خلاصه دروس عقاید: توحید صفحه 21

که باب 106 از کتاب «الفصول المهمّه» را چنین نام گذاری کرده: «إنّ الله سبحانه کلّف الخلق کلَّهم بالإقرار بالتوحید و نحوه فی عالم الذرّ: همانا خداوند متعال همه خلق را به اقرار به توحید و مانند آن، در عالم ذرّ تکلیف نموده است.» و پس از نقل هفت حدیث در این باب، چنین می نویسد:

صدوق در کتاب های خویش این احادیث و نظایر این ها را روایت کرده است. و همین طور صفّار و برقی و حِمیری و دیگران. می گویم: احادیث در این باب به طور جدّی زیاد است و از حدّ تواتر گذشته و در همۀ کتاب های حدیث، از هزار حدیث زیادتر است. و بسا برخی از متکلّمین اصحاب ما به خاطر دلیل ظنّی که تامّ نیست و از خود احادیث جواب آن روشن است، - منکر آن شده اند.... پس این دلیل ضعیف در مقابل آیات قرآنی و روایات متواتر مقاومت نمی کند.(1) همان طور که در نقل شیخ حرّ عاملی آمده ، شبهات مطرح شده در مورد عالم ذرّ، توان مقاومت در مقابل آیات قرآن و روایات متواتر و صحیحی که در این مورد وارد شده را ندارند و بسیاری از این شبهات ، استبعاداتی بیش نیستند.