خلاصه دروس عقاید: توحید صفحه 28

اَللَّهُمَّ عَرِّفْنِی نَفْسَکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی نَفْسَکَ لَمْ أَعْرِفْکَ. اَللَّهُمَّ عَرِّفْنِی نَبِیَّکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی نَبِیَّکَ لَمْ أَعْرِفْهُ قَطُّ. اَللَّهُمَّ عَرِّفْنِی حُجَّتَکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی حُجَّتَکَ ضَلَلْتُ عَنْ دِینِی.(1) خداوندا! خود را به من معرّفی کن، که اگر خویش را به من نشناسانی، هیچ گاه تو را نخواهم شناخت. خداوندا! پیامبرت را به من بشناسان، که اگر او را به من معرّفی نکنی، هرگز او را نخواهم شناخت. خدایا! حجّت خود را به من معرّفی نما، که اگر او را به من نشناسانی، از دینم منحرف خواهم شد. دراین دعا از خدا خواسته می شود که نفس خویش را به انسان بشناساند و این گونه بیان شده که اگر چنین تعریفی از ناحیۀ خدای متعال صورت نگیرد، معرفت او محقّق نخواهد گشت. همچنین طبق این حدیث شریف، شناخت خدا متوقّف به شناخت رسول او نیست، بلکه رسول خدا و حجّت او، به خدا شناخته می شوند و اگر خداوند خود را معرّفی نمی کرد، شناخت آن ها نیز ممکن نبود.

2. منصور بن حازم به امام صادق (علیه السّلام) عرض می کند:

من با گروهی مناظره کردم و به آن ها گفتم: خدای تعالی بزرگ تر و بزرگوارتر از آن است که به خلق شناخته شود؛ بلکه خلق او را به خود او می شناسند.