خلاصه دروس عقاید: توحید صفحه 36

انسان به امری که قدرت انجام آن را ندارد، عقلاً قبیح بوده و از خدای متعال سر نمی زند. با این توضیحات ، معرفت خدای متعال را می توان یکی از مصادیق روشن آیۀ «لَا یُکَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا »(1) دانست.

ب) روایات معصومین (علیهم السّلام)

روایات بسیاری در این زمینه از اهل بیت (علیهم السّلام) نقل گردیده که ما در این جا به جهت رعایت اختصار، به ذکر چند نمونه اکتفا می نماییم:

1. عبدالأعلی می گوید: از امام صادق (علیه السّلام) پرسیدم:

أَصْلَحَکَ اَللَّهُ هَلْ جُعِلَ فِی اَلنَّاسِ أَدَاهٌ یَنَالُونَ بِهَا اَلْمَعْرِفَهَ قَالَ: فَقَالَ: لاَ.

قُلْتُ فَهَلْ کُلِّفُوا اَلْمَعْرِفَهَ؟

قَالَ لاَ عَلَی اَللَّهِ اَلْبَیَانُ «لاٰ یُکَلِّفُ اَللّٰهُ نَفْساً إِلاّٰ وُسْعَهٰا » وَ «لاٰ یُکَلِّفُ اَللّٰهُ نَفْساً إِلاّٰ مٰا آتٰاهٰا »(2) .

خدا خیرت دهد! آیا در مردم ابزاری قرار داده شده که به وسیله آن، خدا را بشناسند؟ فرمودند: نه.

پرسیدم: آیا آن ها را تکلیف به معرفت کرده است؟ پاسخ دادند: نه. تنها به عهدۀ خداست که بیان کند. خدا هیچ کس را جز به اندازۀ توانش تکلیف نمی کند