خلاصه دروس عقاید: توحید صفحه 4

تفاوت معنایی علم و معرفت

با مراجعه به کتب لغوی درمی یابیم که همراهی معرفت خدای تعالی با آرامش، در معنای لغوی «معرفت» نیز نهفته است و وجه تمایز معرفت با علم، در همین همراهی معرفت با سکون و آرامش دانسته شده است.(1) با توجّه به این نکته و با مراجعه به روایات اهل بیت (علیهم السّلام) ، متوجّه می شویم که معنای معرفت - برخلاف آنچه در بیان برخی صاحب نظران در زمینۀ تفاوت علم و معرفت مطرح گردیده ، شناخت شیء از طریق آثار او نمی باشد؛ چرا که:

اولاً: در روایات اهل بیت (علیهم السّلام) ، در مورد شناخت خدای متعال، علاوه بر «معرفت خدا»، تعبیر «علم به خدا» نیز مطرح گردیده است؛ نظیر این روایت از امام صادق (علیه السّلام):

أَفْضَلُ الْعِبَادَهِ الْعِلْمُ بِاللهِ. (2)

ثانیاً: معرفت خداوند متعال منحصر به معرفت از طریق آثار نیست؛ بلکه اصل معرفت خدا، به تعریف مستقیم خود اوست که خویشتن را به بندگانش معرفی نموده است.

فطری بودن معرفت خدا

1. معنای لغوی فطرت

فطرت در لغت به معنای باز کردن، هویدا ساختن، شکافتن،