خلاصه دروس عقاید: توحید صفحه 47

نکتۀ دیگر آن که: عقل بدون مفطور شدن به معرفت فطری، نمی توانست دربارۀ معرفت خدا حجّت را بر انسان تمام کند. به عبارت دیگر، حجّت آن گاه بر انسان تمام می شود که خداوند متعال، نفس خویش را به انسان معرّفی نماید، و پس از این که انسان از جانب خدای خویش به او معرفت پیدا کرد، به یاری عقل به او معتقد می شود. یعنی انسان به کمک عقل خویش، اعتقاد قلبی خود را بر معرفت الهی استوار خواهد ساخت.

امام رضا (علیه السّلام) در این زمینه چنین می فرمایند:

بِصُنْعِ اللهِ یُسْتَدَلُ عَلَیْهِ وَ بِالْعُقُولِ یُعْتَقَدُ مَعْرِفَتُهُ وَ بِالْفِطرَهِ تَثْبُتُ حُجَّتُهُ.(1) با مخلوقِ خدا، به خدا استدلال کنند. و با خردها به معرفت خدا اعتقاد یابند و با معرفت فطری حجّت بر خلق تمام شود.

نقش پیامبران و اوصیا در معرفت خدا

حضرت زهرا (علیها السّلام) از رسول خدا (صلّی الله علیه وآله)، دربارۀ امیرمؤمنان (علیه السّلام) و یازده فرزند معصومشان (علیهم السّلام) چنین نقل می فرمایند:

لاَ یُعْرَفُ اَللَّهُ تَعَالَی إِلاَّ بِسَبِیلِ مَعْرِفَتِکُمْ.(2) خدا جز از راه معرفت آنان شناخته نمی شود.