- بسم الله الرحمن الرحیم 1
- 2. ارزش معرفت خدا در مقایسه با سایر معارف 2
- 3. معرفت خدا، هدف خلقت 2
- 4. معرفت خدا، مایۀ سکون و آرامش 3
- تفاوت معنایی علم و معرفت 4
- 1. معنای لغوی فطرت 4
- فطری بودن معرفت خدا 4
- 2. فطری بودن معرفت خدا در قرآن کریم 5
- 3. فطری بودن معرفت خدا در روایات 8
- 1. عالم ارواح 12
- اشاره 12
- مواقف اعطای معرفت خدا به انسان 12
- 2. عالم ذرّ 14
- خودآزمایی 22
- اشاره 23
- درس دوم: معرفت خدا به خدا 23
- معرفت خدا به خدا 24
- امتناع معرفت خدا به خلق (غیرخدا) 27
- معرفت خدا به خدا، همان معرفت فطری 27
- معرّفی خدا به واسطۀ اسماء الهی 29
- روایات به ظاهر مخالف با روایات معرفه الله بالله 30
- اشاره 33
- معرفت صنع خداست 33
- الف) آیات قرآن کریم 34
- ب) روایات معصومین (علیهم السّلام) 36
- مراتب معرفت 39
- روایات به ظاهر مخالف با این که معرفت، صنع خداست 40
- حلّ تعارض ظاهری و جمع بندی میان این دو گروه از روایات 42
- انسداد راه معرفت خدا از سوی بندگان 44
- نقش عقل در معرفت خداوند 46
- نقش پیامبران و اوصیا در معرفت خدا 47
- خودآزمایی 49
- درس سوم: توحید و اسماء و صفات 50
- اشاره 50
- توحید 51
- انواع توحید 52
- اشاره 52
- 1. توحید ذاتی 53
- 2. توحید صفاتی 54
- 3. توحید افعالی 55
- 4. توحید عبادی 56
- 1. معنای لغوی اسم و صفت 57
- اسماء و صفات 57
- 2. معنای اسم و صفت در روایات اهل بیت (علیهم السّلام) 58
- نکتۀ نخست 59
- 3. بررسی روایات مربوط به اسماء و صفات 59
- اشاره 59
- نکتۀ دوم 60
- نکتۀ سوم 62
- نکتۀ چهارم 63
- نکتۀ پنجم 65
- نکتۀ ششم 66
- خودآزمایی 69
- منابع و مآخذ 70
- الملخّص 74
- BOOK SUMMARY 75
- Oneness of Allah 76
- بسم الله الرحمن الرحیم 77
- infopalermalmohammad.com In the Name of Allah, the Compassionate, the Merciful 78
آغاز کردن ، ایجاد نمودن و آفریدن، آمده است.(1) معنای جامع در میان تمام این معانی، ابتدا و آغاز هر چیزی است. در مورد معرفت فطری هم همین معنا مورد نظر می باشد؛ زیرا معرفت فطری همراه با خلقت و آغاز آفرینش موجودات به آنان عطا شده و با وجودشان آمیخته گشته است و همراه آنان می باشد.
2. فطری بودن معرفت خدا در قرآن کریم
خدای متعال در آیات فراوانی از قرآن کریم، فطری بودن معرفتش را به صورت های مختلفی بیان می نماید. از مجموع این آیات نکاتی به دست می آید که به صورت خلاصه عبارت اند از:
الف) هیچ انسانی از خالق خود، پدید آورندۀ آسمان ها و زمین، روزی دهندۀ موجودات و حافظ و نگه دارندۀ آن ها، بیگانه نیست و همه او را می شناسند. به گونه ای که در این مورد هیچ شک و تردیدی وجود ندارد.(2) اگر چه این اتّفاق نظر در مورد شناخت و آگاهی نسبت به خداوند متعال که در همۀ انسان ها وجود دارد و نفی شک و تردید درباره او نشان دهندۀ فطری بودن معرفت خداست نه اکتسابی و نظری بودن آن، لکن این معرفت فطری با غفلت و فراموشی منافات ندارد و چنین نیست که فردِ دارای معرفت، هیچگاه از معروف خود غافل نگردد.
1- ر.ک: معجم مقاییس اللغه، ج 4، ص510؛ لسان العرب، ج5، ص55 - 56؛ کتاب العین، ج 7، ص417 - 418.
2- این نکته در سورۀ عنکبوت (29)، آیات 61-63 و سورۀ مؤمنون (23)، آیات 84-89 به صراحت بیان گردیده است.