- بسم الله الرحمن الرحیم 1
- 2. ارزش معرفت خدا در مقایسه با سایر معارف 2
- 3. معرفت خدا، هدف خلقت 2
- 4. معرفت خدا، مایۀ سکون و آرامش 3
- تفاوت معنایی علم و معرفت 4
- 1. معنای لغوی فطرت 4
- فطری بودن معرفت خدا 4
- 2. فطری بودن معرفت خدا در قرآن کریم 5
- 3. فطری بودن معرفت خدا در روایات 8
- 1. عالم ارواح 12
- اشاره 12
- مواقف اعطای معرفت خدا به انسان 12
- 2. عالم ذرّ 14
- خودآزمایی 22
- اشاره 23
- درس دوم: معرفت خدا به خدا 23
- معرفت خدا به خدا 24
- امتناع معرفت خدا به خلق (غیرخدا) 27
- معرفت خدا به خدا، همان معرفت فطری 27
- معرّفی خدا به واسطۀ اسماء الهی 29
- روایات به ظاهر مخالف با روایات معرفه الله بالله 30
- اشاره 33
- معرفت صنع خداست 33
- الف) آیات قرآن کریم 34
- ب) روایات معصومین (علیهم السّلام) 36
- مراتب معرفت 39
- روایات به ظاهر مخالف با این که معرفت، صنع خداست 40
- حلّ تعارض ظاهری و جمع بندی میان این دو گروه از روایات 42
- انسداد راه معرفت خدا از سوی بندگان 44
- نقش عقل در معرفت خداوند 46
- نقش پیامبران و اوصیا در معرفت خدا 47
- خودآزمایی 49
- درس سوم: توحید و اسماء و صفات 50
- اشاره 50
- توحید 51
- انواع توحید 52
- اشاره 52
- 1. توحید ذاتی 53
- 2. توحید صفاتی 54
- 3. توحید افعالی 55
- 4. توحید عبادی 56
- 1. معنای لغوی اسم و صفت 57
- اسماء و صفات 57
- 2. معنای اسم و صفت در روایات اهل بیت (علیهم السّلام) 58
- نکتۀ نخست 59
- 3. بررسی روایات مربوط به اسماء و صفات 59
- اشاره 59
- نکتۀ دوم 60
- نکتۀ سوم 62
- نکتۀ چهارم 63
- نکتۀ پنجم 65
- نکتۀ ششم 66
- خودآزمایی 69
- منابع و مآخذ 70
- الملخّص 74
- BOOK SUMMARY 75
- Oneness of Allah 76
- بسم الله الرحمن الرحیم 77
- infopalermalmohammad.com In the Name of Allah, the Compassionate, the Merciful 78
3. بررسی روایات مربوط به اسماء و صفات
اشاره
پس از بررسی روایات گوناگون اهل بیت (علیهم السّلام) در مورد اسماء و صفات و جمع بندی میان آن ها، نکات زیر را می توان به دست آورد:
نکتۀ نخست
از آن جایی که خدای متعال فراتر از عقول و افکار بشرو خالق آن ها می باشد و بشر توان توصیف خداوند را ندارد، باید خدای متعال را منرّه از توصیف بندگان دانست و او را تنها به اوصافی که به توصیف خود او باشد، وصف نمود.
خدای تعالی در مورد تنزیه او از توصیف بندگان، در قرآن
کریم می فرماید:
«سُبْحَانَهُ وَتَعَالَی عَمَّا یَصِفُونَ »(1) ؛
... منزّه و برتر است خدا از آنچه وصفش می کنند.
امام رضا (علیه السّلام) نیز در این باره می فرمایند:
جَلَّ عَمَّا وَصَفَهُ اَلْوَاصِفُونَ وَ تَعَالَی عَمَّا یَنْعَتُهُ اَلنَّاعِتُونَ.(2) خداوند از وصف وصف کنندگان منزّه، و از نعت نعت کنندگان برتر است.
همچنین امیرمؤمنان (علیه السّلام) دربارۀ ناتوانی عقول و افکار بشر از توصیف خدای تعالی می فرمایند:
اللهُ أَجَلُّ مِنْ أَنْ یُدْرِکَ الْوَاصِفُونَ قَدْرَصِفَتِهِ الَّذِی هُوَ
1- سورۀ انعام (6)، آیۀ 100.
2- کافی، ج 1، ص 138؛ بحار الأنوار، ج 4، ص 290.