- بسم الله الرحمن الرحیم 1
- 2. ارزش معرفت خدا در مقایسه با سایر معارف 2
- 3. معرفت خدا، هدف خلقت 2
- 4. معرفت خدا، مایۀ سکون و آرامش 3
- 1. معنای لغوی فطرت 4
- فطری بودن معرفت خدا 4
- تفاوت معنایی علم و معرفت 4
- 2. فطری بودن معرفت خدا در قرآن کریم 5
- 3. فطری بودن معرفت خدا در روایات 8
- 1. عالم ارواح 12
- اشاره 12
- مواقف اعطای معرفت خدا به انسان 12
- 2. عالم ذرّ 14
- خودآزمایی 22
- درس دوم: معرفت خدا به خدا 23
- اشاره 23
- معرفت خدا به خدا 24
- امتناع معرفت خدا به خلق (غیرخدا) 27
- معرفت خدا به خدا، همان معرفت فطری 27
- معرّفی خدا به واسطۀ اسماء الهی 29
- روایات به ظاهر مخالف با روایات معرفه الله بالله 30
- اشاره 33
- معرفت صنع خداست 33
- الف) آیات قرآن کریم 34
- ب) روایات معصومین (علیهم السّلام) 36
- مراتب معرفت 39
- روایات به ظاهر مخالف با این که معرفت، صنع خداست 40
- حلّ تعارض ظاهری و جمع بندی میان این دو گروه از روایات 42
- انسداد راه معرفت خدا از سوی بندگان 44
- نقش عقل در معرفت خداوند 46
- نقش پیامبران و اوصیا در معرفت خدا 47
- خودآزمایی 49
- اشاره 50
- درس سوم: توحید و اسماء و صفات 50
- توحید 51
- انواع توحید 52
- اشاره 52
- 1. توحید ذاتی 53
- 2. توحید صفاتی 54
- 3. توحید افعالی 55
- 4. توحید عبادی 56
- اسماء و صفات 57
- 1. معنای لغوی اسم و صفت 57
- 2. معنای اسم و صفت در روایات اهل بیت (علیهم السّلام) 58
- نکتۀ نخست 59
- 3. بررسی روایات مربوط به اسماء و صفات 59
- اشاره 59
- نکتۀ دوم 60
- نکتۀ سوم 62
- نکتۀ چهارم 63
- نکتۀ پنجم 65
- نکتۀ ششم 66
- خودآزمایی 69
- منابع و مآخذ 70
- الملخّص 74
- BOOK SUMMARY 75
- Oneness of Allah 76
- بسم الله الرحمن الرحیم 77
- infopalermalmohammad.com In the Name of Allah, the Compassionate, the Merciful 78
مَوْصُوفٌ بِهِ وَ إنَّمَا یَصِفُهُ الْوَاصِفُونَ عَلَی قَدْرِهِمْ لَا عَلَی قَدْرِ عَظَمَتِهِ وَ جَلَالِهِ تَعَالَی اللهُ عَنْ أَنْ یُدْرِکَ الْوَاصِفُونَ صِفَتَهُ عُلُوّاً کَبِیراً.(1) خداوند بلندپایه تر از آن است که وصف کنندگان بتوانند اندازۀ صفتی را که او بدان موصوف است، درک کنند. وصف کنندگان او را به اندازۀ [ادراک] خود وصف می کنند، نه به اندازۀ عظمت و بزرگی او. به یقین، خدا برتر از آن است که وصف کنندگان بتوانند صفت
او را دریابند.
امام کاظم (علیه السّلام) نیز در مورد پرهیز از توصیف خداوند عزّوجلّ به غیر اوصافی که او خودش را با آن ها وصف کرده و دخالت ندادن عقل و فکر در توصیف خداوند، چنین می فرمایند:
فَصِفُوهُ بِمَا وَصَفَ بِهِ نَفْسَهُ وَکُفُّوا عَمَّا سِوَی ذَلِکَ.(2) او را وصف کنید به آنچه خودش را با آن وصف کرده است، و از غیر آن خودداری کنید.
نکتۀ دوم
با توجّه به روایاتی که تا این جا مطرح گردید و سایر روایات مشابهی که در این زمینه از اهل بیت (علیهم السّلام) نقل گردیده ، معلوم می شود منظور روایاتی که در مورد نفی صفات از خداوند متعال به صورت مطلق وارد شده، نظیر این فرمایش
امیرمؤمنان (علیه السّلام) که:
1- توحید صدوق، ص238 - 239؛ بحار الأنوار، ج 81، ص 132.
2- کافی، ج 1، ص 102؛ بحار الأنوار، ج 3، ص 266.