خلاصه دروس عقاید: توحید صفحه 63

خدا زنده ای است که مرگ ندارد، و توانایی که عجزندارد، و چیره ای که مغلوب نمی شود، و بردباری که شتاب زدگی ندارد، و همیشگی ای که از بین نمی رود، و جاودانه ای که فنا ندارد، و ثابتی که زوال ندارد، و توانگری که نیاز ندارد، و عزیزی که ذلّت و خواری ندارد، و دانایی که جهل ندارد، و عادلی که ستم ندارد، و بخشنده ای که بخل ندارد.

نکتۀ چهارم

اشتراک اسماء و صفات بین خالق و مخلوق ، فقط در لفظ است و در معنا هیچ جهت اشتراکی میان خالق و مخلوق وجود ندارد. به بیان دیگر، هنگامی که لفظ به مخلوق اطلاق می شود، معنای آن در حدّ فهم و درک اوست و او می تواند آن را بشناسد، ولی وقتی همان لفظ به خالق اطلاق می شود، معنای آن تنها به تعریف او و با معرفت فطری شناخته می شود.

امام رضا (علیه السّلام) در این باره می فرمایند:

سُمِّیَ رَبُّنَا سَمِیعاً لاَ بِجُزْءٍ فِیهِ یَسْمَعُ بِهِ اَلصَّوْتَ لاَ یُبْصَرُ بِهِ، کَمَا إِنْ جَزَّأْنَا اَلَّذِی بِهِ نَسْمَعُ لاَ یَقْوَی عَلَی اَلنَّظَرِ بِهِ، وَ لَکِنْه عَزَّ وَجَلَّ أَخْبَرَ أَنَّهُ لاَ تَخْفَی عَلَیْهِ اَلْأَصْوَاتُ لَیْسَ عَلَی حَدِّ مَا سَمَّیْنَا نَحْنُ، فَقَدْ جَمَعَنَا اَلاِسْمُ بِالسَّمِیعِ وَ اِخْتَلَفَ اَلْمَعْنَی، وَ هَکَذَا اَلْبَصَیرُ. ...(1)پروردگار ما سمیع و شنوا نامیده می شود، نه به جزئی که در او باشد و با آن بشنود و نتواند با آن ببیند؛ همان طور