خلاصه دروس عقاید: توحید صفحه 65

امام صادق (علیه السّلام) فرمودند: خدا را محدود کردی.

مرد گفت: پس چگونه بگویم؟

حضرت فرمودند: بگو خدا بزرگ تر از آن است که بتوان وصفش کرد.

بنابراین، معنای تفضیل، از اسماء و صفات خداوند که بر وزن «أفعل» هستند سلب گشته و این دسته از اسماء وصفات، به معنای اسم فاعل و صفت مشبهه به کار می روند.

نکتۀ پنجم

باید توجّه داشت که اسماء لفظی خدای تعالی، مخلوق خداوند و غیراو هستند و خدای متعال آن ها را خلق نموده تا انسان ها به وسیلۀ آن ها متوجّه خدا شده و او را به یاد آورند. پس اسم در عبادت خدا هیچ موضوعیّتی ندارد، بلکه باید به وسیلۀ اسماء، معنا و مسمّای آن ها که همان معروف فطری انسان است و بشر او را به خود او شناخته، - مورد عبادت و پرستش و خضوع قرار گیرد.

امام صادق (علیه السّلام) در این زمینه می فرمایند:

اَلاِسْمُ غَیْرُ اَلْمُسَمَّی فَمَنْ عَبَدَ اَلاِسْمَ دُونَ اَلْمَعْنَی فَقَدْ کَفَرَ وَ لَمْ یَعْبُدْ شَیْئاً وَ مَنْ عَبَدَ اَلاِسْمَ وَ اَلْمَعْنَی کَفَرَوَ وَ عَبَدَ اَلاِثْنَیْنِ وَ مَنْ عَبَدَ اَلْمَعْنَی دُونَ اَلاِسْمِ فَذَاکَ اَلتَّوْحِیدُ... إِنَّ لِلهِ تِسْعَهٌ وَ تِسْعُونَ اِسْماً. فَلَوْ کَانَ اَلاِسْمُ هُوَ اَلْمُسَمَّی لَکَانَ کُلُّ اِسْمٍ مِنْهَا إِلَهاً. وَ لَکِنَّ اَللَّهَ مَعْنًی یُدَلُّ عَلَیْهِ بِهَذِهِ اَلْأَسْمَاءِ وَ کُلُّهَا غَیْرُهُ.(1)