مبانی قرآنی خطبه ی فدکیه جلد 3 صفحه 166

علی علیه السلام بر ستیغ کرامت

مُکْرم، از اسمای فعلی خداوند است و علی علیه السلام و فرزندان معصومش مظاهر کامل خداوند (غَنِیٌّ کَرِیمٌ)1 اند. در زیارت جامعه که مشرق تابانی از تجلیات الهی است که ذوات مقدس امامان معصوم ما به آن آراسته اند چنین می خوانیم:

« وَ عِبادِهِ المُکْرِمینَ، الَّذین لا یسْبِقُونَهُ بِالقولِ وَ هُمْ بِأمرِهِ یعْلَمُون ؛ (1) بندگان گرامی و مقرب الهی که هرگز بر حکم او سبقت نگرفته و کاملاً مطابق فرمانش عمل می کنند».

کرامت از عبودیت و بندگی خدا تجلی می کند. پس هر چه انسان به عبودیت محض نزدیک شود، به عزت و کرامت الهی نزدیک تر گشته و از حقارت و خواری پیراسته می گردد.

در قرآن مقابله مستقیمی میان حقارت و کرامت بیان گردیده است:

(وَ مَنْ یُهِنِ اللّهُ فَما لَهُ مِنْ مُکْرِمٍ) .(2)

نقل است که علامه طباطبایی رحمه الله می فرمودند:

کرامت معادل دقیق فارسی ندارد. برای بیان محتوای آن، باید چند مفهوم به هم ضمیمه شوند تا انسان معنای آن را درک کند؛ مثلاً اگر انسان به مقام عبودیت محض برسد و حاضر نباشد که جز برای خدا کرنش کرده و سر بر زمین بساید، و از خواری و ذلت به طور کامل پاک و منزه گردد، می توان گفت که به مقام کرامت رسیده است.(3)

در قرآن چهره ها و جلوه هایی به این صفت الهی آراسته گردیده اند؛ از جمله:

(رَسُولٌ کَرِیمٌ) ، (4)(لَقُرْآنٌ کَرِیمٌ) ، (5)(کِتابٌ کَرِیمٌ) ، (6)(مَلَکٌ کَرِیمٌ) ، (7)(قَوْلاً کَرِیماً)9 .

1- (2) زیارت جامعه، ص 823.
2- (3) سوره حج، آیه 18.
3- (4) شمیم ولایت، ص 468.
4- (5) سوره تکویر، آیه 19 و سوره حاقه، آیه 40.
5- (6) سوره واقعه، آیه 77.
6- (7) سوره نمل، آیه 29.
7- (8) سوره یوسف، آیه 31.