مبانی قرآنی خطبه ی فدکیه جلد 3 صفحه 346

البته این سخن ابن کثیر تقلید از خلیفه دوم است که همین کلام را گفته است.(1) به راستی آنان در مقابل این سخن رسول خدا صلی الله علیه و آله که: « فاطمه بضعهٌ منّی فَمَنْ اغْضَبها أغضبنی » چه پاسخی دارند؟(2)

از اینها که بگذریم، واژه «ایتاء» روشن ترین دلیل است که رسول خدا صلی الله علیه و آله فدک را تحویل فاطمه علیها السلام داده و این ملک در تصرف فاطمه علیها السلام بوده است. این سؤال از خاطر تاریخ محو نمی گردد که خلیفه خوب می دانست که فاطمه علیها السلام راست می گوید، زیرا آن حضرت مطهّر به آیه تطهیر، آراسته به موهبت عصمت و پاره تن سرور پیامبران خدا بود، پس چرا با آنکه خود علم داشت باز از فاطمه علیها السلام شاهد خواست.

رمز و راز این پرونده سازی و بازی قضایی و داوری جائرانه، درآمد فدک است که خلیفه در آن روز به آن محتاج بود.

درآمد فدک

پیرامون ارزش اقتصادی و درآمد فدک گزارش های بسیار متفاوتی وجود دارد که اگر همه آنها صحیح باشد، باید پذیرفت که ناظر به زمان های گوناگون اند.

ابن طاووس درآمد سالانه فدک را هفتاد هزار دینار یاد کرده است.(3)

ابن داوود می گوید: عمر بن عبدالعزیز به خلافت رسید، در حالی که درآمد فدک چهل هزار دینار بود.

جوهری نیز نگاشته که در زمان خلیفه دوم نصف فدک که سهم یهودیان بود به پنجاه هزار درهم ارزش گذاری شد که خلیفه این مبلغ را به یهودیان آن سرزمین داد و آنان از آنجا به شام کوچ کردند.(4)

ابن ابی الحدید می نگارد:

وقتی متوکل عباسی فدک را به عبدالله بن عمر بازیار واگذار کرد، هنوز یازده

1- (1) ر. ک: الغدیر، ج 7، صص 232-235.
2- (2) همان.
3- (3) برنامه سعادت، ترجمه کشف المحجه سید بن طاووس، ص 156.
4- (4) السقیفه و فدک، ابوبکر احمد بن عبدالعزیز جوهری، ص 98.