مبانی قرآنی خطبه ی فدکیه جلد 3 صفحه 421

(و خداوند آسمان ها و زمین را به حق [نه باطل و پوچی] آفریده است و برای اینکه هر کسی به جزای آنچه کسب کرده برسد و آنان هرگز مورد ظلم قرار نخواهند گرفت).

ب) آیاتی که تأکید می کند خود انسان، موجودی برین و برخوردار از یک هدف متعالی است، مانند:

1. (أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناکُمْ عَبَثاً وَ أَنَّکُمْ إِلَیْنا لا تُرْجَعُونَ) ؛(1)

(آیا چنین پنداشتید که ما شما را عبث و بیهوده آفریده ایم و هرگز به ما رجوع نخواهید کرد؟).

2. (أَ یَحْسَبُ الْإِنْسانُ أَنْ یُتْرَکَ سُدیً) ؛(2)

(آیا آدمی می پندارد که او را مهمل از تکلیف و پاداش و کیفر رها سازند، و او بیهوده و پوچ آفریده شده است؟ هرگز).

3. (إِنَّ إِلی رَبِّکَ الرُّجْعی) ؛(3)

(به حقیقت به سوی پروردگارت باز خواهی گشت).

4. (ثُمَّ إِلَیَّ مَرْجِعُکُمْ) ؛(4)

(پس آنگاه بازگشت شما به سوی من خواهد بود).

5. (وَ أَنَّ إِلی رَبِّکَ الْمُنْتَهی) ؛(5)

(و فرجام کار خلق به سوی خدا منتهی می شود).

ده ها آیه دیگر از این قبیل واژه ها(6) بازگشت انسان را به سوی خدا تبیین و لقا و حضور در ساحت حضرت کبریایی را آرمان بلند آفرینش انسان تعریف می نماید.

اکنون این پرسش مطرح می گردد که کارهای حکیمانه و بخردانه انسان مجموعه

1- (1) سوره مؤمنون، آیه 115.
2- (2) سوره قیامت، آیه 36.
3- (3) سوره علق، آیه 8.
4- (4) سوره آل عمران، آیه 55. این آیه با تعبیر «الی الله» سوره مائده، آیه 48؛ «الیه» سوره انعام، آیه 60؛ «الینا» سوره یونس، آیه 23 آمده است.
5- (5) سوره نجم، آیه 42.
6- (6) ر. ک: المعجم المفهرس لألفاظ القرآن الکریم، واژه رجع.