مبانی قرآنی خطبه ی فدکیه جلد 3 صفحه 72

جامعه شناسان نیز، همبستگی اجتماعی را فروغی از افق دین می دانند. «اسمیت» ادعا می کند:

«دین دو کارکرد دارد: نخست تنظیم رفتار فردی برای خیر همگان و دیگری برانگیختن احساس اشتراک و وحدت اجتماعی، از این رو مناسک دینی، بیان کارکردهایی است که اشتراک اجتماعی را تحکیم می بخشد».(1)

دورکیم، نیز یکی از جامعه شناسانی است که کارکرد دین را همبستگی می داند و می گوید:

«مناسک دین برای کارکرد درست زندگی اخلاقی ما به همان اندازه ضروری اند که خوراک برای نگه داشتن زندگی جسمانی ما ضرورت دارد، زیرا از طریق همین مناسک است که گروه خود را تأیید و حفظ می کند».(2)

آیاتی که در تبیین و تفسیر اخوت اسلامی نازل گردیده ترجمان روح جمعی جامعۀ اسلامی است؛ همانند:

1. (إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَهٌ)3 ؛

2. (... فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْواناً)4 ؛

3. (وَ نَزَعْنا ما فِی صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ إِخْواناً عَلی سُرُرٍ مُتَقابِلِینَ)5 ؛ در این آیه، زندگی بهشتیان را می ستاید و آن را به زینت برادری می آراید.

4. (إِنَّ هذِهِ أُمَّتُکُمْ أُمَّهً واحِدَهً وَ أَنَا رَبُّکُمْ فَاعْبُدُونِ)6 ؛

5. (وَ إِنَّ هذِهِ أُمَّتُکُمْ أُمَّهً واحِدَهً وَ أَنَا رَبُّکُمْ فَاتَّقُونِ)7 ؛ این آیه تأکید دارد که مردم، همه دارای یک دین و یک امت هستند.