- مقدمه 1
- گفتار اول: واژه شناسی حفظ قرآن 7
- اشاره 7
- 1. حفظ 7
- 2. ذکر 9
- 3. حمل القرآن 11
- 4. جمع القرآن 12
- 5. وعی 13
- 6. استظهار 13
- 1. پیامبر، اولین حافظ قرآن 14
- گفتار دوم: تاریخچه حفظ قرآن 14
- 2. اهتمام صحابه به حفظ قرآن 15
- اشاره 15
- ج) حافظان زن 17
- الف) حافظان مهاجر 17
- ب) حافظان انصار 17
- 3. قدرت حافظه عرب 18
- 1. بلاغت و فصاحت قرآن 20
- 2. مضمون زندگی بخش آیات الاهی 20
- اشاره 20
- 3. اهتمام و سفارش پیامبر به «حفظ» قرآن 21
- 4. جایگاه والای حافظان 22
- 5. پاداش اخروی 22
- اشاره 23
- 1. حفظ قرآن در قرآن 23
- گفتار چهارم: اهمیت حفظ قرآن 23
- 2. حفظ قرآن و پاداش آن در کلام معصومان(علیهم السلام) 23
- ج) ایمنی از عذاب الاهی 24
- الف) هم نشینی با فرشتگان 24
- ب) در شمار بزرگان امت جای گرفتن 24
- د) آبادی قلب 25
- ه-) مشمول آمرزش الاهی 25
- ز) پذیرفته شدن شفاعت 26
- و) پاداش مضاعف 26
- اشاره 27
- 3. حفظ قرآن در سیره معصومان 27
- ط) دریافت پاداش انبیا 27
- ب) حفظ قرآن در جایگاه مهریه 28
- ج) تقدم حافظان در صحنه های اجتماعی 29
- د) اختصاص مستمری از بیت المال 30
- اشاره 31
- گفتار پنجم: اهمیت و ضرورت حفظ قرآن در زمان حال 31
- 2. بهره مندی از عبادت 32
- 1. انس با قرآن و عمل به آن 32
- 3. انس با تلاوت 33
- 5. نجات از تنهایی 34
- 8. غنا و بی نیازی 35
- 7. بهره مندی از پاداش و مقامات اخروی 35
- 9. آبادی و احیای قلب 36
- 10. دریافت پاداش پیامبران 36
- 11. محبوبیت و احترام در دنیا و آخرت 37
- 12. فراگیری عملی همه مهارت های تلاوت قرآن 37
- 13. تقویت حافظه 38
- 14. ایجاد فضای قرآنی در میان جامعه و جوانان و دوری از مفاسد 38
- اشاره 39
- گفتار ششم: اهمیت حفظ قرآن برای طالبان علوم دینی و مبلغان 39
- 16. جایگزین کردن نغمه های زیبای قرآن به جای آهنگ های نامطلوب 39
- اشاره 41
- ب) شهید اول(قدس سره) 41
- ج) شهید ثانی(قدس سره) 41
- الف) سید بن طاووس(قدس سره) 41
- حفظ قرآن و سیره و کلام بزرگان 41
- د) ملا فتح الله کاشانی(قدس سره) 42
- و) امام خمینی(قدس سره) 43
- ط) آیت الله مکارم شیرازی دام ظله 46
- ح) آیت الله بهجت(قدس سره) 46
- ی ) علامه حسن زاده آملی دام ظله 47
- ک) آیت الله خزعلی دام ظله 48
- گفتار هفتم: حافظان قرآن الگوهای عملی جامعه 49
- اشاره 49
- 2. جعفر بن ابی طالب 50
- 1. عبدالله بن مسعود 50
- اشاره 51
- 4. حبیب بن مظاهر 51
- گفتار اول: سن حفظ (بهترین دوران حفظ قرآن) 54
- اشاره 54
- 1. ابن سینا 55
- 4. ابوالعیناء 55
- 3. رودکی 55
- 2. سید بن طاووس 55
- 7. ابن اثیر جزری 56
- 5. حافظ شیرازی 56
- 6. ناصرخسرو 56
- 9. ملک المحدثین 57
- 11. فخرالدین عراقی 57
- 10. فرزدق 57
- 15. ابن اللبان 58
- 13. شهاب الدین 58
- 14. ابوالحسنات 58
- 16. جبرتی 58
- اشاره 59
- 2. حفظ موضوعی 59
- 1. حفظ ترتیبی 59
- گفتار دوم: انواع و اشکال حفظ قرآن 59
- الف) نیت و هدف 61
- اشاره 61
- 1. مقدمات روحی - روانی 61
- گفتار سوم: مقدمات حفظ قرآن 61
- ب) انگیزه و اشتیاق 62
- ج) تصمیم، عزم و پشتکار 63
- د) توکل 64
- 2. مقدمات علمی 64
- الف) مقدمات علمی ضروری 64
- اشاره 64
- یکم) آشنایی با معانی و مفاهیم آیات 65
- ب) مقدمات علمی ترجیحی 65
- دوم) آشنایی با قواعد زبان عربی (صرف و نحو) 66
- سوم) آشنایی با علم تجوید 67
- چهارم) آشنایی با نغمات و الحان و سبک های تلاوت در حد خواندن ترتیلی مناسب 67
- اشاره 68
- 3. مقدمات عملی 68
- الف) تعیین سرعت حفظ 69
- ب) انتخاب مصحف مناسب 70
- 4. مقدمات آدابی و معنوی 72
- الف) دعا و توسل 72
- د) انتخاب جلسه و استاد حفظ 72
- ب) پاکیزگی و دوری از گناه 75
- ج) پاکی و طهارت ظاهری 75
- د) طلب یاری از قرآن برای نجات از شیطان 76
- و) خواندن قرآن به صورت ترتیل 77
- ز) اندیشیدن و تفکر 77
- ح) خشوع در قرآن 78
- گفتار چهارم: تمرکز در حفظ قرآن 79
- اشاره 79
- ط) دعای ختم قرآن 79
- یکم) عامل زمان 81
- اشاره 81
- الف) عوامل بیرونی تمرکز 81
- عوامل تمرکز 81
- دوم) مکان حفظ 85
- ب) عوامل درونی تمرکز 87
- پرسش های پایان فصل 92
- اشاره 93
- اشاره 94
- نکات آغازین 94
- 1. حفظ قرآن با شنیدن نوارهای ترتیل 95
- گفتار اول: روش های کلی حفظ قرآن 95
- 2. حفظ قرآن به وسیله کتابت 96
- گفتار دوم: مراحل حفظ آیات جدید 97
- 1. خواندن آیات از روی مصحف 97
- 3. حفظ قرآن با روش تکرار آیات توسط شخص 97
- اشاره 98
- 3. استماع ترتیل 98
- 4. تکرار آیات 98
- حفظ آیات طولانی 100
- 5. نوشتن آیات 101
- چند تذکر کلی 102
- گفتار سوم: حفظ شماره آیات 103
- اشاره 104
- گفتار چهارم: حفظ آیات مشابه 104
- الف) آیات و عبارات کاملاً شبیه 105
- ب) آیات تا حدودی مشابه 105
- ج) جملات و اجزای متشابه 106
- د) فصل ها و مجموعه های مشابه 106
- الف) تکرار زیاد 107
- 2. روش ها و تکنیک های حفظ آیات مشابه 107
- ب) یادداشت برداری 107
- اشاره 107
- ج) کشف علت ها و نسبت ها 108
- د) ایجاد رموز قراردادی (رمزگردانی) 111
- 1. برنامه مرور محفوظات 113
- اشاره 113
- گفتار پنجم: نگهداری و مرور محفوظات 113
- ب) برنامه بلندمدت تکرار 114
- الف) برنامه کوتاه مدت تکرار 114
- الف) مباحثه و پرسش 115
- 2. روش های نگهداری و مرور محفوظات 115
- ب) استفاده از ترتیل برای مرور 115
- ب) استفاده از تجربه استاد و حضور در محضر او 116
- الف) شرکت در جلسات حفظ قرآن 116
- 3. نقش استاد حفظ و جلسات قرآن در تثبیت محفوظات 116
- اشاره 116
- 1. فروتنی 117
- گفتار ششم: وظایف حافظ قرآن 117
- اشاره 117
- 2. عمل به قرآن 117
- 3. نگهداری محفوظات 118
- 4. پرهیز از اشتغال مفرط به کارهای دنیوی 119
- 2. سرعت نبخشیدن به «حفظ» 122
- اشاره 122
- گفتار اول: نونهالان و حفظ قرآن 122
- 1. نقطه شروع 122
- نکاتی چند درباره نونهالان 122
- 4. ایجاد علاقه در نونهالان 123
- 3. پرداختن به بازی و تفریح 123
- اشاره 123
- گفتار دوم: راه های تقویت حافظه 127
- 1. خوراکی های توصیه شده برای تقویت حافظه 127
- اشاره 127
- 3. عوامل معنوی 133
- گفتار سوم: ضرورت سامان دهی حافظان و اعطای امتیازات اجتماعی به آنان 133
- 4. آفات حافظه 133
- گفتار چهارم : بررسی برخی آیات مشابه 136
ضرورت انس با قرآن و ازآن میان حفظ آیاتش، برای طلاب علوم دینی و فراگیران معارف اسلامی بیشتر است. در مجامع و نشست های علمی، اولین و مهم ترین استدلال ها و استنادها استدلال های قرآنی است و هرقدر عالمِ دین، هنگام بیان معارف به آیات قرآن و مفاهیم آن مسلطتر باشد، مقبولیت بیشتری دارد؛ ازاین رو انس با قرآن، شرط ابتدایی برای هر مبلّغ و عالم دینی می باشد. طلاب پیرو مکتب اهل بیت(علیهم السلام) نیز در جایگاه رهروان و مبلغان واقعی قرآن باید با آیات و موضوعات کتاب وحی مأنوس باشند. دراین میان، آنچه انس با قرآن و تسلط و آشنایی هرچه بیشتر با آن را برای پیروان مکتب اهل بیت(علیهم السلام) به ویژه عالمان و مبلغان این مکتب ضروری تر می نماید، هجمه های تبلیغی علیه مذهب شیعه است. تهمت های ناروایی مانند اعتقادنداشتن به اعتبار قرآن و نامأنوسی با قرآن و اهمیت ندادن به قرآن و توفیق نداشتن حفظ قرآن، مطالبی است که اهمیت مسلطبودن و مأنوس بودن پیروان مکتب اهل بیت(علیهم السلام)(علیهم السلام) به ویژه علما و مبلغان دینی را دوچندان می کند. در این موقعیت، مبلغان دینی باید بیش ازپیش با قرآن آشنا شوند و آن را به خاطر سپارند تا بتوانند با قدرت و تسلط کافی به نشر معارف قرآنی بپردازند؛ به ویژه آن که اهل سنت، در زمینه تلاوت و حفظ کلام وحی بسیار کوشیده اند و روحانیان و ائمه جماعات آنها حافظ کل یا نیمی از قرآن هستند.
از طرف دیگر، حفظ آیات و روایات به مبلّغ و عالم دین، قدرت و روحیه سخن گفتن، بحث و مناظره و استدلال و حتی تألیف و نوشتن می دهد.
بر این اساس، در سال های اخیر جامعه المصطفی العالمیه، که متولی آموزش و تربیت طلاب غیرایرانی می باشد، بر اهمیت حفظ قرآن تأکید داشته و برنامه هایی را نیز در این زمینه طراحی و اجرا کرده است. نمونه ای از این طرح ها