حق و باطل از دیدگاه قرآن صفحه 23

يَسئَلوُنَكَ عَنِ الاَنفالِ قُلِ الاَنفالُ لِلّهِ والرَّسولِ فَاتَّقوُااللّهَ وَ اَصلِحوا ذاتَ بَينِكُم وَ اَطيعُوااللّهَ وَ رَسولَهُ اِن كُنتُم مُؤمِنين(44)

از تو درباره حكم انفال مي‌پرسند. بگو انفال از آن خدا و پيغمبر است. از خداوند پروا داشته باشيد، خداترس باشيد و مسائلي را كه بين شما پيش مي‌آيد اصلاح كنيد و نگذاريد دچار تفرقه بشويد. اگر راستي مؤمنيد فرمان خدا و پيغمبر را ببريد.

كيان‌اند مؤمنين؟ مؤمنين كه هستند؟

اِنَّمَا المؤمنونَ الَّذينَ اِذا ذُكِرَاللّهُ وَجِلَت قُلوبُهُم وَ اذا تُلِيَتْ عَلَيهِم آياتُهُ زادَتْهُم ايماناً وَ عَلي رَبِّهِم يَتَوَكَّلون. الَّذينَ يُقيموُنَ الصَّلوةَ وَ مِمّا رَزَقْناهُم يُنفِقونَ. اوُلئِكَ هُمُ المؤمِنوُنَ حَقّاً لَهُم دَرَجاتٌ عِندَ رَبِّهِم وَ مَغفِرَةٌ وَ رِزقٌ كريم(45)

مؤمنان آنهايي هستند كه وقتي نام خدا برده مي‌شود و ياد خدا به ميان مي‌آيد دلهاشان مي‌ترسد و مي‌هراسد، هراس از اينكه حق خداوندي را ادا نكرده باشند. وقتي آيات خدا بر آنها تلاوت مي‌شود، هر آيه‌اي كه مي‌شنوند ايمانشان فزوني مي‌گيرد، و آنها كساني هستند كه تكيه‌گاهشان خداست. كساني هستند كه نماز مي‌گزارند، كساني هستند كه از آنچه به آنها مي‌دهيم در راه خدا خرج مي‌كنند و عاشق پول نيستند. اينها كساني هستند كه به‌راستي مؤمن‌اند و اينها هستند كه درجاتي بالا و آمرزش و روزي و رزق شايسته‌اي پيش خداوندشان دارند. بعد قصه هجرت پيغمبر را بيان مي‌كند: »كَمَا اَخرَجَكَ رَبُّكَ مِن بَيتِكَ بِالحَقّ«: خدا گفت به حق و در راه يك نهضت حق از مكه برو و »اِنَّ فَريقاً مِنَ المؤمنينَ لَكارِهونَ« با اينكه آن‌وقتها بعضي از مؤمنان مهاجر خوششان نمي‌آمد كه هجرت كنند و خانه و شهر و كاشانه‌شان را رها كنند.

يُجَادِلوُنَكَ فِي الحَقِّ بَعدَ مَا تَبَيَّنَ كَاَنَّمَا يُساقوُنَ اِلَي المَوتِ وَ هُم يَنظُروُنَ وَ اِذ يَعِدُكُمُ اللّهُ اِحدَي الطّائِفَتَينِ اَنَّها لَكُمْ وَ تُوَدُّونَ اَنَّ غَيرَ ذاتِ الشَّوكَةِ تَكوُنُ لَكُم وَ يُريدُاللّهُ اَن يُحِقَّ الحَقَّ بِكَلِماتِهِ وَ يَقطَعَ دابِرَ الكافِرين. لِيُحِقَّ الحَقَّ وَ يُبطِلَ الباطِلَ وَ لَوكَرِهَ المُجرِموُنَ(46)

بعد داستان جنگ بدر را مطرح مي‌كند و از همين جا آغاز شرح قصه بدر است: خدا به شما وعده داده بود كه با يكي از دو طايفه، يا كاروان تجاري يا جنگجويان مدافع، روبه‌رو خواهيد شد و شما دلتان مي‌خواست كه با كاروان تجاري روبه‌رو شويد نه با جنجگويان داراي شوكت و قدرت. خدا مي‌خواهد حق را با كلماتش پابرجا كند "و دنباله كافران را قطع كند" آنها را بي پشتوانه كند. "تا حق را پابرجا كند و باطل را نابود كند، ولو مجرمان و تبه‌كاران خوششان نيايد".

در اثناء جنگ بدر يا در پايان جنگ بدر، ولي ناظر به جنگ بدر مي‌گويد "براي آن است كه حق پابرجا شود و باطل نابود گردد". اين سال دوم هجرت است.

اين آيات در زمينه جنگ احد در حدود سال سوم است.

وَالَّذينَ آمَنوا وَ عَمِلوالصّالِحاتِ وَ آمَنوا بِما نُزِّلَ علي مُحَمَّدٍ وَ هُوَ الحَقُّ مِن رَبِّهِم كَفَّرَ عَنهُم سَيِّئاتِهِم وَ اَصلَحَ بالَهُم. ذلِكَ بِاَنَّ الَّذينَ كَفَروا اتَّبَعُوا الباطِلَ وَ اَنَّ الَّذينَ آمَنوا اتَّبَعوا الحَقَّ مِن رَبِّهِم (47)