اصول عقاید از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام صفحه 141

1- 436. پیشین، ج 4، ص 312، ح 39.

2- 437. همان، ص 301، ح 29.

3- 438. بحارالأنوار، ج 3، ص 291، ح 6.

4- 439. همان، ج 3، ص 284، ح 2.

5- 440. بحارالأنوار، ج 3، ص 314، ح 7.

افعال الهی

افعال الهی

پس از بررسی بخشی از مهم ترین اوصاف ذاتی و فعلی خداوند متعال از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام، اینک نوبت به بررسی افعال الهی می رسد.

حسن و قبح عقلی

1 - امام صادق علیه السلام می فرماید: «فَبِالْعَقْلِ عَرَفَ الْعِبَادُ خَالِقَهُمْ... وَ عَرَفُوا بِهِ الْحَسَنَ مِنَ الْقَبِیحِ»؛(1) «به وسیله عقل است که بندگان، خالق خود را می شناسند و خوب را از بد تشخیص می دهند.»

2 - امام کاظم علیه السلام می فرماید: «إِنَّ للَّهِ ِ عَلَی النَّاسِ حُجَّتَینِ حُجَّهً ظَاهِرَهً وَ حُجَّهً بَاطِنَهً، فَأَمَّا الظَّاهِرَهُ فَالرُّسُلُ وَ الْأَنْبِیاءُ وَ الْأَئِمَّهُ - علیهم السلام - وَ أَمَّا الْبَاطِنَهُ فَالْعُقُولُ»؛(2) «همانا خداوند بر مردم دو حجّت قرار داده است: یکی ظاهری و دیگری باطنی. امّا حجت ظاهری رسولان و انبیا و ائمه علیهم السلام هستند و امّا حجّت باطنی عقول می باشند.»

عدل الهی

یکی از مباحثی که در بحث عقاید و مبحث افعال الهی مطرح است بحث از عدل الهی است. در باب عدل بین اشاعره و عدلیه اختلاف می باشد.

الف) اشاعره معتقدند که هر کاری را که خدا انجام می دهد عین عدل است.

ب) عدلیه (معتزله و امامیه) معتقدند که ما حسن و قبح اشیا را به عقل عملی خود درک می کنیم و لذا معتقدیم کاری که نزد ما ظلم محسوب می شود از خدا سرنمی زند بلکه کارهایی انجام می دهد که عین عدل است.