- پیشگفتار 1
- اعتراف علمای اهل سنت 2
- دانش محدود بشری 4
- اشاره 5
- جایگاه روایات اعتقادی 5
- حجیت روایات اعتقادی 5
- خبر واحد اعتقادی 6
- اکتفای رجوع به اهل خبره 7
- بررسی اشکال دور 10
- تأکید بر ایمان در آیات و روایات 11
- نقد و بررسی ادله منکران 13
- اطلاق ادله حجیت خبر واحد 13
- 2 - عقل و خرد 16
- منابع معرفت شناسی از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 16
- 1 - احساس و تجربه 16
- 3 - تاریخ 17
- 5 - وحی 19
- 6 - کشف و شهود 20
- 1 - هواپرستی 21
- 2 - حبّ دنیا 21
- 3 - غرور 21
- 6 - آرزوها 22
- 5 - لجاجت و عناد 22
- 4 - جهل 22
- 7 - گناه 23
- 2 - ایمان 24
- 1 - تقوا 24
- 1 - انگیزه عقلی (دفع ضرر محتمل) 26
- 2 - انگیزه عاطفی (شکر منعم) 26
- 3 - انگیزه فطری 27
- توضیح 28
- اشاره 28
- راه اول: راه قلب و شهود باطنی 28
- امکان معرفت قلبی 32
- آثار معرفت قلبی 32
- معرفت نفس راهی به سوی معرفت شهودی 34
- خداوند را به خودش بشناسیم 34
- توضیح 38
- شناخت خداوند متعال در عالم ذر 41
- نشانه وجود معرفت فطری 43
- وظیفه انبیا و اوصیا در باب خداشناسی 43
- فضیلت عقل و دعوت به تعقّل 45
- ترغیب به تفکّر 47
- اشاره 49
- روایاتی از قسم اول 50
- توضیح 50
- الف) راه حدوث 50
- روایاتی از قسم دوم 51
- اصل علیت در روایات 53
- الف) نظام عمومی خلقت 58
- اشاره 58
- ج) راه نظم و هدفمند بودن عالم 58
- ب) نظام خصوصی خلقت 59
- نظام خلقت انسان 59
- نظام خلقت افلاک 61
- نظام خلقت کوه ها 62
- نظام دریاها 62
- نظام خلقت حیوانات 63
- اشاره 64
- اهل بیت علیهم السلام و راه هدایت و راهیابی 64
- د) راه هدایت و راهیابی 64
- ه ) راه اضطرار و تسخیر 67
- توضیح 71
- و) راه فسخ و نقض 71
- روایات اهل بیت علیهم السلام 71
- ز ) راه محدودیت و صرف الوجود 72
- اهمیت توحید 74
- اهل بیت علیهم السلام و توحید واحدی 74
- اشاره 75
- اهل بیت علیهم السلام و توحید احدی 75
- توضیح روایت 76
- اقسام واحدیت 77
- اقسام ترکیب 77
- استدلال اهل بیت علیهم السلام بر توحید واحدی 78
- عینیت صفات با ذات در روایات 81
- اشاره 83
- توحید افعالی 83
- 1 - توحید در خالقیت 83
- توضیح 83
- کفایت مبدأ فاعلی در خلقت عالم 84
- صدور افعال الهی به نحو تجلّی 85
- اشاره 86
- توضیح 86
- 3 - توحید در تشریع و قانون گذاری 86
- دلیل توحید ربوبی: انتظام عالم 86
- توحید در تشریع و روایات تفویض 87
- 6 - توحید در مالکیت 89
- 5 - توحید در عزّت 89
- 2 - توحید در اطاعت 91
- اشاره 91
- 1 - توحید در عبادت 91
- شرک خفی 92
- اهل بیت علیهم السلام و مبارزه با غلو 92
- اشاره 96
- دیدگاه اهل بیت علیهم السلام درباره مقدار معرفت به صفات 96
- اقوال در معرفت صفات 98
- اهل بیت علیهم السلام و قول به تنزیه 98
- تعداد اسمای حسنای الهی 100
- اقوال در توصیف خداوند متعال 100
- تدارک تشبیه به تنزیه 100
- توقیفی بودن صفات الهی از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 101
- اهل بیت علیهم السلام و نفی تشبیه 103
- صفات ذات و صفات فعل 103
- عدم بازگشت صفات ثبوتی به سلبی 103
- علم الهی 105
- علم خداوند به اشیا قبل از خلقت 105
- علم خداوند به نفس خود 105
- 1 - علم الهی 105
- نحوه علم پیشین الهی به موجودات از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 106
- علم خداوند به جزئیات 108
- علم به اشیا بعد از خلقت 108
- علم بی منتهای الهی 109
- علم الهی به جزئیات از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 109
- معنای قدرت الهی 110
- 2 - قدرت الهی (توانایی) 110
- قدرت الهی (توانایی) 110
- خداوند، فاعل مختار است 111
- اثبات قدرت و توانایی خداوند 111
- قدرت الهی از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 111
- عمومیت قدرت الهی 112
- عدم تعلّق قدرت الهی به غیرممکنات 112
- توحید در قدرت 113
- خداوند قادر بالاراده است 114
- رعایت مراحل در بیان قدرت الهی 114
- حیات الهی از دیدگاه روایات 115
- آراء مختلف در مورد کیفیت حیات الهی 115
- 1 - حیات، صفت ذاتی خداوند 115
- حیات الهی 115
- 3 - حیات الهی 115
- 3 - حیات ابدی خداوند 116
- 4 - ازلیت و ابدیت خداوند 117
- ازلیت و ابدیت از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 117
- 5 - حیات ازلی خداوند 117
- ازلیت و ابدیت خداوند 117
- 4 - حیات الهی قابل توصیف نیست 117
- 5 - صفت غنی 118
- اقوال در حقیقت اراده الهی 119
- اراده 119
- اقوال در حدوث یا قدم اراده الهی 120
- اختلاف آرا در تفاوت اراده و مشیت 120
- اقسام اراده الهی 121
- اراده الهی از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 121
- ب) فرق اراده فعلی خداوند با اراده انسان 121
- الف) اشاره به اراده خداوند 121
- اشاره 121
- ج) اراده از صفات فعل است 122
- ه) تغایر علم بالاراده 122
- د) تقسیم اراده به اراده ذاتی و فعلی 122
- کلام الهی 123
- ز) عمومیت مشیت الهی 123
- و ) یکی بودن اراده با مشیت 123
- 7 - کلام الهی 123
- ج) اشاره به کلام فعلی الهی 124
- الف) اشاره به اصل کلام الهی 124
- کلام الهی در روایات اهل بیت علیهم السلام 124
- ب) اشاره به کلام قولی الهی 124
- توضیح 124
- الف) تحقیق و تأویل 125
- صفت صدق 125
- 8 - صفت صدق 125
- آراء در صفات خبریه 125
- سمیع و بصیر 126
- صفات خبری از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 126
- ج) حمل بر ظاهر 126
- 9 - سمیع و بصیر 126
- ب) تفویض و توقّف 126
- صفت سمیع و بصیر در روایات اهل بیت علیهم السلام 127
- صفات خبریه 128
- اثر تربیتی اعتقاد به سمیع و بصیر بودن خداوند 128
- مظهریت تام انسان کامل نسبت به صفات الهی 128
- نفی جسمیت خداوند نزد اهل بیت علیهم السلام 131
- نفی جسمیت 131
- 1 - نفی جسمیت 131
- صفات سلبی 131
- نفی رؤیت 133
- 2 - نفی رؤیت 133
- امکان رؤیت قلبی از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 134
- نفی رؤیت به چشم از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 135
- 3 - نفی حلول و اتحاد 135
- نفی حلول و اتحاد 135
- نفی حلول و اتحاد از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 135
- نفی زمان و مکان 136
- 4 - نفی زمان و مکان 136
- خداوند، سابق بر زمان و مکان 138
- دلیل نفی مکان 138
- عالم محضر خداست 138
- نفی تغییر و تحوّل از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 139
- علّت بلند نمودن دست ها به طرف آسمان 139
- 5 - نفی تغییر و تحوّل 139
- نفی تغییر و تحوّل 139
- افعال الهی 141
- عدل الهی 141
- حسن و قبح عقلی 141
- اقسام عدل 142
- 1 - معنای عدل 142
- 2 - حقیقت عدل 142
- الف) عدل تکوینی 142
- اشاره 142
- ب) عدل تشریعی 142
- 3 - اقسام عدل 142
- غایتمندی افعال الهی در روایات 144
- 1 - محکم شدن در مقابل شداید 145
- 2 - امتحان انسان 145
- فلسفه مصائب 145
- قبح تکلیف مالایطاق 145
- 4 - اثر گناه 146
- 3 - رسیدن به نعمت و اجر پروردگار 146
- 5 - ادب شدن مردم 147
- 6 - بیداری از خواب غفلت 148
- بلاها در حقّ اولیای الهی 149
- توضیح 149
- 1 - در حق انبیا و اوصیا 149
- الف) تطهیر و کفاره گناه 150
- 2 - در حق مؤمنین 150
- علّت شرور و اختلافات 151
- ج) تدارک گناه به استغفار 151
- بازتاب عقل در اخلاق عملی 152
- اهل بیت علیهم السلام و افعال انسان 152
- آراء درباره افعال انسان 152
- معنای «امر بین الامرین» 155
- قضا و قدر 157
- قضا و قدر از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 157
- 1 - معنای قضا و قدر 157
- اشاره 157
- 2 - قضا و قدر عینی 157
- 1 - قضا و قدر علمی 157
- 3 - نهی از تدبّر بر کسانی که قدرت تحلیل آن را ندارند 158
- 2 - تغییر در قضا و قدر 158
- قضاء الهی بر طبق مصالح بندگان 158
- کیفیت اضلال خداوند 159
- اضلال کیفری 159
- 2 - بداء جایز 161
- بداء 161
- بداء در روایات اهل بیت علیهم السلام 161
- 1 - بداء محال 161
- امور تأثیرگذار 163
- 3 - اعتقاد به بداء شرط نبوّت 163
- اشاره 163
- 4 - تعظیم و عبادت خداوند با اعتقاد به بداء 163
- 2 - تأثیر استغفار در روزی 164
- 4 - دعا و دفع بلا 164
- 1 - صدقه و اثر آن در دفع بلا 164
- 3 - دعا و جلب روزی 164
- 6 - صله رحم و آثار دیگر 165
- اهل بیت علیهم السلام و ضرورت بعثت 166
- ضرورت بعثت 166
- اهداف بعثت 167
- عمومی بودن بعثت 169
- عصمت انبیا 170
- اشاره 172
- حضرت آدم علیه السلام 172
- دفاع اهل بیت علیهم السلام از عصمت حضرت نوح علیه السلام 174
- دفاع اهل بیت علیهم السلام از عصمت حضرت موسی علیه السلام 177
- دفاع اهل بیت علیهم السلام از حضرت یوسف علیه السلام 181
- دفاع اهل بیت علیهم السلام از حضرت یونس علیه السلام 182
- تنوع معجزات انبیا 183
- تفاوت نبی و رسول 184
- برتری رسول بر ملائکه 184
- وحی 184
- 1 - راه شهود قلبی 186
- راه های اثبات نبوت پیامبراکرم صلی الله علیه وآله 186
- اشاره 186
- الف - اعجاز قرآن 187
- معجزه 187
- 2 - معجزه 187
- اعجاز قرآن 187
- 1 - اعجاز به جهات معنا و محتوا 188
- 2 - جامعیت قرآن 188
- ب - حرکت کردن درخت به امر پیامبرصلی الله علیه وآله 190
- 3 - گواهی پیامبران پیشین 192
- اشاره 193
- الف - ویژگی های محیطی 193
- توضیح 193
- 4 - قرائن و شواهد بر صدق دعوت پیامبراسلام صلی الله علیه وآله 193
- 1 - انحراف مردم از دین 194
- 2 - گسترش فتنه و جنگ 194
- ب - ویژگی های اخلاقی و نفسانی پیامبرصلی الله علیه وآله 196
- 1 - اصالت خانوادگی 196
- اشاره 196
- 3 - پیروی مردم از هوا و هوس 196
- 3 - پرهیز از کارهای زشت 197
- 2 - امانت داری 197
- 5 - بهترین روش زندگی 198
- 4 - شجاعت و شهامت 198
- 6 - تواضع 198
- 7 - تنها خدا را در نظر داشتن 199
- 9 - عدالت در تمام امور 199
- 8 - بی توجّهی به دنیا 199
- د - خصوصیات تعالیم پیامبرصلی الله علیه وآله 200
- ج - پیروان نیک 200
- ه. - روش های اجرایی معقول 201
- نزول وحی بر پیامبراسلام صلی الله علیه وآله 202
- عصمت پیامبراسلام صلی الله علیه وآله 203
- عمومی بودن بعثت پیامبراسلام صلی الله علیه وآله 203
- دفاع اهل بیت علیهم السلام از عصمت پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله 204
- نفی سهو از پیامبرصلی الله علیه وآله 204
- علم غیب پیامبرصلی الله علیه وآله 206
- خاتمیت پیامبراسلام صلی الله علیه وآله 206
- حفظ قرآن از تحریف 209
- امامت عامه 211
- اهمیت وحدت 211
- وحدت از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 211
- صبر به جهت حفظ اسلام 211
- 2 - شیطان 212
- محورهای وحدت 212
- عوامل تفرقه 212
- 1 - دین 212
- 1 - سوء نیت 212
- 2 - رسول اکرم صلی الله علیه وآله 212
- 3 - کتاب خدا 213
- 4 - رعایت حقوق طرفین 213
- امام علی علیه السلام محور وحدت بعد از پیامبرصلی الله علیه وآله 214
- 5 - ولایت اهل بیت علیهم السلام 214
- فرق بین رسول و نبی و امام 215
- مقابله با تفرقه 215
- خالی نبودن زمین از امام 215
- اثر نبودن امام در زمین 216
- اتصال وصایت و امامت 217
- فلسفه وجود امام 219
- 1 - بیان احکام و دعوت مردم به راه خدا 219
- 2 - رفع عذاب به وجود امام 219
- اشاره 219
- 3 - وجود امام به جهت عبادت خدا 220
- 5 - باطل نشدن حجّت الهی 220
- 4 - وجود امام، منشأ صلاح مردم 220
- 7 - جلوگیری از تحریف 221
- 8 - رفع اشتباهات جامعه 222
- 9 - امامت متمم دین است 230
- 10 - امامت، اساس اسلام است 230
- 13 - امامت، جانشینی خدا و رسول 231
- 11 - امامت، نظام امت است 231
- 12 - امامت، راهی برای رسیدن به خدا 231
- دعوت هر امتی با امام خود 232
- عدم انقطاع امامت، مگر در چهل روز 232
- وجوب معرفت امام 233
- برتری امامت بر نبوت و رسالت 234
- 1 - برتری 235
- 2 – عصمت 236
- معنای عصمت 236
- عصمت 236
- حکمت عصمت امام 237
- 4 - معجزه 238
- 3 - نصّ 238
- 7 - موقعیت شناسی 239
- 8 - عالم به سیاست 239
- 9 - درک دین 239
- 6 - بصیرت 239
- 11 - تأدیب خود قبل از دیگران 240
- 14 - عدالت در حکم 240
- 13 - اهل لهو و لعب نباشد 240
- 12 - طهارت مولد 240
- 15 - باورع بودن 241
- 17 - مهربانی کردن با رعیت 241
- 18 - مراعات حال فقرا 241
- 16 - حلیم بودن 241
- عدم جواز اطاعت از امام فاسق 242
- 19 - حکم کردن به دستورات الهی 242
- مصادر علوم امام 243
- وجوب خروج بر امامان جور 243
- 1 - میراث فرهنگی پیامبرصلی الله علیه وآله 243
- 2 - تعلیمات پیامبرصلی الله علیه وآله 244
- 3 - کتاب حضرت علی علیه السلام 245
- 4 - مصحف حضرت زهراعلیها السلام 245
- 5 - الهام 246
- 7 - علم غیب 246
- 6 - حدیث ملائکه 246
- علم امام 247
- ولایت تکوینی امام 247
- اشاره 249
- لزوم تعیین امام از ناحیه امام قبل 249
- احادیث دوازده خلیفه 249
- نصّ بر امامان 250
- توضیح 250
- نصّ بر امام علی علیه السلام 250
- وقت علم به امامت 250
- امام علی علیه السلام و آیه تبلیغ 251
- امام علی علیه السلام و آیه «اولی الامر» 251
- امام علی علیه السلام و آیه تطهیر 253
- امام علی علیه السلام و آیه انذار 253
- امام علی علیه السلام و آیه اکمال 253
- نصّ بر امام حسن علیه السلام 254
- نصّ بر امام سجادعلیه السلام 255
- نصّ بر امام حسین علیه السلام 255
- نصّ بر امام صادق علیه السلام 257
- نص بر امام موسی کاظم علیه السلام 257
- نص بر امام رضاعلیه السلام 258
- نص بر امام جوادعلیه السلام 259
- نصّ بر امام هادی علیه السلام 259
- نصّ بر امام حسن عسکری علیه السلام 260
- نصّ بر امام مهدی علیه السلام 261
- مَجاز بودن دنیا 263
- دنیا وسیله ای برای آخرت 264
- انسان برتر از ملائکه 265
- حقیقت روح 266
- روح، جزء حقیقی انسان 266
- آخرت، حیات باقی است 266
- احوال روح 266
- حقیقت مرگ 267
- یاد مرگ 269
- آثار یاد مرگ 269
- کراهت درخواست مرگ 270
- اقسام مرگ 270
- مرگ، مصلحت جامعه 270
- مرگ، امر وجودی است 271
- گریه بر اموات 271
- اثر مرگ 272
- مرگ، کفاره گناه مؤمن 272
- عوامل ترس از مرگ از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 272
- کیفیت قبض روح نفوس بسیار در یک لحظه 272
- 1 - ناآگاهی از حقیقت مرگ 272
- 1 - پیامبرصلی الله علیه وآله و امامان علیهم السلام 273
- کسانی که هنگام مرگ انسان، حاضر می شوند 273
- اشاره 273
- 2 - شیطان 274
- 3 - ملک الموت 274
- برزخ در روایات 275
- بهترین توشه آخرت 275
- اسلام و تعدیل احترام به اموات 275
- 1 - سؤال نکیر و منکر 276
- 3 - تجسّم اعمال در قبر 276
- 2 - فشار قبر 276
- 4 - باز شدن دری به سوی بهشت یا جهنم 277
- صدقات جاریه در برزخ 278
- 6 - اجتماع ارواح 278
- بدن برزخی 279
- بطلان تناسخ از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 279
- عقبات بین دنیا و آخرت 279
- 3 - رفع عذاب 281
- 1 - آینده نگری 281
- قیامت، غایت نهایی خلقت 281
- 2 - جلوگیری از آرزوهای غلط 281
- فنای ارواح 282
- پایان پذیرفتن عمر دنیا 282
- چگونگی بدن انسان در قیامت 283
- نفخ صور 283
- نامه اعمال 284
- 1 - پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله 285
- 2 - امام معصوم علیه السلام 285
- گواهان در روز قیامت 285
- لزوم گواه و شاهد 285
- 3 - روزگار 286
- 4 - گواهی اندام ها 286
- حقیقت معنای توزین 287
- حقیقت میزان 287
- اشاره 288
- 1 - شهادتین 288
- 2 - ذکر توحید 288
- سنگین ترین اعمال 288
- 4 - صلوات بر محمد و آل محمدعلیهم السلام 289
- 3 - خیر و خیرخواهی در دنیا 289
- 5 - اخلاص 289
- 6 - نوشته عالمان دین 289
- عوامل احباط در روایات 290
- 1و2 - حرام خواری و انکار فضائل امیرمؤمنان علیه السلام 290
- 3 - آتش معصیت 290
- اموری که در قیامت از آن ها سؤال می شود 291
- 1 - سؤال از ولایت 291
- حسابرسی در قیامت 291
- حسابرسی امامان به اذن خداوند 292
- رابطه صراط دنیا و آخرت 292
- حقیقت مرصاد «کمین گاه» 292
- 3 - سؤال از حق بنده ها 292
- درهای بهشت 293
- خلود جهنّمیان 293
- مخلوق بودن بهشت و دوزخ 293
- کیفر، مقتضای تجسّم عمل 294
- وجوب اعتقاد به شفاعت 295
- توضیح 295
- کسانی که شفاعت نمی شوند 295
- کسانی که شفاعت می شوند 295
- کسانی که شفاعت می کنند 295
- 2 - رسول خداصلی الله علیه وآله 296
- 3 - همسایه و دوست مؤمن 296
- 7 - محبت خداوند 297
- 8 - صفات خداوند 297
- 6 - ملائکه 297
- 5 - قرآن 297
- حدّاقل شفاعت 298
- طلب شفاعت از ولی خدا 298
- 9 - معرفت به خداوند 298
- اسباب ورود در بهشت 299
- اعراف و اعرافیان 299
- درهای بهشت 300
- اشاره 300
- نعمت های بهشت 300
- ج) میوه های بهشتی 301
- توضیح 301
- د) گوشت 301
- الف) همسران پاک بهشتی 301
- اشاره 301
- 1 - نعمت های جسمانی 301
- ب) قصرها و کاخ ها 301
- 2 - نعمت های روحانی و معنوی 301
- ب) گفتگو با خداوند 302
- ج) درود و سلام خداوند 302
- الف) استفǘϙǠاز محضر امامان 302
- د) دوستان بهشتی 303
- ه) خشنودی خداوند 303
- و) تکریم بهشتیان 304
- ز) پاداش فراتر از تصور 304
- درجات بهشت 304
- گستره بهشت 305
- انواع بهشت 305
- 1 - تکبّر 307
- اسباب دوزخ 307
- اشاره 307
- 2 - مسخره کردن ارزش ها 308
- 3 - کمک به ظالم 308
- 4 - بغض محمّد و اهل بیتش علیهم السلام 308
- 6 - کم فروشی 309
- 5 - رباخواری 309
- طبقات دوزخ 309
- اثر تربیتی یاد دوزخ 311
- هدف خلقت انسان دوزخ نیست 312
- روایات مختلف درباره جاودانگی عذاب 312
- جمع بین روایات 313
1- 608. نهج البلاغه، خطبه 94.
2- 609. همان، خطبه 96.
3- 610. همان، خطبه 108.
4- 611. نهج البلاغه،خطبه 185.
5- 612. نهج البلاغه، خطبه 214.
نهاد، ناپاک دامنان در او سهمی نداشته، و فاجران و گنهکاران در او هیچ دخالتی نداشتند».
4 - شجاعت و شهامت
از امام علی نقل شده که درباره شجاعت پیامبراسلام صلی الله علیه وآله فرمود: «کُنَّا إِذَا احْمَرَّ الْبَأْسُ اتَّقَینَا بِرَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه وآله فَلَمْ یکُنْ أَحَدٌ مِنَّا أَقْرَبَ إِلَی الْعَدُوِّ مِنْهُ»؛(1) «هرگاه آتش جنگ سخت شعله ور می شد، ما به رسول خداصلی الله علیه وآله پناه می بردیم، در آن ساعت هیچ یک از ما به دشمنی از او نزدیک تر نبود».
5 - بهترین روش زندگی
از امام علی علیه السلام نقل شده که فرمود: «...سِرَاجٌ لَمَعَ ضَوْؤُهُ وَ شِهَابٌ سَطَعَ نُورُهُ وَ زَنْدٌ بَرَقَ لَمْعُهُ سِیرَتُهُ الْقَصْدُ وَ سُنَّتُهُ الرُّشْدُ وَ کَلَامُهُ الْفَصْلُ وَ حُکْمُهُ الْعَدْلُ...»؛(2) «چراغی است که نورش درخشان، ستاره ای است فروزان، و آتش افروزی است که برقش زبانه می کشد، راه و رسم او معتدل، و روش او صحیح و متین، و سخنانش روشنگر حق از باطل، و حُکمش عادلانه».
6 - تواضع
و نیز نقل شده که درباره پیامبرصلی الله علیه وآله فرمود: «وَ لَقَدْ کَانَ صلی الله علیه وآله یأْکُلُ عَلَی الْأَرْضِ وَ یجْلِسُ جِلْسَهَ الْعَبْدِ وَ یخْصِفُ بِیدِهِ نَعْلَهُ وَ یرْقَعُ بِیدِهِ ثَوْبَهُ وَ یرْکَبُ الْحِمَارَ الْعَارِی وَ یرْدِفُ خَلْفَهُ...»؛(3) «پیامبرصلی الله علیه وآله روی زمین (بدون فرش) می نشست و غذا می خورد، و با تواضع هم چون بندگان جلوس می کرد، و با دست خویش کفش و لباسش را وصله می نمود، و بر مرکب برهنه سوار می شد و حتی کسی را پشت سر خویش سوار می نمود...».
از امام باقرعلیه السلام نقل شده که فرمود: «وَ لَقَدْ أَتَاهُ جَبْرَئِیلُ علیه السلام بِمَفَاتِیحِ خَزَائِنِ الْأَرْضِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ یخَیرُهُ مِنْ غَیرِ أَنْ ینْقُصَهُ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی مِمَّا أَعَدَّ اللَّهُ لَهُ یوْمَ الْقِیامَهِ شَیئاً فَیخْتَارُ التَّوَاضُعَ لِرَبِّهِ جَلَّ وَ عَزَّ»؛(4) «و جبرئیل با کلیدهای خزینه های زمین سه بار به نزد او