- پیشگفتار 1
- اعتراف علمای اهل سنت 2
- دانش محدود بشری 4
- اشاره 5
- جایگاه روایات اعتقادی 5
- حجیت روایات اعتقادی 5
- خبر واحد اعتقادی 6
- اکتفای رجوع به اهل خبره 7
- بررسی اشکال دور 10
- تأکید بر ایمان در آیات و روایات 11
- نقد و بررسی ادله منکران 13
- اطلاق ادله حجیت خبر واحد 13
- منابع معرفت شناسی از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 16
- 2 - عقل و خرد 16
- 1 - احساس و تجربه 16
- 3 - تاریخ 17
- 5 - وحی 19
- 6 - کشف و شهود 20
- 2 - حبّ دنیا 21
- 3 - غرور 21
- 1 - هواپرستی 21
- 6 - آرزوها 22
- 5 - لجاجت و عناد 22
- 4 - جهل 22
- 7 - گناه 23
- 2 - ایمان 24
- 1 - تقوا 24
- 2 - انگیزه عاطفی (شکر منعم) 26
- 1 - انگیزه عقلی (دفع ضرر محتمل) 26
- 3 - انگیزه فطری 27
- توضیح 28
- اشاره 28
- راه اول: راه قلب و شهود باطنی 28
- آثار معرفت قلبی 32
- امکان معرفت قلبی 32
- خداوند را به خودش بشناسیم 34
- معرفت نفس راهی به سوی معرفت شهودی 34
- توضیح 38
- شناخت خداوند متعال در عالم ذر 41
- وظیفه انبیا و اوصیا در باب خداشناسی 43
- نشانه وجود معرفت فطری 43
- فضیلت عقل و دعوت به تعقّل 45
- ترغیب به تفکّر 47
- اشاره 49
- توضیح 50
- الف) راه حدوث 50
- روایاتی از قسم اول 50
- روایاتی از قسم دوم 51
- اصل علیت در روایات 53
- الف) نظام عمومی خلقت 58
- اشاره 58
- ج) راه نظم و هدفمند بودن عالم 58
- ب) نظام خصوصی خلقت 59
- نظام خلقت انسان 59
- نظام خلقت افلاک 61
- نظام خلقت کوه ها 62
- نظام دریاها 62
- نظام خلقت حیوانات 63
- د) راه هدایت و راهیابی 64
- اهل بیت علیهم السلام و راه هدایت و راهیابی 64
- اشاره 64
- ه ) راه اضطرار و تسخیر 67
- توضیح 71
- و) راه فسخ و نقض 71
- روایات اهل بیت علیهم السلام 71
- ز ) راه محدودیت و صرف الوجود 72
- اهمیت توحید 74
- اهل بیت علیهم السلام و توحید واحدی 74
- اشاره 75
- اهل بیت علیهم السلام و توحید احدی 75
- توضیح روایت 76
- اقسام ترکیب 77
- اقسام واحدیت 77
- استدلال اهل بیت علیهم السلام بر توحید واحدی 78
- عینیت صفات با ذات در روایات 81
- 1 - توحید در خالقیت 83
- توضیح 83
- اشاره 83
- توحید افعالی 83
- کفایت مبدأ فاعلی در خلقت عالم 84
- صدور افعال الهی به نحو تجلّی 85
- توضیح 86
- اشاره 86
- دلیل توحید ربوبی: انتظام عالم 86
- 3 - توحید در تشریع و قانون گذاری 86
- توحید در تشریع و روایات تفویض 87
- 5 - توحید در عزّت 89
- 6 - توحید در مالکیت 89
- 1 - توحید در عبادت 91
- اشاره 91
- 2 - توحید در اطاعت 91
- شرک خفی 92
- اهل بیت علیهم السلام و مبارزه با غلو 92
- اشاره 96
- دیدگاه اهل بیت علیهم السلام درباره مقدار معرفت به صفات 96
- اهل بیت علیهم السلام و قول به تنزیه 98
- اقوال در معرفت صفات 98
- اقوال در توصیف خداوند متعال 100
- تعداد اسمای حسنای الهی 100
- تدارک تشبیه به تنزیه 100
- توقیفی بودن صفات الهی از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 101
- صفات ذات و صفات فعل 103
- عدم بازگشت صفات ثبوتی به سلبی 103
- اهل بیت علیهم السلام و نفی تشبیه 103
- علم خداوند به نفس خود 105
- علم الهی 105
- 1 - علم الهی 105
- علم خداوند به اشیا قبل از خلقت 105
- نحوه علم پیشین الهی به موجودات از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 106
- علم خداوند به جزئیات 108
- علم به اشیا بعد از خلقت 108
- علم الهی به جزئیات از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 109
- علم بی منتهای الهی 109
- قدرت الهی (توانایی) 110
- معنای قدرت الهی 110
- 2 - قدرت الهی (توانایی) 110
- قدرت الهی از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 111
- اثبات قدرت و توانایی خداوند 111
- خداوند، فاعل مختار است 111
- عدم تعلّق قدرت الهی به غیرممکنات 112
- عمومیت قدرت الهی 112
- توحید در قدرت 113
- خداوند قادر بالاراده است 114
- رعایت مراحل در بیان قدرت الهی 114
- حیات الهی از دیدگاه روایات 115
- 1 - حیات، صفت ذاتی خداوند 115
- 3 - حیات الهی 115
- آراء مختلف در مورد کیفیت حیات الهی 115
- حیات الهی 115
- 3 - حیات ابدی خداوند 116
- ازلیت و ابدیت خداوند 117
- 4 - حیات الهی قابل توصیف نیست 117
- 5 - حیات ازلی خداوند 117
- 4 - ازلیت و ابدیت خداوند 117
- ازلیت و ابدیت از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 117
- 5 - صفت غنی 118
- اراده 119
- اقوال در حقیقت اراده الهی 119
- اقوال در حدوث یا قدم اراده الهی 120
- اختلاف آرا در تفاوت اراده و مشیت 120
- اراده الهی از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 121
- ب) فرق اراده فعلی خداوند با اراده انسان 121
- اشاره 121
- اقسام اراده الهی 121
- الف) اشاره به اراده خداوند 121
- ج) اراده از صفات فعل است 122
- د) تقسیم اراده به اراده ذاتی و فعلی 122
- ه) تغایر علم بالاراده 122
- و ) یکی بودن اراده با مشیت 123
- 7 - کلام الهی 123
- ز) عمومیت مشیت الهی 123
- کلام الهی 123
- توضیح 124
- ب) اشاره به کلام قولی الهی 124
- ج) اشاره به کلام فعلی الهی 124
- کلام الهی در روایات اهل بیت علیهم السلام 124
- الف) اشاره به اصل کلام الهی 124
- آراء در صفات خبریه 125
- 8 - صفت صدق 125
- صفت صدق 125
- الف) تحقیق و تأویل 125
- ب) تفویض و توقّف 126
- 9 - سمیع و بصیر 126
- صفات خبری از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 126
- ج) حمل بر ظاهر 126
- سمیع و بصیر 126
- صفت سمیع و بصیر در روایات اهل بیت علیهم السلام 127
- اثر تربیتی اعتقاد به سمیع و بصیر بودن خداوند 128
- مظهریت تام انسان کامل نسبت به صفات الهی 128
- صفات خبریه 128
- صفات سلبی 131
- نفی جسمیت خداوند نزد اهل بیت علیهم السلام 131
- نفی جسمیت 131
- 1 - نفی جسمیت 131
- 2 - نفی رؤیت 133
- نفی رؤیت 133
- امکان رؤیت قلبی از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 134
- 3 - نفی حلول و اتحاد 135
- نفی حلول و اتحاد 135
- نفی رؤیت به چشم از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 135
- نفی حلول و اتحاد از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 135
- نفی زمان و مکان 136
- 4 - نفی زمان و مکان 136
- دلیل نفی مکان 138
- خداوند، سابق بر زمان و مکان 138
- عالم محضر خداست 138
- 5 - نفی تغییر و تحوّل 139
- نفی تغییر و تحوّل از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 139
- علّت بلند نمودن دست ها به طرف آسمان 139
- نفی تغییر و تحوّل 139
- افعال الهی 141
- حسن و قبح عقلی 141
- عدل الهی 141
- اقسام عدل 142
- الف) عدل تکوینی 142
- 3 - اقسام عدل 142
- 1 - معنای عدل 142
- 2 - حقیقت عدل 142
- ب) عدل تشریعی 142
- اشاره 142
- غایتمندی افعال الهی در روایات 144
- 2 - امتحان انسان 145
- قبح تکلیف مالایطاق 145
- 1 - محکم شدن در مقابل شداید 145
- فلسفه مصائب 145
- 4 - اثر گناه 146
- 3 - رسیدن به نعمت و اجر پروردگار 146
- 5 - ادب شدن مردم 147
- 6 - بیداری از خواب غفلت 148
- 1 - در حق انبیا و اوصیا 149
- بلاها در حقّ اولیای الهی 149
- توضیح 149
- 2 - در حق مؤمنین 150
- الف) تطهیر و کفاره گناه 150
- علّت شرور و اختلافات 151
- ج) تدارک گناه به استغفار 151
- بازتاب عقل در اخلاق عملی 152
- آراء درباره افعال انسان 152
- اهل بیت علیهم السلام و افعال انسان 152
- معنای «امر بین الامرین» 155
- قضا و قدر 157
- 1 - قضا و قدر علمی 157
- 1 - معنای قضا و قدر 157
- 2 - قضا و قدر عینی 157
- اشاره 157
- قضا و قدر از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 157
- 3 - نهی از تدبّر بر کسانی که قدرت تحلیل آن را ندارند 158
- 2 - تغییر در قضا و قدر 158
- قضاء الهی بر طبق مصالح بندگان 158
- کیفیت اضلال خداوند 159
- اضلال کیفری 159
- 1 - بداء محال 161
- بداء در روایات اهل بیت علیهم السلام 161
- بداء 161
- 2 - بداء جایز 161
- اشاره 163
- 4 - تعظیم و عبادت خداوند با اعتقاد به بداء 163
- امور تأثیرگذار 163
- 3 - اعتقاد به بداء شرط نبوّت 163
- 4 - دعا و دفع بلا 164
- 3 - دعا و جلب روزی 164
- 2 - تأثیر استغفار در روزی 164
- 1 - صدقه و اثر آن در دفع بلا 164
- 6 - صله رحم و آثار دیگر 165
- اهل بیت علیهم السلام و ضرورت بعثت 166
- ضرورت بعثت 166
- اهداف بعثت 167
- عمومی بودن بعثت 169
- عصمت انبیا 170
- اشاره 172
- حضرت آدم علیه السلام 172
- دفاع اهل بیت علیهم السلام از عصمت حضرت نوح علیه السلام 174
- دفاع اهل بیت علیهم السلام از عصمت حضرت موسی علیه السلام 177
- دفاع اهل بیت علیهم السلام از حضرت یوسف علیه السلام 181
- دفاع اهل بیت علیهم السلام از حضرت یونس علیه السلام 182
- تنوع معجزات انبیا 183
- برتری رسول بر ملائکه 184
- وحی 184
- تفاوت نبی و رسول 184
- راه های اثبات نبوت پیامبراکرم صلی الله علیه وآله 186
- 1 - راه شهود قلبی 186
- اشاره 186
- 2 - معجزه 187
- معجزه 187
- الف - اعجاز قرآن 187
- اعجاز قرآن 187
- 1 - اعجاز به جهات معنا و محتوا 188
- 2 - جامعیت قرآن 188
- ب - حرکت کردن درخت به امر پیامبرصلی الله علیه وآله 190
- 3 - گواهی پیامبران پیشین 192
- اشاره 193
- توضیح 193
- 4 - قرائن و شواهد بر صدق دعوت پیامبراسلام صلی الله علیه وآله 193
- الف - ویژگی های محیطی 193
- 1 - انحراف مردم از دین 194
- 2 - گسترش فتنه و جنگ 194
- 1 - اصالت خانوادگی 196
- اشاره 196
- 3 - پیروی مردم از هوا و هوس 196
- ب - ویژگی های اخلاقی و نفسانی پیامبرصلی الله علیه وآله 196
- 2 - امانت داری 197
- 3 - پرهیز از کارهای زشت 197
- 5 - بهترین روش زندگی 198
- 4 - شجاعت و شهامت 198
- 6 - تواضع 198
- 8 - بی توجّهی به دنیا 199
- 9 - عدالت در تمام امور 199
- 7 - تنها خدا را در نظر داشتن 199
- د - خصوصیات تعالیم پیامبرصلی الله علیه وآله 200
- ج - پیروان نیک 200
- ه. - روش های اجرایی معقول 201
- نزول وحی بر پیامبراسلام صلی الله علیه وآله 202
- عمومی بودن بعثت پیامبراسلام صلی الله علیه وآله 203
- عصمت پیامبراسلام صلی الله علیه وآله 203
- دفاع اهل بیت علیهم السلام از عصمت پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله 204
- نفی سهو از پیامبرصلی الله علیه وآله 204
- خاتمیت پیامبراسلام صلی الله علیه وآله 206
- علم غیب پیامبرصلی الله علیه وآله 206
- حفظ قرآن از تحریف 209
- صبر به جهت حفظ اسلام 211
- امامت عامه 211
- اهمیت وحدت 211
- وحدت از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 211
- 1 - دین 212
- 2 - شیطان 212
- محورهای وحدت 212
- 2 - رسول اکرم صلی الله علیه وآله 212
- 1 - سوء نیت 212
- عوامل تفرقه 212
- 4 - رعایت حقوق طرفین 213
- 3 - کتاب خدا 213
- امام علی علیه السلام محور وحدت بعد از پیامبرصلی الله علیه وآله 214
- 5 - ولایت اهل بیت علیهم السلام 214
- فرق بین رسول و نبی و امام 215
- مقابله با تفرقه 215
- خالی نبودن زمین از امام 215
- اثر نبودن امام در زمین 216
- اتصال وصایت و امامت 217
- 1 - بیان احکام و دعوت مردم به راه خدا 219
- 2 - رفع عذاب به وجود امام 219
- فلسفه وجود امام 219
- اشاره 219
- 3 - وجود امام به جهت عبادت خدا 220
- 5 - باطل نشدن حجّت الهی 220
- 4 - وجود امام، منشأ صلاح مردم 220
- 7 - جلوگیری از تحریف 221
- 8 - رفع اشتباهات جامعه 222
- 9 - امامت متمم دین است 230
- 10 - امامت، اساس اسلام است 230
- 13 - امامت، جانشینی خدا و رسول 231
- 11 - امامت، نظام امت است 231
- 12 - امامت، راهی برای رسیدن به خدا 231
- عدم انقطاع امامت، مگر در چهل روز 232
- دعوت هر امتی با امام خود 232
- وجوب معرفت امام 233
- برتری امامت بر نبوت و رسالت 234
- 1 - برتری 235
- 2 – عصمت 236
- معنای عصمت 236
- عصمت 236
- حکمت عصمت امام 237
- 3 - نصّ 238
- 4 - معجزه 238
- 7 - موقعیت شناسی 239
- 8 - عالم به سیاست 239
- 9 - درک دین 239
- 6 - بصیرت 239
- 11 - تأدیب خود قبل از دیگران 240
- 13 - اهل لهو و لعب نباشد 240
- 12 - طهارت مولد 240
- 14 - عدالت در حکم 240
- 17 - مهربانی کردن با رعیت 241
- 15 - باورع بودن 241
- 16 - حلیم بودن 241
- 18 - مراعات حال فقرا 241
- عدم جواز اطاعت از امام فاسق 242
- 19 - حکم کردن به دستورات الهی 242
- مصادر علوم امام 243
- وجوب خروج بر امامان جور 243
- 1 - میراث فرهنگی پیامبرصلی الله علیه وآله 243
- 2 - تعلیمات پیامبرصلی الله علیه وآله 244
- 4 - مصحف حضرت زهراعلیها السلام 245
- 3 - کتاب حضرت علی علیه السلام 245
- 5 - الهام 246
- 6 - حدیث ملائکه 246
- 7 - علم غیب 246
- ولایت تکوینی امام 247
- علم امام 247
- اشاره 249
- احادیث دوازده خلیفه 249
- لزوم تعیین امام از ناحیه امام قبل 249
- وقت علم به امامت 250
- نصّ بر امامان 250
- نصّ بر امام علی علیه السلام 250
- توضیح 250
- امام علی علیه السلام و آیه تبلیغ 251
- امام علی علیه السلام و آیه «اولی الامر» 251
- امام علی علیه السلام و آیه اکمال 253
- امام علی علیه السلام و آیه تطهیر 253
- امام علی علیه السلام و آیه انذار 253
- نصّ بر امام حسن علیه السلام 254
- نصّ بر امام سجادعلیه السلام 255
- نصّ بر امام حسین علیه السلام 255
- نص بر امام موسی کاظم علیه السلام 257
- نصّ بر امام صادق علیه السلام 257
- نص بر امام رضاعلیه السلام 258
- نصّ بر امام هادی علیه السلام 259
- نص بر امام جوادعلیه السلام 259
- نصّ بر امام حسن عسکری علیه السلام 260
- نصّ بر امام مهدی علیه السلام 261
- مَجاز بودن دنیا 263
- دنیا وسیله ای برای آخرت 264
- انسان برتر از ملائکه 265
- روح، جزء حقیقی انسان 266
- آخرت، حیات باقی است 266
- حقیقت روح 266
- احوال روح 266
- حقیقت مرگ 267
- آثار یاد مرگ 269
- یاد مرگ 269
- اقسام مرگ 270
- مرگ، مصلحت جامعه 270
- کراهت درخواست مرگ 270
- مرگ، امر وجودی است 271
- گریه بر اموات 271
- کیفیت قبض روح نفوس بسیار در یک لحظه 272
- اثر مرگ 272
- 1 - ناآگاهی از حقیقت مرگ 272
- مرگ، کفاره گناه مؤمن 272
- عوامل ترس از مرگ از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 272
- اشاره 273
- 1 - پیامبرصلی الله علیه وآله و امامان علیهم السلام 273
- کسانی که هنگام مرگ انسان، حاضر می شوند 273
- 3 - ملک الموت 274
- 2 - شیطان 274
- اسلام و تعدیل احترام به اموات 275
- برزخ در روایات 275
- بهترین توشه آخرت 275
- 3 - تجسّم اعمال در قبر 276
- 2 - فشار قبر 276
- 1 - سؤال نکیر و منکر 276
- 4 - باز شدن دری به سوی بهشت یا جهنم 277
- 6 - اجتماع ارواح 278
- صدقات جاریه در برزخ 278
- عقبات بین دنیا و آخرت 279
- بطلان تناسخ از دیدگاه اهل بیت علیهم السلام 279
- بدن برزخی 279
- 3 - رفع عذاب 281
- 1 - آینده نگری 281
- قیامت، غایت نهایی خلقت 281
- 2 - جلوگیری از آرزوهای غلط 281
- پایان پذیرفتن عمر دنیا 282
- فنای ارواح 282
- چگونگی بدن انسان در قیامت 283
- نفخ صور 283
- نامه اعمال 284
- 2 - امام معصوم علیه السلام 285
- لزوم گواه و شاهد 285
- گواهان در روز قیامت 285
- 1 - پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله 285
- 4 - گواهی اندام ها 286
- 3 - روزگار 286
- حقیقت میزان 287
- حقیقت معنای توزین 287
- اشاره 288
- 1 - شهادتین 288
- سنگین ترین اعمال 288
- 2 - ذکر توحید 288
- 4 - صلوات بر محمد و آل محمدعلیهم السلام 289
- 6 - نوشته عالمان دین 289
- 3 - خیر و خیرخواهی در دنیا 289
- 5 - اخلاص 289
- 1و2 - حرام خواری و انکار فضائل امیرمؤمنان علیه السلام 290
- عوامل احباط در روایات 290
- 3 - آتش معصیت 290
- اموری که در قیامت از آن ها سؤال می شود 291
- حسابرسی در قیامت 291
- 1 - سؤال از ولایت 291
- 3 - سؤال از حق بنده ها 292
- حسابرسی امامان به اذن خداوند 292
- حقیقت مرصاد «کمین گاه» 292
- رابطه صراط دنیا و آخرت 292
- درهای بهشت 293
- مخلوق بودن بهشت و دوزخ 293
- خلود جهنّمیان 293
- کیفر، مقتضای تجسّم عمل 294
- کسانی که شفاعت نمی شوند 295
- وجوب اعتقاد به شفاعت 295
- توضیح 295
- کسانی که شفاعت می کنند 295
- کسانی که شفاعت می شوند 295
- 2 - رسول خداصلی الله علیه وآله 296
- 3 - همسایه و دوست مؤمن 296
- 6 - ملائکه 297
- 8 - صفات خداوند 297
- 7 - محبت خداوند 297
- 5 - قرآن 297
- طلب شفاعت از ولی خدا 298
- 9 - معرفت به خداوند 298
- حدّاقل شفاعت 298
- اسباب ورود در بهشت 299
- اعراف و اعرافیان 299
- درهای بهشت 300
- اشاره 300
- نعمت های بهشت 300
- 1 - نعمت های جسمانی 301
- اشاره 301
- ج) میوه های بهشتی 301
- 2 - نعمت های روحانی و معنوی 301
- الف) همسران پاک بهشتی 301
- توضیح 301
- ب) قصرها و کاخ ها 301
- د) گوشت 301
- ب) گفتگو با خداوند 302
- الف) استفǘϙǠاز محضر امامان 302
- ج) درود و سلام خداوند 302
- ه) خشنودی خداوند 303
- د) دوستان بهشتی 303
- ز) پاداش فراتر از تصور 304
- درجات بهشت 304
- و) تکریم بهشتیان 304
- انواع بهشت 305
- گستره بهشت 305
- 1 - تکبّر 307
- اشاره 307
- اسباب دوزخ 307
- 4 - بغض محمّد و اهل بیتش علیهم السلام 308
- 2 - مسخره کردن ارزش ها 308
- 3 - کمک به ظالم 308
- 5 - رباخواری 309
- 6 - کم فروشی 309
- طبقات دوزخ 309
- اثر تربیتی یاد دوزخ 311
- روایات مختلف درباره جاودانگی عذاب 312
- هدف خلقت انسان دوزخ نیست 312
- جمع بین روایات 313
1- 883. ثواب الاعمال، ص 203 ؛ کافی، ج 2، ص 90، ح 8.
2- 884. نهج البلاغه، حکمت 7.
3- 885. بحارالأنوار، ج 6، ص 214.
4- 886. کافی، ج 3، ص 238، ح 9.
5 - به زیارت اهل خود رفتن
از امام صادق علیه السلام نقل شده که فرمود: «مَا مِنْ مُؤْمِنٍ وَ لا کَافِرٍ إِلاَّ وَ هُوَ یأْتِی أَهْلَهُ عِنْدَ زَوَالِ الشَّمْسِ فَإِذَا رَأَی أَهْلَهُ یعْمَلُونَ بِالصَّالِحَاتِ حَمِدَ اللَّهَ عَلَی ذَلِکَ وَ إِذَا رَأَی الْکَافِرُ أَهْلَهُ یعْمَلُونَ بِالصَّالِحَاتِ کَانَتْ عَلَیهِ حَسْرَهً»؛(1) «هیچ مؤمن و کافری نیست جز آن که هنگام زوال خورشید به نزد اهل بیتش می آید. پس اگر اهلش را مشاهده کند که عمل صالح انجام می دهند خدا را بر آن سپاس گوید، و اگر کافر اهلش را مشاهده کند که کارهای شایسته انجام می دهند بر او حسرت خواهد بود.»
6 - اجتماع ارواح
از امام صادق علیه السلام نقل شده که فرمود: «أَمَا إِنَّهُ لا یبْقَی مُؤْمِنٌ فِی شَرْقِ الْأَرْضِ وَ غَرْبِهَا إِلاَّ حَشَرَ اللَّهُ رُوحَهُ إِلَی وَادِی السَّلامِ قُلْتُ لَهُ وَ أَینَ وَادِی السَّلامِ قَالَ ظَهْرُ الْکُوفَهِ أَمَا إِنِّی کَأَنِّی بِهِمْ حَلَقٌ حَلَقٌ قُعُودٌ یتَحَدَّثُونَ»؛(2) «... آگاه باش! به طور حتم هیچ مؤمنی در شرق و غرب زمین باقی نمی ماند جز آن که خداوند روح او را در وادی السلام محشور گرداند. راوی می گوید: به حضرت عرض کردم: وادی السلام کجاست؟ حضرت فرمود: پشت کوفه. آگاه باش، گویا من دسته دسته آن ها را می بینم که نشسته اند و با یکدیگر گفت وگو می کنند.»
و در روایتی دیگر از آن حضرت آمده است که فرمود: «... ثُمَّ سَأَلَ عَنْ أَرْوَاحِ الْکُفَّارِ أَینَ تَجْتَمِعُ؟ قَالَ: تَجْتَمِعُ فِی وَادِی حَضْرَمَوْتَ وَرَاءَ مَدِینَهِ الْیمَنِ»؛(3) «... سپس از ارواح کفار سؤال کرد که در کجا اجتماع می کنند؟ حضرت فرمود: در وادی حضر موت پشت کشور یمن جمع می شوند.»
صدقات جاریه در برزخ
1 - از امام صادق علیه السلام نقل شده که فرمود: «سِتُّ خِصَالٍ ینْتَفِعُ بِهَا الْمُؤْمِنُ مِنْ بَعْدِ مَوْتِهِ وَلَدٌ صَالِحٌ یسْتَغْفِرُ لَهُ وَ مُصْحَفٌ یقْرَأُ فِیهِ وَ قَلِیبٌ یحْفِرُهُ وَ غَرْسٌ یغْرِسُهُ وَ صَدَقَهُ مَاءٍ