امام شناسی و پاسخ به شبهات (امامت در حدیث) صفحه 273

1- 978. ینابیع الموده، ج 3، ص 292و293.

2- 979. صحیح مسلم، ج 6، ص 3.

3- 980. همان، ص 4.

ثالثاً: از مجموع احادیث استفاده می شود که عدد خلفا و امامان بعد از پیامبر به طور پیاپی دوازده نفر است و بعد از آن ها عمر دنیا به پایان می رسد. و عمده نظر پیامبر بر حتمی بودن آمدن آن ها تا قبل از قیام قیامت است.

2 - تعیین مصداق در برخی احادیث

طبرانی به سند خود از عبداللَّه بن عمرو نقل می کند که از رسول خداصلی الله علیه وآله شنیدم که می فرمود: بعد از من دوازده خلیفه خواهد آمد: ابوبکر صدیق، او بعد از من بیش از مدتی کم درنگ نمی کند، و صاحب آسیاب خانه اش... عمر بن خطّاب... .(1)

پاسخ:

اوّلاً: این حدیث از حیث سند اشکال دارد؛ زیرا از جمله رجال آن عبداللَّه بن صالح است که ذهبی او را در «تذکره» حجت ندانسته است. او می گوید: عبداللَّه بن صالح دارای احادیث منکر است. عبداللَّه بن احمد بن حنبل می گوید: از پدرم درباره او سؤال کردم؟ او گفت: عبداللَّه بن صالح در ابتدا خوب بود ولی در آخر امرش فاسد العقیده شد. صالح بن محمّد می گوید: به نظر من او در نقل حدیث دروغ می گوید. احمد بن صالح می گوید: او متهم است. نسایی می گوید: او ثقه نیست. و نیز گفته است: در او طعن های بسیاری است. ابن حبّان می گوید: او منکر الحدیث است.

و از جمله راویان این حدیث لیث بن سعد است که مورد اعتماد منصور عباسی آن خلیفه جبّار و آتش افروز عباسی قرار گرفته است. سعی و کوشش فراوانی در تضعیف مصری ها نسبت به ولای اهل بیت نمود.

ثانیاً: در این حدیث هر یک از خلفای سه گانه؛ خصوصاً عثمان را با تعبیراتی ستوده که هرگز با واقعیات خارجی و عملکرد آن ها سازگاری ندارد.

ثالثاً: با مراجعه به روایات دیگر که حتی در مصادر اهل سنت مشاهده می شود پی می بریم که این دوازده نفر از ذریه رسول خدایند. در آن روایات به طور صریح اسامی آن ها آمده است؛