امام شناسی و پاسخ به شبهات (امامت در حدیث) صفحه 283

در خیلی از اذهان چنین رسوخ کرده بود که تقدیم و تفضیل حضرت علی علیه السلام بر دیگر خلفا و صحابه، «غلو» به شمار می رفت. حالا در مصادر معروف سنّیان، همین معنا را در مورد غلو به کار می برند. به هر حال آنچه مسلّم است این که چنین افرادی را باید از حساب خطّ اوّل جدا ساخت. آنان شخصیت های چند بُعدی بوده که به آسانی نمی شد آنان را دریافت. شاید سرّ اختلاف عبارات و روایات درباره آنان از همین جا نشأت گرفته باشد. گویا خود این افراد نیز سعی در جدا سازی خود از آن خطوط انحرافی داشته اند. مفضل بن عمر از بزرگان این خط، نامه ای به امام صادق علیه السلام می نویسد و در آن از انحراف های عملی و عقیدتی عده ای به نام شیعه یاد می کند، در آن نامه می نویسد: «اینان محرمات را انجام و واجبات را ترک و پاره ای از رفتارهای شنیع و تأویلات غریبه انجام می دهند. امام علیه السلام نیز در چندین صفحه، به شدّت با این جریان انحرافی برخورد می نماید... .

مفضل در نامه ای به شدت و تأکید فراوان، شیعیان را به التزام کامل به شریعت مقدسه، مراعات ورع و تقوا در جمیع شؤون زندگی دعوت می کند.

کوتاه سخن آن که: مجرّد اتهام به غلو، کافی در ردّ روایت و یا نفی عقیده نیست؛ خصوصاً که ما اطلاع دقیقی از مبانی فکری رجالیین نداریم. ما فعلاً درکتاب شریف کافی تعداد زیادی از میراث های خطّ غلو را می بینیم. اینان از همان دسته معتقد و وابسته به اسلام و مقدسات اسلامی هستند. مرحوم کلینی با دقّت و موشکافی عمیق خود، احادیث موهون و بی اساس خطّ غلو را جدا ساخته و سعی کرده روایات صحیح آنان را طبق نظام آموزشی خود در این کتاب ارزشمند بیاورد. این کار مرحوم کلینی بعدها در مکتب بغداد مورد قبول قرار گرفت و در حقیقت زمینه اعتقاد و اعتماد مرحوم شیخ مفید به آثار صحیح این خط بود.

5 - تمسک به این احادیث از قرن چهارم!!

کاتب می گوید: «استدلال به حدیث دوازده خلیفه دلیلی متأخّر است که متکلمین بعد از نصف قرن از حیرت؛ یعنی در قرن چهارم هجری به آن تمسک کرده اند و اثری