امام شناسی و پاسخ به شبهات (امامت در حدیث) صفحه 408

1- 1498. صواعق المحرقه، ص 91و140.

2- 1499. احیاء المیت در حاشیه الإتحاف، ص 114.

3- 1500. منتخب کنز العمال در حاشیه مسند احمد، ج 5، ص 93.

4- 1501. ینابیع الموده، ص 298.

5- 1502. جواهر البحار، ج 1، ص 361.

6- 1503. ذخائر العقبی، ص 17.

7- 1504. نظم درر السمطین، ص 234.

8- 1505. الجامع الصغیر، ج 2، ص 161.

9- 1506. الفتح الکبیر، ج 3، ص 267.

10- 1507. اسعاف الراغبین در حاشیه نور الأبصار، ص 128.

11- 1508. فرائد السمطین، ج 2، ص 241، ح 515.

12- 1509. مجمع الزوائد، ج 9، ص 174.

13- 1510. رشفه الصادی، ص 78.

14- 1511. کنوز الحقائق، ص 133.

پیامبرصلی الله علیه وآله نیستند. این مطلب را از دو راه می توان به اثبات رسانید:

الف) قرینه داخلی

علما قاعده ای تحت عنوان «تناسب حکم و موضوع» دارند؛ به این معنا که باید بین حکم و موضوع تناسب باشد. در این حدیث، حکم عبارت است از امان بودن از اختلاف که این عنوان فقط برای اشخاص معصوم بوده و بر آن ها قابل انطباق است. پس در نتیجه مقصود از اهل بیت کسانی جز امامان معصوم از ذریه پیامبرعلیهم السلام نیستند.

ب) قراین خارجی

با رجوع به روایات دیگر که در کتب اهل سنت نقل شده، می توان پی به مصداق «اهل بیت» در این حدیث برد. از باب نمونه مشاهده می کنیم که در حدیث «ثقلین» اهل بیت به عترت پیامبر تفسیر شده و در حدیث کسا که در ذیل آیه تطهیر وارد شده کلمه «اهل البیت» بر پنج تن اصحاب کسا؛ یعنی پیامبر و علی و فاطمه و حسن و حسین علیهم السلام تطبیق شده است. و نیز در ذیل آیه «مباهله» مطابق احادیث صحیح السند، پیامبرصلی الله علیه وآله با اشاره به این پنج تن به خداوند متعال عرض می کند: «اللّهم هؤلاء اهلی»؛ «بار خدایا! اینان اهل منند.» گرچه اهل بیت معصوم پیامبرصلی الله علیه وآله اختصاص به این پنج تن ندارد؛ زیرا مطابق احادیث دوازده خلیفه، مقصود از اهل بیتی که معصوم بوده و وسیله ایمنی امت اسلامی از ضلالت و گمراهی و اختلافند، دوازده نفر می باشند.

دلالت حدیث

اسلام در طول 23 سال بعثت پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله دعوت به دو اصل اساسی نموده است: یکی کلمه توحید؛ یعنی گفتن «لا اله الّا اللَّه» و التزام به آن، و دیگری توحید کلمه و دعوت مردم به اتحاد و یگانگی؛ زیرا تنها راه پیروزی و غلبه بر دشمنان و رسیدن به سعادت ابدی در گرو اتحاد و وفاق است.