امام شناسی و پاسخ به شبهات (امامت در حدیث) صفحه 557

1- 2314. ارشاد الساری، ج 1، ص 29.

2- 2315. سنن ابوداوود، قسم مقدمه، ص 10.

3- 2316. تذکره الحفاظ، ج 2، ص 589.

4- 2317. همان، ص 431، رقم 438.

آن مبتلا به خسارات عظیم و جبران ناپذیری شد که از آن جمله ایجاد زمینه مناسب برای احبار و رهبان از یهود و نصارا به جهت تحریف اسلام بود. آنان با اهداف خاص اسلام را انتخاب کرده و منشأ انحرافاتی در جامعه اسلامی شدند.

شهرستانی می گوید: «مشبّهه اخباری دروغین را وضع کرده و به پیامبرصلی الله علیه وآله نسبت دادند که بیشتر آن ها برگرفته از یهود بود...».(1)

ابن خلدون در بحث تفسیر نقلی و این که منقولات در این باب مشتمل بر روایات باطل و مردود است می گوید: «سبب این مشکل آن بود که عرب اهل کتاب و علم نبود، بلکه بدوی بودن و بی سوادی بر آنان غالب بود. و لذا هر گاه که اشتیاق به معارفی؛ از قبیل اسباب خلقت و ابتدای آن و اسرار وجود پیدا می کردند از اهل کتاب قبل از خود سؤال می کردند یعنی اهل تورات از یهود و متابعان دین آنان از نصارا... همانند کعب الاحبار و وهب بن منبه و عبداللَّه بن سلام و امثال این افراد، لذا تفاسیر از منقولات این افراد پر شد... و مفسران در مثل این روایات تساهل کرده و کتب تفسیری خود را از آن ها پر نمودند در حالی که اصل آن ها از اهل تورات گرفته شده بود...».(2)

3 - تجارت با حدیث

در تاریخ اسلام کسانی معروف به جعل و وضع حدیث بوده اند که هدف آنان از نشر این احادیث طمع در دنیا و تجارت با آن احادیث بوده است.

ابن الجوزی نقل می کند: نزد مهدی عباسی ده نفر از محدّثین را آوردند که از جمله آنان غیاث بن ابراهیم بود. مهدی عباسی کبوتر بازی را دوست می داشت. به قیاس گفت: برای من حدیث نقل کن. او حدیث ابوهریره را برایش تلاوت نمود که مسابقه تنها در پیاده روی یا اسب سواری یا نیزه پرانی نیست. آن گاه غیاث به جهت خوشنودی مهدی عباسی کبوتر بازی را نیز اضافه کرد. لذا مهدی دستور داد تا ده هزار درهم به او جایزه دهند...(3)