- تقدیم 1
- تقدیر و تشکر 2
- امامت در گردونه هستی 3
- کمند کاوش انسانی 3
- مقدمه آیت اللَّه هادوی تهرانی 3
- چکیده رساله 5
- چکیده رساله 5
- مبنای نخست 6
- مبنای دوم 7
- اشاره 16
- کلیات 16
- امامت 17
- تبیین موضوع و عنوان رساله 17
- یکم: تبیین موضوع و عنوان رساله 17
- امامت عامّه 18
- امامت خاصّه 21
- فلسفه 22
- خلقت 24
- دوم: پرسش های اصلی و فرعی 28
- پرسش های اصلی و فرعی 28
- پرسش های اصلی 29
- سوم: تاریخچه بحث درباره موضوع 29
- پرسش های فرعی 29
- چهارم: تئوری تحقیق (ذکر فرضیه) 31
- پنجم: روش تحقیق 32
- مقدمه: (ضرورت بحث) 33
- اشاره 36
- بخش اوّل : مبانی بحث امامت و فلسفه خلقت 36
- مبانی بحث امامت و فلسفه خلقت 37
- مبنای نخست: ولایت؛ مهم ترین شاخصه امام 37
- ولایت؛ مهم ترین شاخصه امام 37
- فصل یکم: ولایت در لغت و اصطلاح 38
- ولایت در لغت و اصطلاح 38
- ماهیت ولایت 41
- فصل دوم: ولایت تکوینی و تشریعی 43
- فصل سوم: تاریخچه مباحث ولایت 46
- فصل چهارم: ماهیت و مصداق ولی 48
- فصل پنجم: ولایت در متون دینی 51
- اثبات ولایت ائمه علیهم السلام در قرآن 51
- اثبات ولایت ائمه علیهم السلام در روایات 54
- دیدگاه تفریطی 55
- ولایت باوری تفویض و غلو نیست 55
- فصل ششم: ولایت باوری تفویض و غلو نیست 55
- دیدگاه افراطی 56
- دیدگاه معتدل شیعی 60
- نفس مجرد و قوی، ملازم با تصرف 63
- مبنای تصرفات تکوینی ولی 63
- فصل هفتم: مبنای تصرفات تکوینی ولی 63
- مرتبه بالای وجودی ملازم با تصرف در مراتب پایین 65
- علم برتر موجب حاکمیت بر جامعه و ملازم با تصرف 70
- مقام انسان کامل و خلیفه الهی ملازم با ولایت و تصرف 72
- هدایت انسان ها نیازمند ولایت و تصرف 72
- مظهریت اسماء و صفات الهی ملازم با تصرف 73
- فصل هشتم: خصایص ولایت 75
- فصل یکم: عالم واسطه در گذر اندیشه 77
- مبنای دوم: «عالم واسطه» و نظام اسباب 77
- افلاطون 77
- «عالم واسطه» و نظام اسباب 77
- ارسطو 78
- فلوطین 78
- ابن سینا 79
- شیخ اشراق 80
- صدر المتألهین 80
- عرفان 81
- فصل دوم: واسطه و اسباب هم ساز با توحید 82
- بخش دوم : امامت و فلسفه خلقت در قرآن 90
- اشاره 90
- امامت و فلسفه خلقت در قرآن 91
- فصل یکم: سیمای امام در قرآن 91
- فصل دوم: فلسفه خلقت از نظر قرآن 93
- فصل سوم: نقش امام در فلسفه خلقت از نظر قرآن 98
- اشاره 101
- بخش سوم : امامت و فلسفه خلقت از دیدگاه روایات 101
- امامت و فلسفه خلقت از دیدگاه روایات 102
- فصل یکم: تحلیل جایگاه وجودی و اوصاف امام علیه السلام از نظر روایات 102
- فلسفه خلقت از دیدگاه روایات 111
- فصل دوم: فلسفه خلقت از دیدگاه روایات 111
- قسمت اول 112
- کیفیت صدور خلقت و نقش وجودی امام علیه السلام 112
- قسمت دوم 120
- قسمت سوم 127
- اشاره 133
- بخش چهارم : امامت و فلسفه خلقت در منابع کلامی 133
- فصل اول: امام در متون کلامی 134
- اشاره 134
- گفتار اول: امام در سخن متکلمان اهل سنت 137
- گفتار دوم: امام در سخن متکلمان شیعه 141
- فصل دوم: فلسفه خلقت از نظر متکلمان 148
- گفتار اول: پیشینه بحث فلسفه خلقت و معنای آن در کلام 148
- گفتار دوم: هدف خلقت از دیدگاه عدلیه (معتزله و امامیه) 155
- گفتار سوم: امامت و هدف خلقت از منظر متکلم 161
- نقد و تحلیل: از نقل تا عقل 165
- امامت و فلسفه خلقت در حکمت مشاء 169
- بخش پنجم : امامت و فلسفه خلقت در حکمت مشاء 169
- فصل یکم: نگاه فلسفی به هدف مندی خلقت 170
- فصل دوم: امام از دیدگاه مکتب مشاء 178
- فصل سوم: کیفیت خلقت و صدور اشیاء از نظر مشاء (مراحل خلقت) 185
- فصل چهارم : تطبیق عقل اوّل مشاءبااوّل ما خلق اللَّه و حقیقت نوری اهل بیت 190
- نخست: وجود امام لازمه نظام احسن 195
- بررسی نقش امام در فلسفه خلقت در پرتو طرح عنایت 195
- فصل پنجم: بررسی نقش امام در فلسفه خلقت در پرتو طرح عنایت 195
- دوم: وجود امام لازمه عنایت خدا به خلق 200
- الف) عنایت و نظام احسن از کجا؟! 206
- بررسی و نقد شبهات 206
- بررسی و نقد شبهات 206
- ب) چرا نظام احسن، تنها با امام محقق می شود؟ 209
- عنایت در آیینه آیات و روایات 212
- اشاره 218
- بخش ششم : امامت و فلسفه خلقت در حکمت اشراق 218
- معرفی اجمالی مکتب اشراق 219
- فصل یکم: امام و خلیفه اللَّه از نظر حکمت اشراق 223
- فصل دوم: فلسفه خلقت از دیدگاه اشراق 230
- یکم: پیشینه قاعده امکان اشرف 236
- فصل سوم: امام و فلسفه خلقت در پرتو قاعده امکان اشرف 236
- دوم: مفاد قاعده امکان اشرف 238
- سوم: بیان مفردات (قاعده، امکان، اشرف) 239
- چهارم: انگیزه طرح و جایگاه قاعده 240
- پنجم: براهین قاعده 241
- ششم: اثبات امامت و قاعده 243
- هفتم: کارآیی قاعده بر اثبات مدعا 244
- هشتم: نتایج قاعده امکان اشرف و فلسفه امامت 254
- بخش هفتم : امامت و فلسفه خلقت از منظر عرفان 259
- اشاره 259
- تفاوت هستی شناسی متکلم و فیلسوف با عارف و حکمت متعالیه 260
- پیش درآمد 260
- نگاهی دیگر 262
- توضیح بیشتر 264
- اصل اول: انحصار وجود به حضرت حق و نمود بودن همه ماسوی اللَّه 264
- اصل دوم: اعتباری بودن کثرت از نظر عرفا 265
- اصل سوم: پذیرش تشکیک در مظاهر وجود 267
- دورنمای روند خلقت و لزوم واسطه از دیدگاه عارف 268
- اجمال چینش هستی از نظر عارف 269
- فصل اول: مراتب و چینش نظام هستی (مظاهر وجود) از دیدگاه عرفان 270
- فصل اول: مراتب و چینش نظام هستی (مظاهر وجود) از دیدگاه عرفان 270
- اسم اعظم؛ نخستین مستفیض و نخستین ظهور 273
- نخستین کثرت در عالم وجود 273
- فیض مقدس و معنای اعیان 274
- خلافت محمدی و حقیقت لیله القدر 275
- عین ثابت انسان کامل، نخستین ظهور در نشأه اعیان ثابته 276
- خلافت عین ثابت انسان کامل بر دیگر اعیان 277
- نخستین صدور در جهان آفرینش؛ (فیض مقدس) 278
- نخستین ظهور در عالم خلق 279
- روح رسول خدا و علی علیهما السلام اولین تعین مشیئت مطلقه 281
- ویژگی های انسان کامل 283
- فصل دوم: حقیقت انسان کامل (کون جامع) 286
- گفتار یکم: تعریف و پیشینه اصطلاح انسان کامل 286
- یادآوری: انسان کامل در عرفان اصیل 290
- گفتار دوم: حقیقت انسان و جایگاه او در هستی 291
- ضرورت مستمر وجود انسان کامل در پهنه هستی 292
- گفتار سوم: ضرورت مستمر وجود انسان کامل در پهنه هستی 292
- تلخیص برهان به بیان دیگر (بیان جایگاه خلیفه اللَّه در روند خلقت) 300
- فصل سوم: نقش انسان کامل در خلقت 309
- فصل چهارم: تطبیق انسان کامل بر امام 312
- فصل چهارم: تطبیق انسان کامل بر امام 312
- الف) سیما و اوصاف پیشوایان الهی (نبی، ولی و امام) در قرآن 314
- ب) در لسان روایات 317
- برخی وظایف حجت ها و اولیای الهی 322
- سیمای انسان کامل در فرهنگ عرفانی 323
- برخی وظایف انسان کامل 329
- فصل پنجم: انسان کامل عصر ما، حضرت مهدی علیه السلام 336
- اشاره 343
- بخش هشتم : امامت و فلسفه خلقت از دیدگاه حکمت متعالیه 343
- امامت و فلسفه خلقت از دیدگاه حکمت متعالیه 344
- فصل اول: امام و حجت الهی از منظر حکمت متعالیه 346
- امام و حجت الهی از منظر حکمت متعالیه 346
- امام حافظ حیات اجتماعی و مدنی 347
- امام، هادی انسان ها و حجّت خدا بر آنان 349
- امام نشانگر عبودیت 353
- سازگاری غیبت امام زمان با نقش و جایگاهش 354
- فصل دوم: فلسفه خلقت از منظر حکمت متعالیه 361
- امامت و فلسفه خلقت از دیدگاه حکمت متعالیه 363
- فصل سوم: امامت و فلسفه خلقت از دیدگاه حکمت متعالیه 363
- گفتار یکم: معنای فیض در لغت و اصطلاح 364
- گفتار دوم: انگیزه و تاریخچه طرح مباحث فیض 368
- گفتار سوم: برهان لزوم واسطه در فیض 372
- گفتار چهارم: پیش فرض های براهین اثبات واسطه در فیض 375
- گفتار پنجم: تطبیق واسطه در فیض بر وجود امام 377
- الف) ویژگی های نخستین صادر از منظر حکیمان 377
- ب) ائمّه علیهم السلام و واسطه در فیض 380
- ج) تعبیرهای متون دینی از نخستین صادر (واسطه فیض) 388
- د) مصداق نخستین صادر (واسطه در فیض) 390
- گفتار ششم: معنای صحیح واسطه در فیض 396
- شبهات مطرح شده یا احتمالی 398
- نتیجه و جمع بندی نهایی 404
- قسمت اول 406
- فهرست منابع 406
- قسمت دوم 411
- قسمت سوم 416
- قسمت چهارم 422
او به «تارخ»، او به «ابراهیم»، ابراهیم به «اسماعیل»، اسماعیل به «قیذار»، و او به «حمل»، او به «نبت»، و او به «سلامات»، و او به «همیسع»، و او به «ادد»، و او به «یشحب»، و او به «عدنان»، و عدنان به «معد»، و معد به «نزار»، و او به «مضر»، و او به «الیاس»، و او به «مدرکه»، و او به «خزیمه»، و او به «کنانه»، و او به «نضر»، و او به «مالک»، و او به «فهر»، و او به «غالب»، و او به «کعب»، و او به «مره»، و او به «کلاب»، و او به «قصی»، این نور را به ودیعت سپرد.
در این بررسی مشروح، نقش نوری و وجودی پیامبر و ائمه علیهم السلام در کیفیت و ترتیب پیدایش مخلوقات آشکار شد که تا حدودی با یافته های فلسفه و شهود عرفان مطابقت دارد که در بخش های بعدی رساله بیان خواهد شد.
نقش وجودی و هدف خلقت: یکی دیگر از نقش های وجودی امام در فلسفه خلقت، که از روایات مذکور نتیجه می شود، این است که امام غایت و هدف خلقت است؛ آن هم به این معنا که، مخلوقات برای آن ها و به خاطر آن ها خلق شده اند و همین مضمون، مدلول دیگر روایات نیز است، مانند: لولاک لما خلقت الأفلاک.(1)
إنّ ذوات محمد وآله الطاهرین علیهم السلام، هی علّه إیجاد هذا الکون، کما یظهر من الحدیث المعروف: لولاک لما خلقت الأفلاک، المشهور بین الفریقین وحدیث: أوّل ما خلق اللَّه نوری المؤید بقوله تعالی: قل إن کان للرحمن ولداً، فأنا أوّل العابدین، فهذه الآیه تدلّ علی أنّ محمّداً صلی الله علیه وآله وسلم أوّل الکلّ وجوداً وإن کان خاتم الرسل زماناً، وعلی علیه السلام؛ إما نفسه، کما تدلّ الآیه المباهله، أو قسیم نوره، کما یدلّ علیه نور واحد، کما قال صلی الله علیه وآله وسلم: أنا وعلی من نور واحد، وأولاده المعصومون کلّهم مظاهر جماله وکماله صلی الله علیه وآله وسلم، کما قال صلی الله علیه وآله وسلم: أوّلنا محمّد، أوسطنا محمد وآخرنا محمد وکلّنا محمد.(2)
مضمون حدیث لولاک در حدیث کساء آمده است: ... یا ملائکتی ویا