- تقدیم 1
- تقدیر و تشکر 2
- امامت در گردونه هستی 3
- کمند کاوش انسانی 3
- مقدمه آیت اللَّه هادوی تهرانی 3
- چکیده رساله 5
- چکیده رساله 5
- مبنای نخست 6
- مبنای دوم 7
- اشاره 16
- کلیات 16
- تبیین موضوع و عنوان رساله 17
- یکم: تبیین موضوع و عنوان رساله 17
- امامت 17
- امامت عامّه 18
- امامت خاصّه 21
- فلسفه 22
- خلقت 24
- دوم: پرسش های اصلی و فرعی 28
- پرسش های اصلی و فرعی 28
- پرسش های اصلی 29
- پرسش های فرعی 29
- سوم: تاریخچه بحث درباره موضوع 29
- چهارم: تئوری تحقیق (ذکر فرضیه) 31
- پنجم: روش تحقیق 32
- مقدمه: (ضرورت بحث) 33
- اشاره 36
- بخش اوّل : مبانی بحث امامت و فلسفه خلقت 36
- مبنای نخست: ولایت؛ مهم ترین شاخصه امام 37
- مبانی بحث امامت و فلسفه خلقت 37
- ولایت؛ مهم ترین شاخصه امام 37
- ولایت در لغت و اصطلاح 38
- فصل یکم: ولایت در لغت و اصطلاح 38
- ماهیت ولایت 41
- فصل دوم: ولایت تکوینی و تشریعی 43
- فصل سوم: تاریخچه مباحث ولایت 46
- فصل چهارم: ماهیت و مصداق ولی 48
- فصل پنجم: ولایت در متون دینی 51
- اثبات ولایت ائمه علیهم السلام در قرآن 51
- اثبات ولایت ائمه علیهم السلام در روایات 54
- دیدگاه تفریطی 55
- ولایت باوری تفویض و غلو نیست 55
- فصل ششم: ولایت باوری تفویض و غلو نیست 55
- دیدگاه افراطی 56
- دیدگاه معتدل شیعی 60
- مبنای تصرفات تکوینی ولی 63
- فصل هفتم: مبنای تصرفات تکوینی ولی 63
- نفس مجرد و قوی، ملازم با تصرف 63
- مرتبه بالای وجودی ملازم با تصرف در مراتب پایین 65
- علم برتر موجب حاکمیت بر جامعه و ملازم با تصرف 70
- مقام انسان کامل و خلیفه الهی ملازم با ولایت و تصرف 72
- هدایت انسان ها نیازمند ولایت و تصرف 72
- مظهریت اسماء و صفات الهی ملازم با تصرف 73
- فصل هشتم: خصایص ولایت 75
- فصل یکم: عالم واسطه در گذر اندیشه 77
- افلاطون 77
- مبنای دوم: «عالم واسطه» و نظام اسباب 77
- «عالم واسطه» و نظام اسباب 77
- ارسطو 78
- فلوطین 78
- ابن سینا 79
- شیخ اشراق 80
- صدر المتألهین 80
- عرفان 81
- فصل دوم: واسطه و اسباب هم ساز با توحید 82
- بخش دوم : امامت و فلسفه خلقت در قرآن 90
- اشاره 90
- امامت و فلسفه خلقت در قرآن 91
- فصل یکم: سیمای امام در قرآن 91
- فصل دوم: فلسفه خلقت از نظر قرآن 93
- فصل سوم: نقش امام در فلسفه خلقت از نظر قرآن 98
- اشاره 101
- بخش سوم : امامت و فلسفه خلقت از دیدگاه روایات 101
- امامت و فلسفه خلقت از دیدگاه روایات 102
- فصل یکم: تحلیل جایگاه وجودی و اوصاف امام علیه السلام از نظر روایات 102
- فصل دوم: فلسفه خلقت از دیدگاه روایات 111
- فلسفه خلقت از دیدگاه روایات 111
- قسمت اول 112
- کیفیت صدور خلقت و نقش وجودی امام علیه السلام 112
- قسمت دوم 120
- قسمت سوم 127
- اشاره 133
- بخش چهارم : امامت و فلسفه خلقت در منابع کلامی 133
- اشاره 134
- فصل اول: امام در متون کلامی 134
- گفتار اول: امام در سخن متکلمان اهل سنت 137
- گفتار دوم: امام در سخن متکلمان شیعه 141
- گفتار اول: پیشینه بحث فلسفه خلقت و معنای آن در کلام 148
- فصل دوم: فلسفه خلقت از نظر متکلمان 148
- گفتار دوم: هدف خلقت از دیدگاه عدلیه (معتزله و امامیه) 155
- گفتار سوم: امامت و هدف خلقت از منظر متکلم 161
- نقد و تحلیل: از نقل تا عقل 165
- امامت و فلسفه خلقت در حکمت مشاء 169
- بخش پنجم : امامت و فلسفه خلقت در حکمت مشاء 169
- فصل یکم: نگاه فلسفی به هدف مندی خلقت 170
- فصل دوم: امام از دیدگاه مکتب مشاء 178
- فصل سوم: کیفیت خلقت و صدور اشیاء از نظر مشاء (مراحل خلقت) 185
- فصل چهارم : تطبیق عقل اوّل مشاءبااوّل ما خلق اللَّه و حقیقت نوری اهل بیت 190
- بررسی نقش امام در فلسفه خلقت در پرتو طرح عنایت 195
- فصل پنجم: بررسی نقش امام در فلسفه خلقت در پرتو طرح عنایت 195
- نخست: وجود امام لازمه نظام احسن 195
- دوم: وجود امام لازمه عنایت خدا به خلق 200
- بررسی و نقد شبهات 206
- بررسی و نقد شبهات 206
- الف) عنایت و نظام احسن از کجا؟! 206
- ب) چرا نظام احسن، تنها با امام محقق می شود؟ 209
- عنایت در آیینه آیات و روایات 212
- بخش ششم : امامت و فلسفه خلقت در حکمت اشراق 218
- اشاره 218
- معرفی اجمالی مکتب اشراق 219
- فصل یکم: امام و خلیفه اللَّه از نظر حکمت اشراق 223
- فصل دوم: فلسفه خلقت از دیدگاه اشراق 230
- یکم: پیشینه قاعده امکان اشرف 236
- فصل سوم: امام و فلسفه خلقت در پرتو قاعده امکان اشرف 236
- دوم: مفاد قاعده امکان اشرف 238
- سوم: بیان مفردات (قاعده، امکان، اشرف) 239
- چهارم: انگیزه طرح و جایگاه قاعده 240
- پنجم: براهین قاعده 241
- ششم: اثبات امامت و قاعده 243
- هفتم: کارآیی قاعده بر اثبات مدعا 244
- هشتم: نتایج قاعده امکان اشرف و فلسفه امامت 254
- بخش هفتم : امامت و فلسفه خلقت از منظر عرفان 259
- اشاره 259
- تفاوت هستی شناسی متکلم و فیلسوف با عارف و حکمت متعالیه 260
- پیش درآمد 260
- نگاهی دیگر 262
- توضیح بیشتر 264
- اصل اول: انحصار وجود به حضرت حق و نمود بودن همه ماسوی اللَّه 264
- اصل دوم: اعتباری بودن کثرت از نظر عرفا 265
- اصل سوم: پذیرش تشکیک در مظاهر وجود 267
- دورنمای روند خلقت و لزوم واسطه از دیدگاه عارف 268
- اجمال چینش هستی از نظر عارف 269
- فصل اول: مراتب و چینش نظام هستی (مظاهر وجود) از دیدگاه عرفان 270
- فصل اول: مراتب و چینش نظام هستی (مظاهر وجود) از دیدگاه عرفان 270
- اسم اعظم؛ نخستین مستفیض و نخستین ظهور 273
- نخستین کثرت در عالم وجود 273
- فیض مقدس و معنای اعیان 274
- خلافت محمدی و حقیقت لیله القدر 275
- عین ثابت انسان کامل، نخستین ظهور در نشأه اعیان ثابته 276
- خلافت عین ثابت انسان کامل بر دیگر اعیان 277
- نخستین صدور در جهان آفرینش؛ (فیض مقدس) 278
- نخستین ظهور در عالم خلق 279
- روح رسول خدا و علی علیهما السلام اولین تعین مشیئت مطلقه 281
- ویژگی های انسان کامل 283
- فصل دوم: حقیقت انسان کامل (کون جامع) 286
- گفتار یکم: تعریف و پیشینه اصطلاح انسان کامل 286
- یادآوری: انسان کامل در عرفان اصیل 290
- گفتار دوم: حقیقت انسان و جایگاه او در هستی 291
- ضرورت مستمر وجود انسان کامل در پهنه هستی 292
- گفتار سوم: ضرورت مستمر وجود انسان کامل در پهنه هستی 292
- تلخیص برهان به بیان دیگر (بیان جایگاه خلیفه اللَّه در روند خلقت) 300
- فصل سوم: نقش انسان کامل در خلقت 309
- فصل چهارم: تطبیق انسان کامل بر امام 312
- فصل چهارم: تطبیق انسان کامل بر امام 312
- الف) سیما و اوصاف پیشوایان الهی (نبی، ولی و امام) در قرآن 314
- ب) در لسان روایات 317
- برخی وظایف حجت ها و اولیای الهی 322
- سیمای انسان کامل در فرهنگ عرفانی 323
- برخی وظایف انسان کامل 329
- فصل پنجم: انسان کامل عصر ما، حضرت مهدی علیه السلام 336
- اشاره 343
- بخش هشتم : امامت و فلسفه خلقت از دیدگاه حکمت متعالیه 343
- امامت و فلسفه خلقت از دیدگاه حکمت متعالیه 344
- امام و حجت الهی از منظر حکمت متعالیه 346
- فصل اول: امام و حجت الهی از منظر حکمت متعالیه 346
- امام حافظ حیات اجتماعی و مدنی 347
- امام، هادی انسان ها و حجّت خدا بر آنان 349
- امام نشانگر عبودیت 353
- سازگاری غیبت امام زمان با نقش و جایگاهش 354
- فصل دوم: فلسفه خلقت از منظر حکمت متعالیه 361
- امامت و فلسفه خلقت از دیدگاه حکمت متعالیه 363
- فصل سوم: امامت و فلسفه خلقت از دیدگاه حکمت متعالیه 363
- گفتار یکم: معنای فیض در لغت و اصطلاح 364
- گفتار دوم: انگیزه و تاریخچه طرح مباحث فیض 368
- گفتار سوم: برهان لزوم واسطه در فیض 372
- گفتار چهارم: پیش فرض های براهین اثبات واسطه در فیض 375
- گفتار پنجم: تطبیق واسطه در فیض بر وجود امام 377
- الف) ویژگی های نخستین صادر از منظر حکیمان 377
- ب) ائمّه علیهم السلام و واسطه در فیض 380
- ج) تعبیرهای متون دینی از نخستین صادر (واسطه فیض) 388
- د) مصداق نخستین صادر (واسطه در فیض) 390
- گفتار ششم: معنای صحیح واسطه در فیض 396
- شبهات مطرح شده یا احتمالی 398
- نتیجه و جمع بندی نهایی 404
- قسمت اول 406
- فهرست منابع 406
- قسمت دوم 411
- قسمت سوم 416
- قسمت چهارم 422
1- 791. کتاب التلویحات، صص 96 - 95؛ پرتونامه {مجموعه مصنفات} ج 3، ص 75.
2- 792. همان، صص 97 - 96.
3- 793. سهروردی، الواح العمادیه، {مجموعه مصنفات}، ص 194.
شیخ اشراق تحت عنوان مرصاد عرشی به دانشجویان نصیحت و وصیت می کند و آن ها را تشویق به سیر و سلوک می کند، و در ادامه می گوید: انزعج بقوه وارفض أعداء اللَّه فیکم واصعد إلی آل طاسین ... . در شرح این عبارت گفته اند: إنّ آل طاسین هم أهل البیت علیهم السلام وکذا آل یاسین، وکأنّه أراد بهم کلّ من وصل إلی الکمال الأعلی... وآل طاسین هی الجواهر العقلیه والنفوس الفلکیه، فإذا تیسّر للسالک الصعود إلی الجواهر والاتصال بالنفوس الکامله من أهل بیت النبوه... .
یکی از محققان حکمت اشراقی می گوید: در نظرگاه سهروردی و حکمت اشراقی او، نور محمدی بر حقیقت ملکوتی پیام ادیان و حکمت های پیشینیان، از هرمس و فیثاغورث گرفته تا زرتشت و حکمای فرس دمیده و بار دیگر این حقایق را در اذهان روشن ساخته است.(1)
هانری کربن اسلام شناس معاصر، پس از نقل سخن سهروردی: "جهان هرگز از وجود متألّه عارف خالی نیست" می گوید: همین مطلب است که تشیع اثنی عشری در باب امامی که در حال حاضر غایب است (قطب) بیان می کنند؛ وی پس از نقل این سخن سهروردی "در حقیقت عالم کامل هرگز از این عالم غایب نبوده است، هرچند در پرده غیبت نهان شده باشد" می گوید: شیخ اشراق به طرز سخت شورانگیز به شهادت و بیان اعتقاد شیعه به وجود امام غایب پیوسته؛ یعنی همان چیزی که علمای حلب هنگام محاکمه در مورد آن اشتباه نکرده اند. اصطلاحی که سهروردی به کار می برد "قیم الکتاب" وظیفه و رسالت امام را معرفی می کند و این همان چیزی است که احادیث شیعه می گویند.
هانری کربن در شرح این وصیت سهروردی: "اندک اندک خود را تا مرتبه آل طاسین اعتلا بخش، شاید مولای خود را در شاهراهی که در آن در حال پیشرفت هستی، خواهی دید" می گوید:
دو حرف الفبای عربی «طا و سین» (طس) و همچنین دو حرف «یا