امامت و فلسفه خلقت صفحه 277

1- 918. به آن بخش از ماهیات و کثرات که در تعین ثانی، معلوم حق قرار می گیرند، اعیان ثابته می گویند. اعیان ثابته در موطن تعین ثانی وجود علمی دارند؛ نه این که در خارج از صقع ربوبی موجود باشند. (یزدان پناه، درس عرفان نظری، صص 126 و 149 - 141 به نقل از شرح فصوص قیصری، ص 21 و از شرح رباعیات جامی، ص 63).

2- 919. ر.ک: همین رساله بخش حقیقت نوری امام در روایات.

3- 920. ر.ک: بخش امام در روایات، روایات المشیئه.

4- 921. امام خمینی، شرح دعای سحر، ص 117.

و هر صفتی، تعین پیدا کرد. اولین اسمی که لازمش را اقتضا نمود، اسم اعظم بود که حکمران عالم اسما و صفات است و لازم او، عین ثابت انسان کامل بود که بقیه اعیان از این عین آغاز به ظهور و تجلّی نمودند، چنانچه اسما و صفات هم از اسم اعظم تجلی و ظهور یافتند؛ پس عین ثابت انسان کامل، شکل تعین یافته اسم اعظم و نخستین ظهور در عالم اعیان ثابته بوده است و او کلید درهای عالم اعیان ثابته است؛

إذا تمّ ظهور عالم الأسماء والصفات ووقعت الکثره الأسمائیه؛ کم شئت؛ بظهور الفیض الأقدس فی کسوتها فتحت أبواب صور الأسماء الإلهیه إلی حضره الأعیان الثابته فی النشأه العلمیه واللوازم الأسمائیه فی الحضره الواحدیه، فتعین کلّ صفه بصوره، واقتضی کل اسم لازماً، حسب مقام ذاته من اللطف والقهر...

أوّل اسم اقتضی ذلک، هو اسم اللَّه الأعظم، ربّ العین الثابته المحمّدیه فی النشاه العلمیه، فحصل الارتباط الظاهر والمظهر، فالعین الثابت الإنسان الکامل أوّل ظهور فی نشاه الأعیان الثابته...(1)

خلافت عین ثابت انسان کامل بر دیگر اعیان

همان گونه که اسم اعظم در عالم واحدیت ربّ اسما بود، و دیگر اسما توسط او بروز و ظهور می یافت، این مقام و جایگاه برای لازم او هم محفوظ است،(2) (عین ثابت انسان کامل که همان تعین اسم اعظم است)

مقام اسم اعظم چون جامع اسمای الهی اعم از جلال و جمال می باشد، توانایی ظهور مستقیم در عالم اعیان را ندارد؛ زیرا او روشنی و صفا دارد؛ ولی اعیان ثابته کدورت دارد و توانایی انعکاس کمالات اسم اعظم را ندارند؛ بنابراین باید در عالم اعیان عینی باشد که توانایی انعکاس جامعیت اسم اعظم را داشته باشد تا هماهنگی بین تصویر و آینه فراهم آید، این آینه تمام، همان