امامت و فلسفه خلقت صفحه 278

1- 922. امام خمینی، مصباح الهدایه، ص 60.

2- 923. همان، ص 61.

عین ثابت انسان کامل است و او است که در اعیان خارجی آشکار می شود، اگر عین ثابت انسان کامل نبود، اعیان خارجی به اسم اعظم و اسم اعظم به اعیان خارجی ارتباطی پیدا نمی کرد.(1)

عین ثابت انسان کامل دارای دو جهت است: هریک از خلیفه های مقام غیب الغیوب، اعم از خلیفه مقام احدیت (فیض اقدس) و خلیفه مقام واحدیت (اسم اعظم) و خلیفه مقام اعیان ثابته (عین ثابت انسان کامل) دارای دو چهره و دو جنبه هستند.

عین ثابت انسان کامل، از آن جهت که متوجه احدیت غیبی است، هیچ گونه تعین و ظهوری ندارد، و از آن جهت که متوجه اعیان ثابته است، برحسب استعداد هر عینی در آن ظهور نموده، تعین پیدا کرده است.(2)

نخستین صدور در جهان آفرینش؛ (فیض مقدس)

عرفا بر اساس حدیث قدسی "کنت کنزاً مخفیاً فأحببت أن أعرف، فخلقت الخلق لکی أعرف" منشأ خلقت جهان را حبّ ذاتی می دانند، خداوند دوست داشت که ذات خود را در آیینه اسما و صفات مشاهده نماید؛ لذا عالم واحدیت را خلق نمود تا کمالاتش در آن تجلی نماید، پس از آن، حبّ او تعلق گرفت بر این که کمالاتش را در عین مشاهده نماید؛ لذا عالم اعیان را خلق نموده تا کمالات از عالم اسما به این عالم منتقل گردد.

خداوند از پشت پرده اسما و صفات در آیینه های خلقی تجلّی نموده، این تجلی از اسم اعظم شروع شده و به عوالم ملک و شهود ختم می گردد. در مباحث گذشته، جریان فیض رسانی مقام غیب الغیوب، از طریق اولین خلیفه او؛ یعنی فیض اقدس به اسم اعظم، و از طریق اسم اعظم به بقیه اسما و صفات و نقش انسان کامل در روند فیض رسانی مورد بررسی قرار گرفت. در این جا کیفیت ظهور از عالم اسما و صفات به عالم اعیان ثابته یا عالم شهود مورد