امامت و فلسفه خلقت صفحه 29

1- 50. مشروح این بحث، ر.ک: همین رساله، بخش اول، مبنای دوم.

پرسش های اصلی

- جایگاه وجودی امام علیه السلام در نظام و مراتب خلقت کجاست؟

- مراد از امام و جایگاه او و نیز مراد از فلسفه خلقت چیست؟

- آیا در عالم موجودی است که دارای کمالات وسیعی باشد و در عین حال مخلوق هم باشد؟

- به فرض اثبات چنین موجودی آیا این موجود همان امام و خلیفه اللَّه است؟

پرسش های فرعی

- آیا از نگاه هستی شناسی، وجود سعی، و در عین حال ممکن، وجود دارد؟

- آیا وجود امام دارای ابعاد ویژه (ولایت، هدف خلقت و ...) است؟

- آیا قائل شدن به جایگاه ویژه برای امام، غلو و تفویض نیست؟

- این که وجود امام غایت خلقت، واسطه فیض، اشرف موجودات و انسان کامل و برخوردار از ولایت تکوینی است، آیا تبیین علمی دارد؟ اگر دارد براساس کدام قواعد فلسفی، عرفانی و کلامی قابل توجیه است؟

- فلسفه خلقت و جایگاه امام از نظر قرآن و روایات چگونه است؟ (تأیید یا ردّ یافته های عقلی)

- متکلمان اسلامی جایگاه و نقش امام را در فلسفه خلقت چگونه می بینند؟

- آیا در بازخوانی فلسفه مشاء و اشراق می توان برای امام جایگاه ویژه ترسیم کرد؟

- حضرت پنجم (کون جامع و انسان کامل) در هستی شناسی عرفانی آیا همان امام است؟

- حکمت متعالیه وجود امام را در روند خلقت چگونه تبیین می کنند؟

سوم: تاریخچه بحث درباره موضوع

ریشه های موضوع حاضر را می توان این گونه بررسی کرد: