امامت و فلسفه خلقت صفحه 321

1- 1089. حاجی سبزواری، رسائل حکیم سبزواری، ص 730.

2- 1090. ر.ک: انتظار، شماره 117، صص 12 - 11.

3- 1091. سوره تغابن، آیه 8: «فآمنوا باللَّه و رسوله و النور الذی أنزلنا».

4- 1092. کلینی، اصول کافی، ج 1، ص 194، حدیث 1، کتاب الحجه.

5- 1093. کلینی، اصول کافی، ج 1، ص 230، حدیث 2، کتاب الحجه.

6- 1094. سوره نباء، آیه 2 - 1.

7- 1095. کلینی، اصول کافی، ج 1، ص 207، حدیث 3، کتاب الحجه.

8- 1096. طبرسی، الاحتجاج، ج 2، ص 206.

9- 1097. عبده، نهج البلاغه، ج 2، ص 32.

ابی الحدید نیز درباره این جمله شنیدنی است.(1)

علّامه مجلسی می فرماید: این سخن اسراری دارد که خرد، از دریافت آن ناتوان است و ما شمّه ای از آن را بیان می کنیم: صنیعه الملک (دست پرورده ملک و شاه) به چیزی گویند که پادشاه، او را تنها برای خودش پرورش دهد و ارزش او را بالا برد. به همین معنا است سخن خداوند در حق حضرت موسی علیه السلام: «وَاصْطَنَعْتُکَ لِنَفْسِی»(2)؛ یعنی تو را برای خودم اختیار کردم و پروراندم، تا از این جهت، هر کاری که می کنی، از روی اراده و محبت من باشد.(3) نظیر همین گفته ها را ابن ابی الحدید در تفسیر کلام امام علیه السلام آورده است.(4)

حضرت امیرعلیه السلام فرمود: خداوند، به ما اسم اعظم را تعلیم داد که اگر بخواهیم با آن، آسمانها و زمین و بهشت و جهنم را می شکافیم و... با وجود این مقام، مانند انسان های عادی می خوریم و می آشامیم، در کوچه و بازار راه می رویم؛ چون دستور پروردگار ما همین است و ما بندگان مکرّم او هستیم؛(5) «لا یسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ وَهُمْ بِأَمْرِهِ یعْمَلُونَ»(6) و در یک کلام، آغاز و انجام با اهل بیت علیهم السلام است.(7)

ولی خدا، به سبب همین جایگاه وجودی - به اذن خداوند - در ماده کائنات تصرف می کند، قوای ارضیه و سماویه را به تسخیر خویش درمی آورد و هر محال (عادی) را ممکن می کند.(8)