امامت و فلسفه خلقت صفحه 344

امامت و فلسفه خلقت از دیدگاه حکمت متعالیه

پیش درآمد: دیدگاه حکمت متعالیه درباره وجود امام و جایگاه و نقش آن در فلسفه خلقت، بخش پایانی این رساله را تشکیل می دهد، مهم ترین رسالت حکمت متعالیه این بوده است که آرای فلاسفه (مشاء و اشراق) و متکلمان و اهل عرفان را به هم نزدیک سازد و نتیجه نهایی را به تأیید آیات و روایات برساند.

هر کدام از مشرب های فکری (فلاسفه، عرفا، متکلمان) پیرامون هستی شناسی، خداشناسی، جهان شناسی، دین شناسی و... مبانی خاصی دارند که جمع آرا و مبانی آنها یک دستگاه و تفکر خاصی را شکل داده است.

این رساله، به طرح دیدگاه هایی پرداخت که مربوط خلیفه اللَّه و حجه اللَّه و نیز مربوط خلقت و کیفیت صدور سلسله مراتب هستی و نشان دادن جایگاه و نقش امامت در نظام خلقت بود، همین زوایا در حوزه حکمت متعالیه تعقیب می شود و به سایر موضوعات و مباحث هستی شناسی و... پرداخته نمی شود.

پیش از این، یادآوری شد که محور اندیشه حکمت متعالیه بر اساس اصاله الوجود و اشتراک معنوی وجود و اینکه سراسر هستی مراتبی از وجود هستند می باشد، و از این جهت حکمت متعالیه بسیار نزدیک به دیدگاه عرفان است و با دیدگاه اشراق و مشاء و متکلمان که به تباین وجودات معتقد هستند، بسیار متفاوت است.(1) حکمت متعالیه تباین وجودی میان خالق و مخلوق