امامت و فلسفه خلقت صفحه 353

1- 1237. همان، ص 544.

2- 1238. سوره حدید، آیات 27 - 26: «ما نوح و ابراهیم را فرستادیم و در فرزندان آنها نبوّت و کتاب را قرار دادیم، پس بعضی از آنها هدایت یافتند و بسیاری از آنها فاسق شدند، پس به دنبال آنها رسولان دیگر خود را فرستادیم پس از آنها عیسی بن مریم را مبعوث و به او انجیل را عطا کردیم ... .» سوره حدید، آیات 27 - 26: «ما نوح و ابراهیم را فرستادیم و در فرزندان آنها نبوت و کتاب را قرار دادیم، پس بعضی از آنها هدایت یافتند و بسیاری از آنها فاسق شدند، پس به دنبال آنها رسولان دیگر خود را فرستادیم پس از آنها عیسی بن مریم را مبعوث و به او انجیل را عطا کردیم...».

3- 1239. صدرالدین شیرازی، تفسیر القران الکریم، ج 6، ص 298.

و بدون واسطه علم و معرفت از خزانه علم الهی.

فلا بدّ فی کل زمان من هادی منذر یتعلم من اللَّه و یتنور قلبه بنوره ... ان العلم و هو البصیره القلبیه شرط الاهتداء الی سواء سبیل فکما ان البصر الحسی شرط للمشی علی طریق مقتصد... فعامه الناس یحتاجون فی طریق العبودیه والطاعه اللَّه الی قائدذی بصیره و امام حق اخذ علمه من اللَّه بلا واسطه والا لأحتاج هو ایضاً إلی إمام اخر... .(1)

امام نشانگر عبودیت

هدف خداوند از بعثت و تکلیف بندگان انجام تکالیف و تحقق عبادت کامل است «وَما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنْسَ إِلّا لِیعْبُدُونِ»؛ عبودیت واقعی تنها در سایه راهنمایی های عبد حقیقی خداوند (امام) محقّق است؛ پس اگر امام و حجّت الهی نباشد، کار خداوند در بعثت انبیا و تشریع تکالیف بی هدف و لغو می شود.

لمّا ثبت أنّ العباده لا تصلح إلّا بالعلم، والعلم لا یحصل إلّا من عند اللَّه بلاواسطه أو بواسطه من حصل له من عند اللَّه کالنبی والإمام بالحقّ، فکلّ من أراد أن یدین اللَّه بعباده وبذل فیها غایه سعیه وجهده، وهو لیس ممّن یهتدی بهدی اللَّه ونوره بلاواسطه، ولا له إمام هادی ومهدی من اللَّه، فسعیه باطل غیر مقبول، وهو مع ذلک ضالّ عن طریق الحقّ متحیر، واللَّه مبغض لأعماله؛ أمّا کون سعیه باطلاً غیر مقبول، فظاهر؛ لأنّ شرط صحّه العباده معرفه المعبود والقصد إلی تقرّبه، وهی غیر حاصله له، وأمّا کونه ضالاًّ عن الطریق، فلظنّه الفاسد أنّه علی شی ء یعتدّ به من الطاعه، وهو لیس علی شی ء منها أصلاً... .(2)

امام صادق علیه السلام در این زمینه می فرماید: إنّکم لا تکون صالحین حتّی تعرفوا ولا تعرفوا حتی تصدقوا، ولا تصدقوا حتی تسلّموا أبواباً أربعه... .

ملّا صدرا در شرح این حدیث می گوید: الغرض من هذا الحدیث، بیان