حیوه القلوب (جلد5؛ امام شناسی) صفحه 371

و در روایت دیگر فرموده است که: مردم را به اصلاح نمی آورد مگر امام عادلی یا امام فاجری؛ پس حضرت آن دو آیه را خواندند.(23).

و از حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام روایت کرده است که: امامان از قبیله قریشند، نیکوکاران ایشان پیشوایان نیکوکارانند و بدکاران ایشان پیشوایان بدکارانند؛ پس آیه دوم را خواندند.(24).

و ابن ماهیار و فرات بن ابراهیم از حضرت باقر علیه السلام روایت کرده اند در تفسیر قول خدای تعالی و جعلنا منهم ائمه یهدون بامرنا فرمود که: این آیه را در شان امامان از فرزندان فاطمه علیه السلام نازل شده و مخصوص ایشان است و مردم را هدایت می کنند به امر خدا.(25).

و ابن ماهیار از آن حضرت روایت نموده که: این آیه از برای

امامان از ذریه فاطمه علیه السلام نازل شده است که روح القدس وحی می کند بسوی ایشان در سینه های ایشان.(26).

مؤلف گوید که: در این باب احادیث بسیار است، و آنچه ذکر کردیم برای صاحبان یقین کافی است و اگر کسی توهم کند که آیه اولی بعد از ذکر موسی علیه السلام و بنی اسرائیل وارد شده و شبیه به آن در موضع دیگر بعد از ذکر اسحاق و یعقوب و سایر انبیاء وارد شده است، و آیه دوم بعد از ذکر فرعون و جنود او واقع است، پس چون تواند بود که اول در شان اهل بیت علیه السلام و دوم در شان دشمنان ایشان باشد؟ جواب آن است که: مکرر مذکور شد که خدای تعالی قصص گذشتگان را در قرآن برای آن ذکر می فرماید که این امت را به آنها متعظ گرداند و نظیر آنها را در این امت جاری نمایند، پس ظهر آیه در شان آنها است و بطن آیه در شان نظیر ایشان از این امت، و نظیر انبیای بنی اسرائیل در این امت حضرت رسول صلی الله علیه و آله است و امامان بعد از او، و نظیر دشمنان آنها مانند فرعون و هامان و قارئون و نمرود و اشباه ایشانند از این امت که ابوبکر و عمر و عثمان و سایر خلفای جور و اعدای اهل بیت علیه السلام باشند؛ لهذا وارد شده است که فرعون و هامان و قارون، ابوبکر و عمر و عثمانند، و عمر سامری این امت و ابوبکر عجل این امت است با آنکه در آیات قرآنی بسیار است که اول آی ه در

شان کسی است و آخر آیه در شان دیگری.

پنجم: و کذلک جعلناکم امه وسطا(27) یعنی: و همچنین گردانیدیم شما را امت میانه- یا بهتر- تا بوده باشید گواهان بر مردم.

در احادیث بسیار از ائمه علیه السلام منقول است که: مائیم امت وسط و مائیم گواهان خدا بر خلق او و حجت خدا در زمین او؛(28) و در این باب احادیث بسیار گذشت.

ششم: و کل شی احصیناه فی امام مبین(29) یعنی: و همه چیز را احصا کرده ایم در پیشوای بیان کننده؛ اکثر مفسران گفته اند که: مراد از امام مبین، لوح محفوظ است؛(30) و در احادیث بسیار از ائمه علیه السلام منقول است که: امام مبین، علی بن ابیطالب علیه السلام است که خدا علم همه چیز را در او جا داده است.(31).