حیاه القلوب، ج 5، ص: 7 صفحه 431

یا حَسْرَتی عَلی ما فَرَّطْتُ فِی جَنْبِ اللَّهِ و منم دست خدا که بر سر بندگان خود پهن کرده به رحمت و مغفرت و منم درگاه حطّه این امّت، هر که مرا و حقّ مرا بشناسد پروردگار خود را شناخته زیرا که من وصیّ پیغمبر اویم در زمین او و حجت خدایم بر خلق او، انکار نمی کند این را مگر کسی که گفته خدا و رسول را رد کند «1».

و به سند معتبر دیگر در توحید از آن حضرت روایت کرده است که حضرت امیر علیه السّلام فرمود که: منم علم خدا و منم دل دانای خدا و دیده بینای خدا و زبان گویای خدا [و منم عین اللّه ] «2» و منم جنب اللّه و منم ید اللّه «3».

و احادیث از این نوع بسیار است بعضی گذشت و بعضی خواهد آمد.

دوم: کُلُّ شَیْ ءٍ هالِکٌ إِلَّا وَجْهَهُ «4» یعنی: «همه چیز هالک و فانی است مگر وجه خدا»؛ اکثر مفسران گفته اند: مراد از وجه خدا، ذات خداست؛ و گفته اند: همه چیز پیش از قیامت فانی می شود و باز برمی گردد»

؛ و بعضی گفته اند: مراد دین خداست یا عبادتی که از برای خدا کنند «6».

و ابن بابویه در توحید از ابن «7» خیثمه روایت کرده است که گفت: از حضرت صادق علیه السّلام پرسیدیم از تفسیر این آیه، فرمود که: وجه خدا، دین خداست، و حضرت رسول صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و حضرت امیر علیه السّلام دین خدا و وجه خدا و عین خدا بودند در

میان بندگان خدا که اعمال آنها را به نور خدائی مشاهده می کردند، و زبان خدا بودند که خدا به سبب ایشان سخن می گفت و علوم خدا را به خلق می رسانیدند، و دست خدا بودند یعنی رحمت خدا بودند بر خلق او، و مائیم وجه خدا که بندگان به جهت ما به خدا می توانند رسید و تا خدا