خلاصه عبقات الانوار : حدیث نور صفحه 150

ص:153

2 - حدیثِ بی سند، با حدیثی که پیشوایان حدیث روایت کرده اند، توان معارضه ندارد

حدیثی که اصلاً سندی ندارد، نمی تواند با حدیثی معارض باشد که پیشوایان حدیث آن را نقل کرده اند. روایتی را که بزرگان دانشمندان اهل سنّت آن را روایت کرده و بر آن تصریح نموده اند، صحّت حدیث نور را ثابت می کند و در حدّ معارضه با حدیثی که بی سند است و راویانش شناخته نشده اند، نیستند تا ببینیم ثقه هستند یا نیستند.

3 - تصریح و نصّ برخی از بزرگان بر ضعف آن حدیث

قاضی ثناءاللّه - که به اعتراف دهلوی در کتاب «اتحاف النبلاء» بیهقی زمان خود می باشد - بعد از نقل حدیث نور و معارضه اش با حدیث خلفا، تصریح کرده است به این که حدیث خلفا ضعیف است. عین عبارت او چنین است:

این حدیث هرچند ضعیف است، لکن در اسنادش کسی که متّهم به کذب باشد وجود ندارد. (1)

اشاره به این نکته شایسته است که «کابلی» به همین سخن بسنده کرده که «در اسنادش کسی که متّهم به کذب باشد وجود ندارد» و «دهلوی» به عبارت «فی الجمله» اکتفا نموده است... تمام این عبارات به خاطر آن است که تصریح به ضعف حدیث نکنند و به حق گردن ننهند.

4 - استدلال دهلوی به این حدیث، با آن چه که خود ملتزم به آن است، مخالفت دارد

دهلوی چنین گفته است:

قاعده ی ثابت شده در نزد اهل سنّت چنین است: هر حدیثی که در کتابی باشد که نویسنده ی کتاب ملتزم به صحّت آن نباشد (مثل کاری که بخاری و مسلم و دیگر صاحبان کتب صحاح کرده اند) شایسته برای احتجاج نیست. (2)

بر اساس قاعده ی دهلوی، این روایت شافعی را در کتابی که بدین گونه باشد،