خلاصه عبقات الانوار : حدیث نور صفحه 158

ص:161

رها کند. مالک گفت: مأموریت آن حضرت، رهایی اموالی بود که برای خدایان خود وقف می کردند از بحیره و سائبه (1)؛ امّا وقف کردن برای امور خیر اشکالی ندارد. این وقف عمربن خطاب است که از پیامبر اکرم اجازه گرفت. حضرت فرمود: اصل را وقف کن و ثمره و میوه اش را در راه خدا خرج کن و لذا زبیر هم وقف کرد. خلیفه از این سخن به شگفت آمد و یعقوب را از نزد خود دور ساخت.

شافعی می گفت: بعد از کتاب خدا، کتابی صحیح تر از موطّا مالک نمی شناسم. به شافعی گفته شد: در بین کسانی که دیده ای، کسی را به سان مالک بن انس دیده ای؟ پاسخ داد: از کسانی که در سنّ و علم پیش از ما بودند، شنیدم که می گفتند: ما به مانند مالک کسی را ندیدیم، حال ما چگونه بگوییم که مثلش را دیده ایم؟

در جای دیگر می گفت: مالک در نزد دانشمندان مدینه و حجاز و عراق، در فضیلت و علم پیشکسوت و برتر بود. و در نزد آنان به اتّفاق در حدیث و هم نشینی با علما و دانشمندان شهرت داشت. ابن عیینه هرگاه از او اسم می برد، نامش را گرامی داشته و از او حدیث نقل می کرد. مسلم بن خالد زنجی - که مفتی اهل مکّه و عالم آنان در زمان خود بود - می گفت: من در زمان زندگیِ گروهی از تابعان، با مالک مجالست و هم نشینی داشتم.

اگر کسی بگوید: حال که وضع مالک در علم و دیانت در این پایه است که شما گفتید و احترام استاد هم بر هر مسلمانی واجب است، چگونه شافعی اقدام به مخالفت با او کرده است و چگونه به خود اجازه داده است که کتابی در مقابله با او بنویسد؟

پاسخ می گوییم: بیهقی گفته است در کتاب ابویحیی زکریابن یحیی ساجی خواندم که شافعی بدان جهت در مقابله با مالک کتاب نوشت که به او خبر رسید که در