- سخن مؤلّف 1
- اشاره 2
- [درباره] این کتاب 2
- 1 - دلالت بر امامت به نصّ 2
- [دلالت صریح و التزامی حدیث نور بر امامت حضرت علی علیه السلام] 2
- اشاره 5
- پاسخ اجمالی به کلام دهلوی 6
- اشاره 9
- الف - صحابه : 9
- ب - اسامی راویان حدیث «نور» از تابعین 10
- ج - راویان حدیث نور از دانشمندان، حافظان و ائمّه حدیث: 10
- اشاره 15
- نصّ روایات حافظان حدیث و دانشمندان اهل سنّت 15
- 1 - روایت احمدبن حنبل 15
- اشاره 15
- اشاره 16
- عبدالرزّاق صنعانی 16
- رجال و ناقلان این حدیث 16
- معمّربن راشد 17
- خالدبن معدان 18
- سلمان فارسی 19
- شرح حال احمدبن حنبل 22
- روایت احمد دلیل بر صحّت حدیث است 32
- پاسخ سبط ابن جوزی به تضعیف حدیث نور 34
- شرح حال ابن خلّکان 35
- آشنایی با یونینی 37
- شرح حال ابوالفداء 37
- شرح حال ابن الوردی 38
- اشکال ذهبی و صفدی در مورد سبط ابن جوزی 40
- دفاع از سبط 40
- اهل سنّت به گفتار سبط ابن جوزی در مسائل مورد اختلاف استناد می کنند 41
- تألیفات وآثار سبط ابن جوزی 42
- اعتماد دانشمندان بر کتاب های سبط ابن جوزی 43
- اشاره 44
- 2 - روایت ابی حاتم رازی 44
- شرح حال او 45
- 3 - روایت عبداللّه بن احمد 45
- اشاره 45
- شرح حال او 46
- اشاره 48
- شرح حال او 48
- 5 - روایت ابن عبدالبرّ 48
- اشاره 48
- شرح حال او 49
- اشاره 49
- 6 - روایت خطیب بغدادی 49
- شرح حال او 50
- 7 - روایت ابن مغازلی 51
- اشاره 51
- شرح حال او 55
- اشاره 55
- 8 - روایت شیرویه دیلمی 55
- 9- روایت عاصمی 56
- شرح حال او 56
- اشاره 59
- شرح حال او 60
- اشاره 60
- 11 - روایت شهردار دیلمی 60
- اشاره 61
- شرح حال او 61
- 12 - روایت خوارزمی 61
- اشاره 63
- 13 - روایت ابن عساکر 63
- 14 - روایت نور صالحانی 64
- 15 - روایت ابوالفتح ناصر مطرزی 65
- 16 - روایت صدرالافاضل خوارزمی 65
- اشاره 65
- شرح حال او 66
- 17 - روایت ابوالقاسم عبدالکریم رافعی قزوینی 67
- اشاره 67
- شرح حال او 68
- اشاره 68
- 18 - اثبات شیخ فریدالدّین عطّار 68
- شرح حال او 68
- اشاره 69
- شرح حال او 69
- اشاره 71
- 20 - روایت گنجی 71
- کلمه ی «الحافظ» در اصطلاح 75
- 21- روایت محبّ طبری 76
- شرح حال او 76
- اشاره 76
- اشاره 78
- 23 - روایت شرف الدّین دَرْگِزینی طالبی قرشی 78
- اشاره 79
- 24 - روایت جمال الدّین مدنی زرندی 79
- شرح حال او 79
- کتاب معارج الوصول 80
- کتاب نظم دررالسمطین 80
- شرح حال او 81
- 25 - روایت سیّد محمّد دهلوی معروف به گیسودراز 83
- اشاره 83
- شرح حال او 84
- 26 - روایت سیّد محمّدبن جعفر مکّی 84
- اشاره 84
- 27 - روایت جلال بخاری 85
- اشاره 85
- اشاره 85
- شرح حال او 85
- 28 - روایت سیّد علی همدانی 85
- شرح حال او 86
- گفتار همدانی در باره ی کتاب «روضهالفردوس»: 87
- شرح حال او 88
- 29 - روایت جلال خجندی 88
- اشاره 88
- 30 - روایت سیّد شهاب الدّین احمد 89
- اشاره 90
- 31 - روایت شهاب دولت آبادی 90
- شرح حال او 92
- اشاره 93
- 32 - روایت ابن حجر عسقلانی 93
- شرح حال او 94
- 33 - روایت حافی حسینی شافعی 94
- 35 - روایت جمال محدّث شیرازی 95
- 34 - روایت وصابی یمینی شافعی 95
- اشاره 95
- شرح حال او 97
- 36 - روایت جُفری 97
- اشاره 97
- 38 - روایت احمدبن ابراهیم 98
- 39 - روایت سیّد محمّد ماه عالم 98
- شرح حال او 99
- 40 - روایت محمّد صدر عالم 99
- اشاره 99
- شرح حال او 100
- اشاره 100
- 41 - روایت غلام علی آزاد بلگرامی 100
- حدیث شجره 101
- حدیث اوّل 101
- اشاره 101
- اشاره 101
- 3 - روایت دیلمی 102
- 1 - روایت حاکم 102
- 2 - روایت ابن مغازلی 102
- 6 - روایت شهاب احمد 103
- 7 - روایت نور بدخشی لاهیجی 103
- 5 - روایت زرندی 103
- 13 - روایت مناوی 104
- 11 - روایت وصابی 104
- 12 - روایت جمال الدّین محدّث 104
- 10 - روایت متّقی 104
- 9 - روایت سیوطی 104
- 17 - روایت دهلوی 105
- 18 - روایت لکهنوی 105
- 16 - روایت صدر عالم 105
- 15 - روایت بدخشی 105
- اشاره 106
- حدیث شجره با عبارتی دیگر 106
- 1 - روایت عبداللّه بن احمد 106
- 2 - روایت ابی نعیم 106
- 3 - روایت ابن مغازلی 107
- 4 - روایت گنجی 108
- 5 - روایت ملک العلماء هندی 111
- حدیث سوم 112
- سخن میرحامد حسین 114
- اشاره 114
- حدیث پنجم 114
- حدیث ششم 114
- مقدّمه 117
- 1 - ابوجعفر محمّدبن یعقوب کلینی 118
- 2 - ابن ماهیار 120
- 3 - فرات بن ابراهیم 120
- 4 - شیخ صدوق 121
- 5 - محدّث بحرانی 123
- 6 - شیخ مفید 123
- 7 - شیخ طوسی 124
- 8 - قطب راوندی 126
- 9 - حضینی 127
- 13 - شرف الدّین بن علی نجفی 129
- 12 - محمّدبن علی بن احمد فارسی 129
- 14 - شیخ محمّدباقر مجلسی 130
- اشکال اوّل 137
- اشاره 137
- ملاک تضعیف حدیث چیست؟! 138
- اصل و ریشه ی این ادّعا 138
- ادّعای اجماع در این مورد دروغ محض است 139
- شرح حال ابن حزم 139
- اشکال دوم 141
- اشاره 141
- منشأ اشتباه 142
- عبارت «ابن جوزی» و تصرّفاتی که در آن کرده اند 143
- ره آورد عبارات فوق 144
- نگرشی به کلام ابن جوزی 145
- نظر خطیب بغدادی و دارقطنی در مورد مروزی 146
- سمعانی «مروزی» را راست گو می داند 146
- خطیب و ابن عساکر، حدیث «مروزی» را نقل کرده اند و گنجی گوید: «حدیث حسن»است 147
- 1 - تعبیر «فی الجمله» 149
- اشاره 149
- 4 - استدلال دهلوی به این حدیث، با آن چه که خود ملتزم به آن است، مخالفت دارد 150
- 3 - تصریح و نصّ برخی از بزرگان بر ضعف آن حدیث 150
- 5 - روایتی که سندی نداشته باشد، توجّهی به آن نمی شود 151
- 6 - احتجاج به آن جایز نیست 151
- 8 - ردّکردن آن، هرچند مستند باشد، جایز است 152
- 9 - نصّ کامل این حدیث 152
- 10 - از جمله سخنان ناروا که در این مورد گفته اند 156
- 11 - نگرشی در وثاقت شافعی 157
- 12 - نشانه های ساختگی بودن بر این حدیث آشکار است 169
- 13 - حدیثِ ساختگیِ دیگری در فضیلت شیخین 170
- ابطال تأیید حدیث شافعی به حدیث دیگر 171
- اشاره 171
- 1 - کابلی این تأیید را ادّعا نکرده است 171
- 2 - معنای حدیث بطلان این ادّعا را روشن می کند 172
- 3 - عمر، پیش از آن که مسلمان شود، نسبت به رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم سخت گیر بود 173
- 1 - تصریح به خلافت حضرت علی در این حدیث 177
- اشاره 177
- 2 - تصریح به وصایت حضرت علی علیه السلام در این حدیث 178
- 3 - فرشتگان و دیگر موجودات، از آن نور، تسبیح پروردگار را آموختند 178
- 4 - اگر این پنج تن نبودند خداوند آدم را نمی آفرید 183
- 5- علی علیه السلام از آدم افضل است 184
- 6 - روزگاران به وجود پیامبر و امیرالمؤمنین مباهات می کند 185
- اشاره 185
- بوصیری و قصیده ی همزیّه ی او 192
- 7 - هر فضیلتی که برای حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم است برای علیّ بن ابی طالب علیه السلام نیز ثابت است 194
- 8 - علی علیه السلام بعد از پیامبر برترین خلایق است 198
- 10 - تقدّم در آفرینش، از دلایل افضلیّت است 202
- 11 - احادیث روشنی که برافضلیّت پیامبربه خاطر تقدّم آن حضرت در آفرینش دلالت دارد 204
- 12 - دلالت احادیث بر افضلیت حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم به خاطر آن که اسمش بر عرش 210
- 13 - استدلال حضرت آدم علیه السلام بر افضلیّت پیامبر ما، بر این که اسم آن حضرت، همراه اسم خداوند است. 211
- اشاره 214
- 14 - در پیشگاه خداوند متعال بعد از رسول خدا کسی ارزنده تر از علی نیست، زیرا نام او همراه اسم آن دو است 214
- یکم - اسم علی بر روی عرش مکتوب است: 214
- دوم - اسم علی علیه السلام با اسم پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در چندین جا همراه است 217
- سوم - اسم حضرت علی، بر درِ بهشت نوشته شده است 217
- چهارم - «علی ولی اللّه» بر درهای بهشت نوشته شده است 218
- پنجم - عبارت «علی ولی اللّه» با طلا بر در بهشت نوشته شده است 221
- ششم - بر در بهشت نوشته شده است: «علی حبیب اللّه» 222
- هفتم - بر عرش نوشته شده است: «علی مقیم الحجّه» 222
- هشتم - بر بال جبرئیل نوشته شده است: «علی ولیّ اللّه» 223
- نهم - بین دو دست صرصائیل نوشته شده است: «علی بن ابی طالب مقیم الحجّه» 224
- یازدهم - بر لواء حمد نوشته شده است: «علی ولی اللّه» 225
- دهم - برپیشانی فرشته نوشته شده است:خداوند محمّد را به علی تأیید و پشتیبانی فرماید 225
- دوازدهم - بر پرچم نور نوشته شده است: «آل محمّد خیر البریّه» 226
- سیزدهم - بر روی گوهری تابناک یا برگی سبز نوشته شده است: «محمّد رسول اللّه نصرته بعلی» 226
- چهاردهم - تقدّم نبوّت دلیل افضلیت است و آن متفرع بر تقدّم نوری است که علی از آن 227
- نمونه ای از احادیث تقدّم نبوّت حضرت محمّد صلی الله علیه و آله و سلم 228
- اشاره 236
- نمونه ای از احادیث اخذ میثاق متفرّع بر تقدّم خلقت آن حضرت صلی الله علیه و آله و سلم : 236
- 15 - گرفتن میثاق نبوّت حضرت محمّد صلی الله علیه و آله و سلم دلیل برتری آن حضرت است و او دلیل 236
- اشاره 237
- نمونه ای از احادیث افضلیّت حضرت رسول بر پیامبران، به خاطر گرفتن میثاق از آنان 237
- یکم - حدیث بعثت پیامبران بر ولایت علی علیه السلام 241
- دوم - حدیث عرض ولایت علی علیه السلام بر حضرت ابراهیم علیه السلام 244
- چهارم - حدیث اخذ میثاق حضرت رسول بر وصایت حضرت علی، از صحابه و یارانش 247
- 16 - احادیثی درفضیلت علی علیه السلام که امامت او را ثابت می کند و مؤیّد حدیث نور است 248
- سخنان دانشمندان وعارفان بزرگ اهل سنّت درفضیلت علی علیه السلام و معنای حدیث نور 257
- 1- شیخ ابن عربی 257
- اشاره 257
- اشاره 257
- شرح حال ابن عربی 262
- اشاره 265
- 2- شیخ عبدالوهاب شعرانی 265
- شرح حال شعرانی 268
- 3- شمس الدین فنّاری 270
- اشاره 270
- شرح حال فنّاری 272
- 5- قسطلانی 274
- 6- دولت آبادی 276
- 7- همدانی 277
- 8- سهروردی 279
- 9- ابونعیم اصفهانی 282
- 10- شاه ولی اللّه دهلوی 289
- 11- یازدهم - محمّد صدر عالم 291
- اشاره 299
- 1 - دهلوی گوید: 299
- 2 - دهلوی گوید: 300
- 3 - دهلوی گوید: آسان تر از اثبات این مطلب، خرط القتاد است. 300
- 4 - دهلوی گوید: در نزدیکی نسب حضرت امیر با پیامبر سخنی نیست. 301
- اشاره 303
- اشاره 303
- 1 - احادیث اصطفاء و گزینش بنی هاشم 303
- گفتار دانشمندان پیرامون این احادیث: 309
- 2 - رسول خدا از بنی هاشم بود، امام نیز از آنان خواهد بود 313
- 3 - سخنان ابوبکر در سقیفه 314
- 5 - احتجاج حضرت علی علیه السلام در مقابل ابوبکر 319
- 6 - احتجاج علی در روز شوری 321
- 7 - اعتراف طلحه و زبیر و مسلمان ها به این که آن حضرت به خاطر نزدیکتر بودن به 322
- 8 - رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم قرابت و خویشاوندی را از دلایل امامت برشمرده اند 324
- 9 - پیامبر و جانشین او، می بایست از یک نسل و تبار باشند 325
- 10 - سخنان فخر رازی در مناقب و فضائل امام شافعی 327
- 1 - عبّاس عموی پدریِ حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم است 329
- اشاره 329
- 2 - برادر نزدیک تر از عمو است 330
- 3 - آیه ی «وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلی بِبَعْضٍ » 331
- 5 - عذرخواهی و امتناع عبّاس از پذیرش وصیّت پیامبر 335
- 6 - حدیث یوم الدار 336
- 7 - اجماع بر عدم خلافت عبّاس است 337
- 8 - خلافت در مهاجران است 337
- 10 - خلافت برای آزادشدگان جایز نیست 338
- 9 - خلیفه می بایست از کسانی باشد که در بیعت شجره، با پیامبر بیعت کرده است 338
- 1 - برتری مدار امامت است 341
- اشاره 341
- 4 - هر کس که نورش قوی تر است، برتر است 342
- 5 - این سخن مستلزم آن است که نور فاطمه علیها السلام از نور علی علیه السلام قوی تر باشد 342
- 3 - در هر یک از آن دو بزرگوار، یک چهارم اصل نور است 342
- 6 - علی علیه السلام بعد از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم افضل مخلوقات است 343
- 7 - آفرینش علی علیه السلام از نور خدا است 343
- 9 - بر اساس این سخن لازم می آید که نور حسنین از نور پیامبر بیشتر باشد 344
- 10 - چه دلیل داریم بر این که حسنین بین دو نور را جمع کرده اند؟ 344
- 1 - سلیمان اعمش 347
- اشاره 347
- 2 - فضیل بن عیاض 348
- 4 - احمدبن مقدام 348
- 3 - محمّدبن مثنی 348
- 5 - ابوعلی بردعی 349
- 6 - ابوبکر نصیبی 349
- 8 - ابوالحسن فارسی 350
- 9 - ابوالحسین معدل 350
- 11 - ابوغالب نحوی 351
- 12 - ابوالحسین واحدی 351
- 10 - ابومحمّد جوهری 351
- 13 - ابوعلی حدّاد 352
- 14 - ابوالقاسم شروطی 352
- 16 - ابومحمّد جیلی 353
- 17 - ابواسحاق خشوعی 353
- 19 - ابن مقیر بغدادی 354
- 20 - ابوالیمن دمشقی 354
ص:185
ستمگری و باجگیری بازمی دارد؛ زیرا وزر و وبال این گناهان از همین راه بر او دوچندان شده و تا وقتی که به آن سنّت های غلط عمل کنند بر او وارد می شود. پس می بایست انسان مسلمان به این معنی توجّه و سعادتمندی هدایت گران به خیر و شقاوت دعوت کنندگان به بدی را در نظر آورد. (1)
بر اساس کلام سبکی می گوییم: چون علی علیه السلام در این نور با رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم همراه است، هرگونه پاداشی که برای رسول خدا ثابت باشد، برای آن حضرت نیز ثابت است. و این فضیلت بزرگی است که خرد از ادراک شان و مقام آن قاصر است.
در برخی از الفاظ این حدیث تصریح شده که فرشتگان تسبیح الاهی را از آن نور فرا گرفتند. از جمله کسانی که آن را روایت کرده است، سعیدبن محمّدبن مسعود کازرونی است که گوید:
از ابن عبّاس از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم که آن حضرت فرمود:
«من در پیشگاه خداوند متعال نوری بودم، دو هزار سال پیش از آن که خداوند عزّوجلّ آدم را بیافریند. آن نور خداوند را تسبیح می کرد. آن گاه فرشتگان با تسبیح او تسبیح می کردند. هنگامی که خداوند متعال آدم را آفرید، آن نور را در صلب او افکند.»
پیامبر اکرم، آن گاه فرمود:
«خداوند متعال مرا به روی زمین در صلب آدم آورد و بعد در صلب نوح قرار داد و در صلب ابراهیم افکند. آن گاه پیوسته مرا از اصلاب کریمه و ارحام پاک جابه جا می کرد تا این که از بین پدر و مادری بیرونم آورد که هیچ به صورت نامشروع با یک دیگر مباشرت نداشتند.» (2)
همین روایت را دیاربکری با اختلاف اندکی روایت کرده است، گوید: از ابن عبّاس از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم که فرمود:
«من نوری بودم در پیشگاه خداوند متعال، دو هزار سال پیش از آن که آدم را بیافریند آن نور خداوند را تسبیح می کرد و با تسبیح او فرشتگان تسبیح