خلاصه عبقات الانوار : حدیث نور صفحه 183

ص:186

می کردند. هنگامی که خداوند آدم را آفرید، آن نور را در صلب او قرار داد.»

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:

«خداوند مرا در صلب آدم به زمین فرستاد و در صلب نوح در کشتی بودم و در صلب ابراهیم به سوی آتش پرتاب شدم. بعد پیوسته در اصلاب بزرگواران و رحم های پاک جابه جا می شدم تا این که مرا از پدر و مادری بیرون آورد که هیچ گاه به نامشروع با یک دیگر دیداری نداشتند.» (1)

با وجود این فضیلت ثابت و روشن، چگونه افرادی که هیچ یک از فضائل را نداشته بلکه پیشینه ی کفر داشتند، بر او پیش افتاده و او را کنار گذاشتند؟

4 - اگر این پنج تن نبودند خداوند آدم را نمی آفرید

در حدیث «اشباح»، که حموینی آن را نقل کرده، چنین آمده است: خداوند متعال به حضرت آدم فرمود:

«این پنج نفر از فرزندان تو هستند اگر آنان نبودند من تو را نمی آفریدم.

برای این پنج نفر پنج اسم از اسم هایم را جدا کردم. اگر اینان نبودند، نه بهشت و دوزخ را خلق می کردم و نه عرش و کرسی را و نه آسمان و زمین و انس و جن را.

پس مَن محمودم و این محمّد است و من عالی و این علی، من فاطر و این فاطمه و من دارنده ی احسان و این حسن و من محسن و این حسین است. به عزّت و شکوه خود سوگند یاد کرده ام که هیچ فردی نباشد که به اندازه ی وزن یک ارزن بغض و کینه اینان را داشته باشد، مگر این که او را به آتش جهنّم وارد کنم و از این کار باکی ندارم. ای آدم اینان اند برگزیدگان من. به وسیله ی آنان مردمان را رهایی می بخشم و به وسیله ی آنان نابودشان می کنم. تو هر گاه به من نیازی داشتی به آنان متوسل شو.» (2)

ابن مغازلی توسّل حضرت آدم را به این پنج نفر، از سعیدبن جبیر روایت کرده و سیوطی و بدخشانی - هر دو از ابن نجّار و دارقطنی آورده اند که هر دو از ابن عبّاس ذیل