خلاصه عبقات الانوار : حدیث نور صفحه 185

ص:188

1- 1) . الدر المنثور 1: 60؛ مفتاح النجا، خطی.
2- 2) . نزهه المجالس 2: 230.
3- 3) . الخصائص العلویه خطی، نص حدیث به روایت از ابن عبّاس در صفحات پیشین نقل شد.
4- 4) . العمده: 45.

اگر این حدیث بر فضیلت و برتری علی علیه السلام بر پیامبران - تا چه رسد بر دیگران - دلالت نداشت، ابن جوزی و ابن روزبهان و کابلی، حدیث را مجعول و ساختگی نمی خواندند.

اکنون می پرسیم: چرا خداوند نور آن حضرت را پیش از دیگران آفرید؟ آیا بدان جهت نیست که آن حضرت از همه ی خلایق برتر است؟ وقتی که تقدّم پیامبر در خلقت دلیل بر افضلیّت آن حضرت باشد، بر فضیلت علی علیه السلام نیز دلالت خواهد داشت، زیرا هر دو از یک نور آفریده شده اند.

اقتضای تمام این نکات، آن است که تمام کمالاتی که برای رسول خدا تثبیت می شود، همگی برای امیرالمؤمنین علیه السلام نیز ثابت شود. برای مزید آگاهی نسبت به این مطلب، در بخش های بعدی سخنان برخی از بزرگان اهل سنّت را در این مورد نقل خواهیم کرد.

6 - روزگاران به وجود پیامبر و امیرالمؤمنین مباهات می کند

اشاره

در این بخش، چند بیت از قصیده ی همزیه ی بوصیری و کلمات ابن حجر را در شرح آن می آوریم و بر اساس آن مطالبی می گوییم.

یکم امام شیخ ابوعبداللّه محمّدبن سعید بوصیری در قصیده همزیّه اش در ستایش رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم چنین سراید: أنت مصباح کل فضل فما یصدر الّا عن ضوئک الاضواء

- تو چراغ هر فضیلتی، بلکه نورهای درخشنده جز از پرتو حضرت صادر نمی شود.

حافظ ابن حجر مکّی در شرح این بیت گوید: [ أنت] ای آشنا و ای یکتایی که کسی با تو مساوی نیست، بلکه به تو نزدیک هم نیست [ مصباح] یعنی چراغ، این کلمه از آیه ی شریفه، «وَ سِراجاً مُنِیراً» گرفته شده است [ کل] اسمی است برای فراگیری و شمول نسبت به همه ی افراد آن اسم نکره ای که این کلمه «کل» به آن اضافه شده است، دلالت دارد، چنان که در این بیت است. و استغراق و شمول نسبت به اسم معرفه ای که جمع است مانند: «وَ کُلُّهُمْ آتِیهِ یَوْمَ الْقِیامَهِ فَرْداً» و شمول نسبت به تمام اجزای اسم مفرد