خلاصه عبقات الانوار : حدیث نور صفحه 314

ص:317

1- 1) . السیره الحلبیه 1: 44.
2- 2) . نساء (4): 54. «یا به آن چه که خداوند از فضل خود به مردمی داده است، حسادت می ورزند؟».
3- 3) . دلائل النبوّه تألیف ابونعیم.
4- 4) . الخصائص الکبری 1: 29.
5- 5) . الشفا: 46.

خطابه برخاستند. یکی از آنان گفت: ای گروه مهاجران! رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم چنین بود که هر گاه می خواست یکی از شما را به کاری بگمارد، یکی از ماها را همراه او می کرد.

بنابراین ما چنین صلاح می دانیم که زمام این امر خلافت را دو نفر در دست داشته باشد:

یک نفر از ما و یک نفر از شما.

دیگر سخنگویان انصار همین پیشنهاد را یکی بعد از دیگری تکرار کردند. ولی زیدبن ثابت به پا خاست و گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم از مهاجران بود، پس امام نیز می بایست از مهاجران باشد و ما انصار او باشیم، همان گونه که انصار پیامبر بودیم.

ابوبکر به پا خاست و گفت: ای انصار! خداوند به شما پاداش خیر دهد و گوینده ی شما را پایدار بدارد.

سپس افزود: به خدا سوگند اگر غیر از این کار انجام دهید، من با شما نخواهم ساخت. این مطلب را ابن ابی شیبه روایت کرده است. (1)

نویسنده گوید: زیدبن ثابت بر لزوم مهاجربودنِ خلیفه استدلال کرد بدین سان که چون پیامبر از مهاجران بوده، می بایست که خلیفه او نیز از مهاجران باشد. ابوبکر این استدلال را تقریر و تثبیت کرد و با آن موافقت نمود و به همین استدلال، بیعت با او تمام شد و کار انجام گرفت.

برطبق این استدلال ما می گوییم: رسول خدا از بنی هاشم بود، پس امام نیز باید از بنی هاشم باشد. و ازآنجا که علی علیه السلام برترین فرد بنی هاشم است و هیچ یک از خلفای سه گانه از خاندان هاشم نبودند، بنابر این خلافت منحصر است در علی علیه السلام و شامل دیگران نمی شود.پس ثابت شدکه خویشاوندیِ نزدیک،ازدلایل امامت و خلافت است.

3 - سخنان ابوبکر در سقیفه

ابوبکر در سقیفه با انصار به مخالفت برخاسته و در مقابل آنان در امر خلافت استدلال کرد و گفت: عرب این امر را جز از این خاندان قریش، از کسی دیگر نشناخته است، اینان از جهت خانواده، از شرافتمندترین خاندان های عربند. ابوبکر با این بیانات،