خلاصه عبقات الانوار : حدیث نور صفحه 326

ص:329

تعبیر کرد و در جای دیگر «ردءاً یصدّقنی» گفت. بعد از آن وجود سه ویژگی را در شخص وزیری که خواهان او است، نام برد. یکی از ویژگی ها، آن بود که وزیر، از «اهل خانواده» او باشد. این ویژگی از جهت شؤون حضرت موسی به شمار می آمد. زیرا هیچ کس جز او در این خصوصیّت با او یکسان نبود و این صفت شرط مطلق نبود زیرا بعدها حضرت موسی جناب «یوشع» را خلیفه ی خود قرار داد و خلافت از وزارت مهم تر و عظیم تر است.

هم چنین شرط است که وزیر نیرومند باشد و توان انجام کار وزارت را داشته باشد و در نزد اهل حلّ و عقد، دارای شأن و موقعیّتی باشد.

و در خلیفه شرط است (غیر از شروطی که گذشت) که از خانواده و خویشاوندان حضرت رسول باشد، به طوری که هر دو به یک پدر برسند تا خلیفه در نزد مردم گرامی تر و محترم باشد. بدین جهت بود که خدا هیچ پیامبری را بر بنی اسرائیل مبعوث نکرد، مگر این که از خودشان و از نوادگان موسی یا غیر موسی بود.

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم این مطلب را در جانشیان خود شرط دانسته است، آن جا که فرمود: «الائمّه من قریش» تا با سنّت خداوند در پیامبران بنی اسرائیل همراه و هم گام باشد. (1)

نویسنده گوید: ما نیز به همان نکته متمسّک می شویم که او بدان متمسّک شد و نزدیک بودن خلیفه را به پیامبر، شرط خلافت قرار داد و رجوع پیامبر و خلیفه را به یک پدر لازم دانست. در پی آن می گوییم که نسبت به جانشینِ بحقّ پیامبرمان صلی الله علیه و آله و سلم شرط است که از خویشاوندان او از بنی هاشم باشد. در این جا است که امامت و خلافت علی بن ابی طالب علیه السلام ثابت می شود، زیرا او در بین بنی هاشم، از همگان برتر است.

از آن چه که دهلوی در باره ی لزوم استمرار سنّت جاریه الاهی گفت، فهمیده می شود که جانشینان پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می بایست معصوم و از جانب خود آن حضرت نیز منصوص باشند و می بایست بعد از آن حضرت، از همگان برتر باشند.