خلاصه عبقات الانوار : حدیث نور صفحه 328

ص:331

این تربیت تا آن جا ادامه داشت که او به عبدالمطلّب شهرت یافت. خداوند متعال چنین مقدّر داشت که شافعی نیز یار و یاور دین حضرت محمّد صلی الله علیه و آله و سلم و مدافع دین آن حضرت باشد. لذا شافعی را در شهر بغداد، «ناصر الحدیث» لقب دادند تا نسبت اولاد به اولاد، به سان نسبت اجداد به اجداد او باشد.

وجه سوم جبیربن مطعم روایت کرده است که هنگامی که رسول خدا سهم ذوی القربی را از غنائم خیبر بر بنی هاشم و بنی المطلب تقسیم کرد، من و عثمان بن عفان نزد آن حضرت رفتیم و گفتیم: یا رسول اللّه، اینانند برادران شما از بنی هاشم. ما منکر فضایل آنان نیستیم، زیرا خداوند شما را از بنی هاشم قرار داده است. شما به فرزندان مطلب نیز سهمی دادید، ولی به ما چیزی ندادید. و ما را کنار گذاردید، در حالی که ما و آنان در یک رتبه ایم.

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: آنان در دوران جاهلیّت و اسلام از ما جدا نشدند. بنی هاشم و بنی مطّلب یک واحدند، این چنین، (که پیامبر، انگشتان خود را در یکدیگر قرار داد.

بدین ترتیب، حضرتش بنی هاشم و بنی مطلب را تثبیت فرمود).

... مردم در تفسیر آل محمّد اختلاف کرده اند. برخی آن را به نسب تفسیر کرده و برخی گفته اند: هر کس که بر دین و آیین حضرت باشد آل آن حضرت حساب می شود.

بر هر دو فرض، شافعی از اهل بیت و آل حضرت محسوب می شود، و در ذیل صلواتی که می فرستیم و می گوییم: «اللهُمَّ صلّ علی محمّد و آل محمّد» داخل است. چون او از آل محمّد محسوب شود و صلوات بر آل محمّد واجب باشد، پس صلوات و درود بر او نیز واجب است. شکّی نیست که «مالک» و «ابوحنیفه» این چنین نیستند. پس این نوع از شرافت و فضیلت برای او حاصل است و برای دیگران حاصل نیست و این کمال افضلیّت را موجب می شود.

نویسنده گوید: تمام وجوهی که فخر رازی برای اثبات افضلیّت شافعی بر مالک و ابوحنیفه و دیگر مجتهدان گفته است، به اولویّت قطعیّه کمال افضلیّت حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام از آن سه نفر و دیگر مدعیان خلافت را می رساند.