خلاصه عبقات الانوار : حدیث نور صفحه 337

ص:340

ای فرزندان عبدالمطّلب! من بر شما به طور خصوص و بر مردم به طور عموم مبعوث شده ام. شما هم اکنون این نشانه و کرامت را از من دیدید. کدام یک از شما با من بیعت می کند تا برادر و وصی و وارث من باشد؟! هیچ کس از جا حرکت نکرد. من که در آن جمع از همگان کم سن و سالتر بودم، از جا بلند شدم. به من فرمود: بنشین. پیامبر، سخن خود را سه بار تکرار کرد. در هر سه بار، من از جا بلند شدم و به من می فرمود: بنشین. در بار سوم دستش را بر من زد و آنگاه فرمود: بدین دلیل من وارث پسرعمویم شدم و عمویم وارث او نشد. (1)

7 - اجماع بر عدم خلافت عبّاس است

اجماع شیعه و غیر شیعه بر عدم خلافت عبّاس تحقّق یافته است. پس بطلان احتمال اولویت او نسبت به حضرت علی، واضح و روشن است.

8 - خلافت در مهاجران است

از لوازم جانشینی آن است که می بایست خلیفه از مهاجران اوّلیّه باشد. بدیهی است که عبّاس از مهاجران نخستین نیست، بلکه او کمی پیش از فتح مکّه مهاجرت کرد.

حافظ ابن حجر در شرح حال عبّاس گوید: وی در دوران جاهلیّت، عهده دار امر سقایت و ساختمان مسجد الحرام بود. در بیعت عقبه پیش از آن که مسلمان شود با انصار بود. در جنگ بدر با مشرکان همراهی کرد تا این که اسیر شد. فدیه خود و فدیه برادرزاده ی خود عقیل بن ابی طالب را داد و به مکه برگشت. گفته اند که او مسلمان شده بود و اسلامش را از قومش پوشیده نگاه می داشت تا از مکّه اخبار قریش را برای حضرت رسول بنویسد و خبر دهد. کمی پیش از فتح مکّه، به مدینه مهاجرت کرد. در فتح مکّه شرکت داشت و در روز جنگ حنین ثابت قدم بود. (2)

از سوی دیگر، ضرورت این که می بایست خلیفه از مهاجران نخستین باشد،