خلاصه عبقات الانوار : حدیث نور صفحه 338

ص:341

امری مسلم و حتمی است که شاه ولی اللّه دهلوی خود در کتاب «ازاله الخفا» به آن تصریح کرده است.

9 - خلیفه می بایست از کسانی باشد که در بیعت شجره، با پیامبر بیعت کرده است

شاه ولی اللّه دهلوی گفته است که خلیفه می بایست از کسانی باشد که در صلح حدیبیّه شرکت داشته، نزول سوره ی نور را حاضر بوده و در مشاهد بزرگی هم چون بدر و دیگر جنگ ها شرکت داشته باشد. این شروط را از روی دلایل قرآنی و حدیثی استفاده کرده است.

روشن است که عبّاس در جنگ بدر و دیگر غزوات شرکت نداشته، چون او کمی قبل از فتح مکّه مهاجرت کرد (چنان که قبلاً از ابن حجر نقل کردیم) غزوه بدر در سال دوم هجری بوده و فتح مکّه در سال هشتم، بلکه قبلاً گذشت که عبّاس از اسیران جنگ بدر بوده است. علّت عدم حضور او در داستان حدیبیّه آن است که حدیبیّه در سال ششم بوده (1) وی به هنگام نزول سوره ی نور نیز حضور نداشت است، زیرا نزول این سوره به گمان اهل سنّت در داستان «افک» است و این داستان از رویدادهای سال پنجم هجری است. (2)

10 - خلافت برای آزادشدگان جایز نیست

اوّلاً خلافت به طلقا و آزادشدگان نمی رسد و ثانیاً عبّاس از طلقاء است.

امّا بخش اوّل این بحث به خاطر آن است که دهلوی در کتاب «ازاله الخفا» گوید که عبدالرحمان اشعری فقیه اهل شام به ابوهریره و ابودرداء - که می کوشیدند علی علیه السلام خلافت را به شوری واگذار کند - گفت: شگفتا از شما دو نفر! چگونه چنین سخنی می گویید و دنبال این کار را گرفته اید و می گویید که باید علی خلافت را به شورای مسلمان ها واگذارد، با این که خود می دانید که مهاجران و انصار و اهالی حجاز و عراق با