- سخن مؤلّف 1
- 1 - دلالت بر امامت به نصّ 2
- اشاره 2
- [درباره] این کتاب 2
- [دلالت صریح و التزامی حدیث نور بر امامت حضرت علی علیه السلام] 2
- اشاره 5
- پاسخ اجمالی به کلام دهلوی 6
- الف - صحابه : 9
- اشاره 9
- ب - اسامی راویان حدیث «نور» از تابعین 10
- ج - راویان حدیث نور از دانشمندان، حافظان و ائمّه حدیث: 10
- اشاره 15
- اشاره 15
- نصّ روایات حافظان حدیث و دانشمندان اهل سنّت 15
- 1 - روایت احمدبن حنبل 15
- اشاره 16
- عبدالرزّاق صنعانی 16
- رجال و ناقلان این حدیث 16
- معمّربن راشد 17
- خالدبن معدان 18
- سلمان فارسی 19
- شرح حال احمدبن حنبل 22
- روایت احمد دلیل بر صحّت حدیث است 32
- پاسخ سبط ابن جوزی به تضعیف حدیث نور 34
- شرح حال ابن خلّکان 35
- شرح حال ابوالفداء 37
- آشنایی با یونینی 37
- شرح حال ابن الوردی 38
- اشکال ذهبی و صفدی در مورد سبط ابن جوزی 40
- دفاع از سبط 40
- اهل سنّت به گفتار سبط ابن جوزی در مسائل مورد اختلاف استناد می کنند 41
- تألیفات وآثار سبط ابن جوزی 42
- اعتماد دانشمندان بر کتاب های سبط ابن جوزی 43
- 2 - روایت ابی حاتم رازی 44
- اشاره 44
- شرح حال او 45
- 3 - روایت عبداللّه بن احمد 45
- اشاره 45
- شرح حال او 46
- 5 - روایت ابن عبدالبرّ 48
- شرح حال او 48
- اشاره 48
- اشاره 48
- شرح حال او 49
- اشاره 49
- 6 - روایت خطیب بغدادی 49
- شرح حال او 50
- اشاره 51
- 7 - روایت ابن مغازلی 51
- شرح حال او 55
- 8 - روایت شیرویه دیلمی 55
- اشاره 55
- 9- روایت عاصمی 56
- شرح حال او 56
- اشاره 59
- شرح حال او 60
- 11 - روایت شهردار دیلمی 60
- اشاره 60
- شرح حال او 61
- اشاره 61
- 12 - روایت خوارزمی 61
- اشاره 63
- 13 - روایت ابن عساکر 63
- 14 - روایت نور صالحانی 64
- اشاره 65
- 16 - روایت صدرالافاضل خوارزمی 65
- 15 - روایت ابوالفتح ناصر مطرزی 65
- شرح حال او 66
- اشاره 67
- 17 - روایت ابوالقاسم عبدالکریم رافعی قزوینی 67
- اشاره 68
- 18 - اثبات شیخ فریدالدّین عطّار 68
- شرح حال او 68
- شرح حال او 68
- شرح حال او 69
- اشاره 69
- 20 - روایت گنجی 71
- اشاره 71
- کلمه ی «الحافظ» در اصطلاح 75
- 21- روایت محبّ طبری 76
- شرح حال او 76
- اشاره 76
- اشاره 78
- 23 - روایت شرف الدّین دَرْگِزینی طالبی قرشی 78
- 24 - روایت جمال الدّین مدنی زرندی 79
- اشاره 79
- شرح حال او 79
- کتاب نظم دررالسمطین 80
- کتاب معارج الوصول 80
- شرح حال او 81
- 25 - روایت سیّد محمّد دهلوی معروف به گیسودراز 83
- اشاره 83
- شرح حال او 84
- اشاره 84
- 26 - روایت سیّد محمّدبن جعفر مکّی 84
- 27 - روایت جلال بخاری 85
- اشاره 85
- اشاره 85
- شرح حال او 85
- 28 - روایت سیّد علی همدانی 85
- شرح حال او 86
- گفتار همدانی در باره ی کتاب «روضهالفردوس»: 87
- شرح حال او 88
- 29 - روایت جلال خجندی 88
- اشاره 88
- 30 - روایت سیّد شهاب الدّین احمد 89
- 31 - روایت شهاب دولت آبادی 90
- اشاره 90
- شرح حال او 92
- اشاره 93
- 32 - روایت ابن حجر عسقلانی 93
- 33 - روایت حافی حسینی شافعی 94
- شرح حال او 94
- 35 - روایت جمال محدّث شیرازی 95
- 34 - روایت وصابی یمینی شافعی 95
- اشاره 95
- شرح حال او 97
- 36 - روایت جُفری 97
- اشاره 97
- 38 - روایت احمدبن ابراهیم 98
- 39 - روایت سیّد محمّد ماه عالم 98
- شرح حال او 99
- اشاره 99
- 40 - روایت محمّد صدر عالم 99
- شرح حال او 100
- اشاره 100
- 41 - روایت غلام علی آزاد بلگرامی 100
- حدیث شجره 101
- اشاره 101
- اشاره 101
- حدیث اوّل 101
- 3 - روایت دیلمی 102
- 2 - روایت ابن مغازلی 102
- 1 - روایت حاکم 102
- 7 - روایت نور بدخشی لاهیجی 103
- 6 - روایت شهاب احمد 103
- 5 - روایت زرندی 103
- 12 - روایت جمال الدّین محدّث 104
- 9 - روایت سیوطی 104
- 13 - روایت مناوی 104
- 10 - روایت متّقی 104
- 11 - روایت وصابی 104
- 16 - روایت صدر عالم 105
- 18 - روایت لکهنوی 105
- 15 - روایت بدخشی 105
- 17 - روایت دهلوی 105
- اشاره 106
- حدیث شجره با عبارتی دیگر 106
- 1 - روایت عبداللّه بن احمد 106
- 2 - روایت ابی نعیم 106
- 3 - روایت ابن مغازلی 107
- 4 - روایت گنجی 108
- 5 - روایت ملک العلماء هندی 111
- حدیث سوم 112
- حدیث پنجم 114
- حدیث ششم 114
- اشاره 114
- سخن میرحامد حسین 114
- مقدّمه 117
- 1 - ابوجعفر محمّدبن یعقوب کلینی 118
- 2 - ابن ماهیار 120
- 3 - فرات بن ابراهیم 120
- 4 - شیخ صدوق 121
- 5 - محدّث بحرانی 123
- 6 - شیخ مفید 123
- 7 - شیخ طوسی 124
- 8 - قطب راوندی 126
- 9 - حضینی 127
- 12 - محمّدبن علی بن احمد فارسی 129
- 13 - شرف الدّین بن علی نجفی 129
- 14 - شیخ محمّدباقر مجلسی 130
- اشکال اوّل 137
- اشاره 137
- ملاک تضعیف حدیث چیست؟! 138
- اصل و ریشه ی این ادّعا 138
- شرح حال ابن حزم 139
- ادّعای اجماع در این مورد دروغ محض است 139
- اشکال دوم 141
- اشاره 141
- منشأ اشتباه 142
- عبارت «ابن جوزی» و تصرّفاتی که در آن کرده اند 143
- ره آورد عبارات فوق 144
- نگرشی به کلام ابن جوزی 145
- نظر خطیب بغدادی و دارقطنی در مورد مروزی 146
- سمعانی «مروزی» را راست گو می داند 146
- خطیب و ابن عساکر، حدیث «مروزی» را نقل کرده اند و گنجی گوید: «حدیث حسن»است 147
- 1 - تعبیر «فی الجمله» 149
- اشاره 149
- 4 - استدلال دهلوی به این حدیث، با آن چه که خود ملتزم به آن است، مخالفت دارد 150
- 3 - تصریح و نصّ برخی از بزرگان بر ضعف آن حدیث 150
- 6 - احتجاج به آن جایز نیست 151
- 5 - روایتی که سندی نداشته باشد، توجّهی به آن نمی شود 151
- 8 - ردّکردن آن، هرچند مستند باشد، جایز است 152
- 9 - نصّ کامل این حدیث 152
- 10 - از جمله سخنان ناروا که در این مورد گفته اند 156
- 11 - نگرشی در وثاقت شافعی 157
- 12 - نشانه های ساختگی بودن بر این حدیث آشکار است 169
- 13 - حدیثِ ساختگیِ دیگری در فضیلت شیخین 170
- اشاره 171
- ابطال تأیید حدیث شافعی به حدیث دیگر 171
- 1 - کابلی این تأیید را ادّعا نکرده است 171
- 2 - معنای حدیث بطلان این ادّعا را روشن می کند 172
- 3 - عمر، پیش از آن که مسلمان شود، نسبت به رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم سخت گیر بود 173
- اشاره 177
- 1 - تصریح به خلافت حضرت علی در این حدیث 177
- 2 - تصریح به وصایت حضرت علی علیه السلام در این حدیث 178
- 3 - فرشتگان و دیگر موجودات، از آن نور، تسبیح پروردگار را آموختند 178
- 4 - اگر این پنج تن نبودند خداوند آدم را نمی آفرید 183
- 5- علی علیه السلام از آدم افضل است 184
- 6 - روزگاران به وجود پیامبر و امیرالمؤمنین مباهات می کند 185
- اشاره 185
- بوصیری و قصیده ی همزیّه ی او 192
- 7 - هر فضیلتی که برای حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم است برای علیّ بن ابی طالب علیه السلام نیز ثابت است 194
- 8 - علی علیه السلام بعد از پیامبر برترین خلایق است 198
- 10 - تقدّم در آفرینش، از دلایل افضلیّت است 202
- 11 - احادیث روشنی که برافضلیّت پیامبربه خاطر تقدّم آن حضرت در آفرینش دلالت دارد 204
- 12 - دلالت احادیث بر افضلیت حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم به خاطر آن که اسمش بر عرش 210
- 13 - استدلال حضرت آدم علیه السلام بر افضلیّت پیامبر ما، بر این که اسم آن حضرت، همراه اسم خداوند است. 211
- 14 - در پیشگاه خداوند متعال بعد از رسول خدا کسی ارزنده تر از علی نیست، زیرا نام او همراه اسم آن دو است 214
- اشاره 214
- یکم - اسم علی بر روی عرش مکتوب است: 214
- دوم - اسم علی علیه السلام با اسم پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در چندین جا همراه است 217
- سوم - اسم حضرت علی، بر درِ بهشت نوشته شده است 217
- چهارم - «علی ولی اللّه» بر درهای بهشت نوشته شده است 218
- پنجم - عبارت «علی ولی اللّه» با طلا بر در بهشت نوشته شده است 221
- ششم - بر در بهشت نوشته شده است: «علی حبیب اللّه» 222
- هفتم - بر عرش نوشته شده است: «علی مقیم الحجّه» 222
- هشتم - بر بال جبرئیل نوشته شده است: «علی ولیّ اللّه» 223
- نهم - بین دو دست صرصائیل نوشته شده است: «علی بن ابی طالب مقیم الحجّه» 224
- یازدهم - بر لواء حمد نوشته شده است: «علی ولی اللّه» 225
- دهم - برپیشانی فرشته نوشته شده است:خداوند محمّد را به علی تأیید و پشتیبانی فرماید 225
- سیزدهم - بر روی گوهری تابناک یا برگی سبز نوشته شده است: «محمّد رسول اللّه نصرته بعلی» 226
- دوازدهم - بر پرچم نور نوشته شده است: «آل محمّد خیر البریّه» 226
- چهاردهم - تقدّم نبوّت دلیل افضلیت است و آن متفرع بر تقدّم نوری است که علی از آن 227
- نمونه ای از احادیث تقدّم نبوّت حضرت محمّد صلی الله علیه و آله و سلم 228
- اشاره 236
- 15 - گرفتن میثاق نبوّت حضرت محمّد صلی الله علیه و آله و سلم دلیل برتری آن حضرت است و او دلیل 236
- نمونه ای از احادیث اخذ میثاق متفرّع بر تقدّم خلقت آن حضرت صلی الله علیه و آله و سلم : 236
- نمونه ای از احادیث افضلیّت حضرت رسول بر پیامبران، به خاطر گرفتن میثاق از آنان 237
- اشاره 237
- یکم - حدیث بعثت پیامبران بر ولایت علی علیه السلام 241
- دوم - حدیث عرض ولایت علی علیه السلام بر حضرت ابراهیم علیه السلام 244
- چهارم - حدیث اخذ میثاق حضرت رسول بر وصایت حضرت علی، از صحابه و یارانش 247
- 16 - احادیثی درفضیلت علی علیه السلام که امامت او را ثابت می کند و مؤیّد حدیث نور است 248
- 1- شیخ ابن عربی 257
- اشاره 257
- اشاره 257
- سخنان دانشمندان وعارفان بزرگ اهل سنّت درفضیلت علی علیه السلام و معنای حدیث نور 257
- شرح حال ابن عربی 262
- 2- شیخ عبدالوهاب شعرانی 265
- اشاره 265
- شرح حال شعرانی 268
- 3- شمس الدین فنّاری 270
- اشاره 270
- شرح حال فنّاری 272
- 5- قسطلانی 274
- 6- دولت آبادی 276
- 7- همدانی 277
- 8- سهروردی 279
- 9- ابونعیم اصفهانی 282
- 10- شاه ولی اللّه دهلوی 289
- 11- یازدهم - محمّد صدر عالم 291
- اشاره 299
- 1 - دهلوی گوید: 299
- 2 - دهلوی گوید: 300
- 3 - دهلوی گوید: آسان تر از اثبات این مطلب، خرط القتاد است. 300
- 4 - دهلوی گوید: در نزدیکی نسب حضرت امیر با پیامبر سخنی نیست. 301
- اشاره 303
- 1 - احادیث اصطفاء و گزینش بنی هاشم 303
- اشاره 303
- گفتار دانشمندان پیرامون این احادیث: 309
- 2 - رسول خدا از بنی هاشم بود، امام نیز از آنان خواهد بود 313
- 3 - سخنان ابوبکر در سقیفه 314
- 5 - احتجاج حضرت علی علیه السلام در مقابل ابوبکر 319
- 6 - احتجاج علی در روز شوری 321
- 7 - اعتراف طلحه و زبیر و مسلمان ها به این که آن حضرت به خاطر نزدیکتر بودن به 322
- 8 - رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم قرابت و خویشاوندی را از دلایل امامت برشمرده اند 324
- 9 - پیامبر و جانشین او، می بایست از یک نسل و تبار باشند 325
- 10 - سخنان فخر رازی در مناقب و فضائل امام شافعی 327
- اشاره 329
- 1 - عبّاس عموی پدریِ حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم است 329
- 2 - برادر نزدیک تر از عمو است 330
- 3 - آیه ی «وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلی بِبَعْضٍ » 331
- 5 - عذرخواهی و امتناع عبّاس از پذیرش وصیّت پیامبر 335
- 6 - حدیث یوم الدار 336
- 7 - اجماع بر عدم خلافت عبّاس است 337
- 8 - خلافت در مهاجران است 337
- 9 - خلیفه می بایست از کسانی باشد که در بیعت شجره، با پیامبر بیعت کرده است 338
- 10 - خلافت برای آزادشدگان جایز نیست 338
- اشاره 341
- 1 - برتری مدار امامت است 341
- 4 - هر کس که نورش قوی تر است، برتر است 342
- 5 - این سخن مستلزم آن است که نور فاطمه علیها السلام از نور علی علیه السلام قوی تر باشد 342
- 3 - در هر یک از آن دو بزرگوار، یک چهارم اصل نور است 342
- 6 - علی علیه السلام بعد از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم افضل مخلوقات است 343
- 7 - آفرینش علی علیه السلام از نور خدا است 343
- 10 - چه دلیل داریم بر این که حسنین بین دو نور را جمع کرده اند؟ 344
- 9 - بر اساس این سخن لازم می آید که نور حسنین از نور پیامبر بیشتر باشد 344
- 1 - سلیمان اعمش 347
- اشاره 347
- 2 - فضیل بن عیاض 348
- 4 - احمدبن مقدام 348
- 3 - محمّدبن مثنی 348
- 5 - ابوعلی بردعی 349
- 6 - ابوبکر نصیبی 349
- 8 - ابوالحسن فارسی 350
- 9 - ابوالحسین معدل 350
- 12 - ابوالحسین واحدی 351
- 11 - ابوغالب نحوی 351
- 10 - ابومحمّد جوهری 351
- 14 - ابوالقاسم شروطی 352
- 13 - ابوعلی حدّاد 352
- 16 - ابومحمّد جیلی 353
- 17 - ابواسحاق خشوعی 353
- 19 - ابن مقیر بغدادی 354
- 20 - ابوالیمن دمشقی 354
ص:356
1- 1) . وفیات الاعیان 2: 464.
2- 2) . مقری، قاری قرآن که به دیگران قرائت می آموخته است. مجودّ یعنی معلّم تجوید و مسند الوقت یعنی در زمان خودش گفتارش برای دیگران سند بوده است. (مترجم)
3- 3) . العبر 4: 34.
4- 4) . به شرح حال امام علی بن ابی طالب (ابن عساکر) 1: 135 و به کتاب کفایهالطالب گنجی مراجعه شود.
5- 5) . العبر 4: 75.
15 - ابوالفضل سلامی
ابوالفضل محمّدبن ناصر سلامی بغدادی متوفّای سال 550، حافظ گنجی از او حدیث ابوعقال را به واسطه ی ابن مقیر که در آینده یاد خواهد شد - روایت کرده است.
وی شیخ حافظ ابن جوزی است که در شرح حال او گفته است: حافظ، ضابط، متقن، ثقه است و هیچ ایرادی در او نیست. (1)
16 - ابومحمّد جیلی
عبدالقادربن ابی طالح ابومحمّد جیلی زاهد متوفّای سال 561، او استاد و شیخ رافعی است و حدیث نور را از او نقل کرده است، چنان که در متن کتاب قبلاً آورده شد.
حافظ ذهبی از او یاد کرده و او را چنین می ستاید: استاد و شیخ دوران، پیشوای عارفان، صاحب مقامات و کرامات، مدرّس حنبلی ها، احیاگر دین، که هر گاه سخن از وعظ و کلام می شود، ذهن ها به سوی او سبقت می گیرد. (2)
17 - ابواسحاق خشوعی
ابواسحاق ابراهیم بن ابی طاهر خشوعی دمشقی متوفّای سال 640، حافظ گنجی از ابن عساکر از او حدیث نور را روایت کرده است، به طوری که در متن کتاب گذشت.
ذهبی گوید: ابراهیم خشوعی ابواسحاق ابن شیخ ابی طاهر برکات ابن ابراهیم بن طاهر دمشقی، آخرین کسی که از عبدالواحدبن هلال حدیث شنید. شمار آن چه را که از ابن عساکر شنیده (از فرط کثرت) دانسته نیست. وی در ماه رجب درگذشت و به هنگام فوت 82 سال داشت. (3)