خلاصه عبقات الانوار : حدیث نور صفحه 40

ص:43

1- 1) . طبقات الشافعیه مخطوط.
2- 2) . العبر، حوادث سال 654.
3- 3) . قزغلی کلمه ای ترکی به معنی «پسر دختر» (معادل سبط در عربی) است. سبط ابن جوزی، نوه ی عبدالرّحمان جوزی بود. از این رو به عنوان سبط و قزغلی مشهور شد. (ویراستار)
4- 4) . طبقات المفسّرین 2: 383.
5- 5) . کتائب اعلام الأخیار مخطوط.
6- 6) . مرآهالجنان، حوادث سال 654.
7- 7) . مختصر الجواهر المضیئه فی طبقات الحنفیّه مخطوط.

پادشاهان، امیران، اساتید حدیث و دانشمندان وعظ و دیگر افراد قرار گرفت.» (1)

غیر از این دوازده نفری که اسم بردیم افرادی دیگر او را ستوده و ثنا و ستایش فراوان بر او کرده و به مدح عظیم و گسترده او را ستوده اند.

اشکال ذهبی و صفدی در مورد سبط ابن جوزی

ذهبی و صفدی طبق معمول خود که در جرح و طعن بر اشخاص خیلی شتابانه عمل می کنند، سبط ابن جوزی را مورد انتقاد خود قرار داده و او را جرح کرده و حدیثش را بی اعتبار دانسته اند. کفوی در این باره گوید: شیخ صلاح الدّین صفدی بعد از آن که از ابوالمظفّر یوسف بن قزغلی ستایش و تمجید کرده، گفته است: او صاحب کتاب مرآهالزّمان است و من از کسانی هستم که به او در مورد این نام گذاری حسادت ورزیده ام؛ زیرا این اسم تناسب با تاریخ دارد و گویا کسی که به تاریخ می نگرد و اسامی کسانی را که در آن اسم برده شده در آیینه می بیند، مگر این که در چندین جای آیینه، فریاد گزاف گویی او به گوش می رسد.

ذهبی در کتابش «المیزان» گوید: یوسف بن قزغلی کتاب «مرآهالزّمان» را نگاشته، می بینی که حکایات نادرست و ناروایی را آورده است و وی را ثقه و مورد اطمینان نمی دانم،بلکه نارواوزیاده روی داشته،به علاوه که تمایل به رافضی گری نیز دارد.

هم چنین گوید: ابتدا حنبلی بود و برای دنیای خود، حنفی شد.

دفاع از سبط

کفوی بعد از نقل این عبارات می گوید: «باید دانست که صاحب کتاب «مرآهالزّمان»، از گذشتگان و پیشینیانِ خود در تاریخ نقل می کند و وظیفه اش روایت کردن است و مسؤولیّت و تعهّد به گردن راوی است. نسبت گزاف گویی به او ستم