خلاصه عبقات الانوار : حدیث نور صفحه 41

ص:44

بر او است. در بیشتر مطالب تاریخی، داشتن اسناد معتبری که نتوان بر او ایرادی گرفت، شرط نیست. به علاوه صلاح الدّین صفدی و شیخ حافظ شمس الدّین ذهبی و افرادی که بعد از آن ها آمده اند، کودک رشد یافته بر دامان تاریخ اویند و از کتاب «مرآه الزّمان» مطالب فراوانی نقل کرده اند. اگر او ثقه نباشد اینان نیز ثقه نخواهند بود.» (1)

«قاری» نیز ادّعای ذهبی را بعید شمرده و بعد از نقل عبارات او گفته است: «و این خیلی بعید است، چنان که پنهان نیست.» (2)

چلبی این عبارت را در پاورقی می گوید: «و این از حسادت است؛ زیرا کتاب او در نهایت درستی و تحریر است. کسانی که بعد از او تاریخ نوشته اند، از کتاب او بهره برده اند، به ویژه ذهبی و صفدی که در تاریخ خود، از کتاب او نقل کرده اند.» (3)

اهل سنّت به گفتار سبط ابن جوزی در مسائل مورد اختلاف استناد می کنند

علاوه بر تمام این ها، ما جلالت و شخصیّت والای سبط ابن جوزی را از کلمات بزرگان اهل سنّت مانند: خواجه ی کابلی صاحب کتاب «الصّواعق» که دهلوی در بیشتر مطالبش از او پیروی کرده و قاضی ثناءاللّه و رشیدالدّین خان و صاحب کتاب «ازالهالغین» و از کلمات و سخنان خود دهلوی اثبات می کنیم.

کابلی به هنگام پاسخ به ایرادی که بر عدم انجام حدّ بر مغیرهبن شعبه وارد شده است، می گوید:

«ادّعای اهل بصره بر مغیره بدان گونه که ابن جریر طبری، امام بخاری، حافظ عمادالدّین ابن کثیر، حافظ جلال الدّین ابوالفرج ابن جوزی و شیخ شمس الدّین ابوالمظفّر سبط ابن جوزی در تواریخ خود آورده اند از آن است که مغیره امیر بصره بود...»

بنابر این کابلی بر سبط اعتماد کرده و او را در ردیف بخاری و ابن جریر و ابن جوزی آورده است. قاضی و دهلوی، نیز هم چون کابلی به هنگام پاسخ به همان ایراد