خلاصه عبقات الانوار : حدیث نور صفحه 46

ص:49

1- 1) . الأنساب - حنظلی.
2- 2) . الکامل 6: 76.
3- 3) . العبر، حوادث سال 277.

از آن که خداوند آدم علیه السلام را بیافریند. هنگامی که خداوند آدم را آفرید، آن نور را دو جزء کرد: یک پاره منم و پاره ی دیگر، علی است.»

شرح حال او

عبداللّه بن احمد متوفّای سال 290 از بزرگان محدّثان اهل سنّت است. فضایل آشکار او در تمام معجم های رجالی اهل سنّت آمده است. و اینک برخی از تعابیر آنان درباره ی وی:

1 - مقدسی: از پدرش، یحیی بن معین، ابوبکر و عثمان پسران ابی شیبه و ابوخیثمه حدیث شنیده است. ابوبکر خطیب گوید: او ثقه، ثَبَت و فهمیده و دانا بود. بدربِن ابی بدر بغدادی گوید: عبداللّه بن احمد، هوشمند پسر هوشمند است. ابوالحسین بن منادی گوید:

در دنیا روایت کننده تر از او جز پدرش کسی نبود؛ زیرا او مسند را استماع کرده بود که دارای سی هزار حدیث است و تفسیر را که دارای یک صد و بیست هزار حدیث است، سی هزار حدیث آن را استماع کرده و بقیّه را به صورت «وجاده» (1) دریافته است و هم چنین الناسخ و المنسوخ، التّاریخ، حدیث شعبه، المقدّم و الموخّر فی کتاب اللّه تعالی، الجوابات فی القرآن، المناسک الکبیر و الصغیر، حدیث الشّیوخ و دیگر کتاب ها را شنیده است. ما پیوسته می دیدیم که بزرگان شیوخ و اساتید، به آشنایی او نسبت به رجال، علل حدیث، اسما و کنیه ها و پی گیری و دقّت در جست وجوی حدیث در عراق و دیگر بلاد گواهی می دادند و از پیشینیان خود نیز این گواهی و اقرار را نقل می کردند.

حتّی برخی از آنان در این امر زیاده روی و مبالغه نموده و او را به معرفت حدیث و زیادتی سماع حدیث بر پدرش ترجیح می دادند. (2)