خلاصه عبقات الانوار : حدیث نور صفحه 50

ص:53

[ خطیب] بدین گونه که نقل کردیم آورده است، و این در دو کتاب آن دو است. (1)

سخنی درباره ی کتاب تاریخ بغداد

ابن جزله درباره ی کتاب تاریخ بغداد تألیف خطیب بغدادی گوید:

از آن جا که توجّه و اهمیّت دادن به حدیث و شناختن رجال آن، یکی از ارزشمندترین علوم است، کسانی که عمر خود را صرف آن کرده و دشواری های آن را تحمّل می کنند، شایان ستایش و تمجیدند و برای پیشینیان آن ها باید طلب مغفرت و رحمت کرد. عدّه ای از دانشمندان در این باره زحمت بسیار کشیده و در شناختن و شناساندن ضعیف از قوی ومعتبر ازنا معتبرِآن تلاش فراوانی کرده اند.این کار،بسیارفایده و جایگاه دارد، از این جهت که بی دینان و طالبان دنیا در آن دست کاری کرده، احادیث زشت وناروایی را جعل کردند که با شنیدن آن ها گروهی از مردم، فاسد و تباه شده اند. از سویی جوانان وبی خبران به هنگام شنیدن می پنداشتندکه سخنان صاحب شریعت همین ها است و لذا نابود شده و به زودی تکذیب کرده ودست از دین برمی داشتند. ازاین بدبختی وآشفتگی به خداپناه می بریم.واین است کتابی که شیخ ابوبکراحمدبن علی بن ثابت خطیب حافظ بغدادی نگاشته وآن راتاریخ بغداد نامیده؛ کتاب ارزنده ای دراین علم والاکه زحمت فراوانی کشیده،بیدار خوابی ها در آن متحمّل شده و مدّتی ازعمر خودرادر راه آن صرف کرده،خداوند اوراپاداش دهد وبه اونیکی فرماید (2)

شرح حال او

نمونه ای از سخنان بزرگان و دانشمندان را درباره ی او می آوریم:

1 - سمعانی: «... وی حدود صد جلد کتاب نوشته که برای اصحاب حدیث تکیه گاهی گشته است، از آن جمله کتاب «تاریخ کبیر دارالسلام بغداد» است...» (3)

2 - ابن خلّکان: «... صاحب تاریخ بغداد و دیگر کتاب ها از تألیفات مفیده، وی