- سخن مؤلّف 1
- [درباره] این کتاب 2
- اشاره 2
- 1 - دلالت بر امامت به نصّ 2
- [دلالت صریح و التزامی حدیث نور بر امامت حضرت علی علیه السلام] 2
- اشاره 5
- پاسخ اجمالی به کلام دهلوی 6
- اشاره 9
- الف - صحابه : 9
- ب - اسامی راویان حدیث «نور» از تابعین 10
- ج - راویان حدیث نور از دانشمندان، حافظان و ائمّه حدیث: 10
- اشاره 15
- اشاره 15
- 1 - روایت احمدبن حنبل 15
- نصّ روایات حافظان حدیث و دانشمندان اهل سنّت 15
- عبدالرزّاق صنعانی 16
- رجال و ناقلان این حدیث 16
- اشاره 16
- معمّربن راشد 17
- خالدبن معدان 18
- سلمان فارسی 19
- شرح حال احمدبن حنبل 22
- روایت احمد دلیل بر صحّت حدیث است 32
- پاسخ سبط ابن جوزی به تضعیف حدیث نور 34
- شرح حال ابن خلّکان 35
- آشنایی با یونینی 37
- شرح حال ابوالفداء 37
- شرح حال ابن الوردی 38
- اشکال ذهبی و صفدی در مورد سبط ابن جوزی 40
- دفاع از سبط 40
- اهل سنّت به گفتار سبط ابن جوزی در مسائل مورد اختلاف استناد می کنند 41
- تألیفات وآثار سبط ابن جوزی 42
- اعتماد دانشمندان بر کتاب های سبط ابن جوزی 43
- اشاره 44
- 2 - روایت ابی حاتم رازی 44
- شرح حال او 45
- 3 - روایت عبداللّه بن احمد 45
- اشاره 45
- شرح حال او 46
- اشاره 48
- 5 - روایت ابن عبدالبرّ 48
- شرح حال او 48
- اشاره 48
- اشاره 49
- شرح حال او 49
- 6 - روایت خطیب بغدادی 49
- شرح حال او 50
- اشاره 51
- 7 - روایت ابن مغازلی 51
- شرح حال او 55
- 8 - روایت شیرویه دیلمی 55
- اشاره 55
- شرح حال او 56
- 9- روایت عاصمی 56
- اشاره 59
- اشاره 60
- شرح حال او 60
- 11 - روایت شهردار دیلمی 60
- شرح حال او 61
- اشاره 61
- 12 - روایت خوارزمی 61
- 13 - روایت ابن عساکر 63
- اشاره 63
- 14 - روایت نور صالحانی 64
- اشاره 65
- 16 - روایت صدرالافاضل خوارزمی 65
- 15 - روایت ابوالفتح ناصر مطرزی 65
- شرح حال او 66
- 17 - روایت ابوالقاسم عبدالکریم رافعی قزوینی 67
- اشاره 67
- شرح حال او 68
- اشاره 68
- 18 - اثبات شیخ فریدالدّین عطّار 68
- شرح حال او 68
- اشاره 69
- شرح حال او 69
- اشاره 71
- 20 - روایت گنجی 71
- کلمه ی «الحافظ» در اصطلاح 75
- 21- روایت محبّ طبری 76
- شرح حال او 76
- اشاره 76
- اشاره 78
- 23 - روایت شرف الدّین دَرْگِزینی طالبی قرشی 78
- اشاره 79
- 24 - روایت جمال الدّین مدنی زرندی 79
- شرح حال او 79
- کتاب نظم دررالسمطین 80
- کتاب معارج الوصول 80
- شرح حال او 81
- 25 - روایت سیّد محمّد دهلوی معروف به گیسودراز 83
- اشاره 83
- شرح حال او 84
- اشاره 84
- 26 - روایت سیّد محمّدبن جعفر مکّی 84
- 27 - روایت جلال بخاری 85
- اشاره 85
- اشاره 85
- 28 - روایت سیّد علی همدانی 85
- شرح حال او 85
- شرح حال او 86
- گفتار همدانی در باره ی کتاب «روضهالفردوس»: 87
- شرح حال او 88
- 29 - روایت جلال خجندی 88
- اشاره 88
- 30 - روایت سیّد شهاب الدّین احمد 89
- 31 - روایت شهاب دولت آبادی 90
- اشاره 90
- شرح حال او 92
- اشاره 93
- 32 - روایت ابن حجر عسقلانی 93
- 33 - روایت حافی حسینی شافعی 94
- شرح حال او 94
- 35 - روایت جمال محدّث شیرازی 95
- اشاره 95
- 34 - روایت وصابی یمینی شافعی 95
- شرح حال او 97
- 36 - روایت جُفری 97
- اشاره 97
- 39 - روایت سیّد محمّد ماه عالم 98
- 38 - روایت احمدبن ابراهیم 98
- شرح حال او 99
- اشاره 99
- 40 - روایت محمّد صدر عالم 99
- اشاره 100
- شرح حال او 100
- 41 - روایت غلام علی آزاد بلگرامی 100
- حدیث شجره 101
- اشاره 101
- اشاره 101
- حدیث اوّل 101
- 3 - روایت دیلمی 102
- 2 - روایت ابن مغازلی 102
- 1 - روایت حاکم 102
- 6 - روایت شهاب احمد 103
- 7 - روایت نور بدخشی لاهیجی 103
- 5 - روایت زرندی 103
- 12 - روایت جمال الدّین محدّث 104
- 13 - روایت مناوی 104
- 10 - روایت متّقی 104
- 9 - روایت سیوطی 104
- 11 - روایت وصابی 104
- 15 - روایت بدخشی 105
- 17 - روایت دهلوی 105
- 18 - روایت لکهنوی 105
- 16 - روایت صدر عالم 105
- حدیث شجره با عبارتی دیگر 106
- 1 - روایت عبداللّه بن احمد 106
- اشاره 106
- 2 - روایت ابی نعیم 106
- 3 - روایت ابن مغازلی 107
- 4 - روایت گنجی 108
- 5 - روایت ملک العلماء هندی 111
- حدیث سوم 112
- حدیث پنجم 114
- سخن میرحامد حسین 114
- اشاره 114
- حدیث ششم 114
- مقدّمه 117
- 1 - ابوجعفر محمّدبن یعقوب کلینی 118
- 2 - ابن ماهیار 120
- 3 - فرات بن ابراهیم 120
- 4 - شیخ صدوق 121
- 5 - محدّث بحرانی 123
- 6 - شیخ مفید 123
- 7 - شیخ طوسی 124
- 8 - قطب راوندی 126
- 9 - حضینی 127
- 12 - محمّدبن علی بن احمد فارسی 129
- 13 - شرف الدّین بن علی نجفی 129
- 14 - شیخ محمّدباقر مجلسی 130
- اشکال اوّل 137
- اشاره 137
- اصل و ریشه ی این ادّعا 138
- ملاک تضعیف حدیث چیست؟! 138
- ادّعای اجماع در این مورد دروغ محض است 139
- شرح حال ابن حزم 139
- اشاره 141
- اشکال دوم 141
- منشأ اشتباه 142
- عبارت «ابن جوزی» و تصرّفاتی که در آن کرده اند 143
- ره آورد عبارات فوق 144
- نگرشی به کلام ابن جوزی 145
- نظر خطیب بغدادی و دارقطنی در مورد مروزی 146
- سمعانی «مروزی» را راست گو می داند 146
- خطیب و ابن عساکر، حدیث «مروزی» را نقل کرده اند و گنجی گوید: «حدیث حسن»است 147
- 1 - تعبیر «فی الجمله» 149
- اشاره 149
- 4 - استدلال دهلوی به این حدیث، با آن چه که خود ملتزم به آن است، مخالفت دارد 150
- 3 - تصریح و نصّ برخی از بزرگان بر ضعف آن حدیث 150
- 6 - احتجاج به آن جایز نیست 151
- 5 - روایتی که سندی نداشته باشد، توجّهی به آن نمی شود 151
- 8 - ردّکردن آن، هرچند مستند باشد، جایز است 152
- 9 - نصّ کامل این حدیث 152
- 10 - از جمله سخنان ناروا که در این مورد گفته اند 156
- 11 - نگرشی در وثاقت شافعی 157
- 12 - نشانه های ساختگی بودن بر این حدیث آشکار است 169
- 13 - حدیثِ ساختگیِ دیگری در فضیلت شیخین 170
- ابطال تأیید حدیث شافعی به حدیث دیگر 171
- اشاره 171
- 1 - کابلی این تأیید را ادّعا نکرده است 171
- 2 - معنای حدیث بطلان این ادّعا را روشن می کند 172
- 3 - عمر، پیش از آن که مسلمان شود، نسبت به رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم سخت گیر بود 173
- اشاره 177
- 1 - تصریح به خلافت حضرت علی در این حدیث 177
- 3 - فرشتگان و دیگر موجودات، از آن نور، تسبیح پروردگار را آموختند 178
- 2 - تصریح به وصایت حضرت علی علیه السلام در این حدیث 178
- 4 - اگر این پنج تن نبودند خداوند آدم را نمی آفرید 183
- 5- علی علیه السلام از آدم افضل است 184
- اشاره 185
- 6 - روزگاران به وجود پیامبر و امیرالمؤمنین مباهات می کند 185
- بوصیری و قصیده ی همزیّه ی او 192
- 7 - هر فضیلتی که برای حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم است برای علیّ بن ابی طالب علیه السلام نیز ثابت است 194
- 8 - علی علیه السلام بعد از پیامبر برترین خلایق است 198
- 10 - تقدّم در آفرینش، از دلایل افضلیّت است 202
- 11 - احادیث روشنی که برافضلیّت پیامبربه خاطر تقدّم آن حضرت در آفرینش دلالت دارد 204
- 12 - دلالت احادیث بر افضلیت حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم به خاطر آن که اسمش بر عرش 210
- 13 - استدلال حضرت آدم علیه السلام بر افضلیّت پیامبر ما، بر این که اسم آن حضرت، همراه اسم خداوند است. 211
- 14 - در پیشگاه خداوند متعال بعد از رسول خدا کسی ارزنده تر از علی نیست، زیرا نام او همراه اسم آن دو است 214
- اشاره 214
- یکم - اسم علی بر روی عرش مکتوب است: 214
- دوم - اسم علی علیه السلام با اسم پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در چندین جا همراه است 217
- سوم - اسم حضرت علی، بر درِ بهشت نوشته شده است 217
- چهارم - «علی ولی اللّه» بر درهای بهشت نوشته شده است 218
- پنجم - عبارت «علی ولی اللّه» با طلا بر در بهشت نوشته شده است 221
- ششم - بر در بهشت نوشته شده است: «علی حبیب اللّه» 222
- هفتم - بر عرش نوشته شده است: «علی مقیم الحجّه» 222
- هشتم - بر بال جبرئیل نوشته شده است: «علی ولیّ اللّه» 223
- نهم - بین دو دست صرصائیل نوشته شده است: «علی بن ابی طالب مقیم الحجّه» 224
- یازدهم - بر لواء حمد نوشته شده است: «علی ولی اللّه» 225
- دهم - برپیشانی فرشته نوشته شده است:خداوند محمّد را به علی تأیید و پشتیبانی فرماید 225
- دوازدهم - بر پرچم نور نوشته شده است: «آل محمّد خیر البریّه» 226
- سیزدهم - بر روی گوهری تابناک یا برگی سبز نوشته شده است: «محمّد رسول اللّه نصرته بعلی» 226
- چهاردهم - تقدّم نبوّت دلیل افضلیت است و آن متفرع بر تقدّم نوری است که علی از آن 227
- نمونه ای از احادیث تقدّم نبوّت حضرت محمّد صلی الله علیه و آله و سلم 228
- اشاره 236
- 15 - گرفتن میثاق نبوّت حضرت محمّد صلی الله علیه و آله و سلم دلیل برتری آن حضرت است و او دلیل 236
- نمونه ای از احادیث اخذ میثاق متفرّع بر تقدّم خلقت آن حضرت صلی الله علیه و آله و سلم : 236
- نمونه ای از احادیث افضلیّت حضرت رسول بر پیامبران، به خاطر گرفتن میثاق از آنان 237
- اشاره 237
- یکم - حدیث بعثت پیامبران بر ولایت علی علیه السلام 241
- دوم - حدیث عرض ولایت علی علیه السلام بر حضرت ابراهیم علیه السلام 244
- چهارم - حدیث اخذ میثاق حضرت رسول بر وصایت حضرت علی، از صحابه و یارانش 247
- 16 - احادیثی درفضیلت علی علیه السلام که امامت او را ثابت می کند و مؤیّد حدیث نور است 248
- 1- شیخ ابن عربی 257
- اشاره 257
- سخنان دانشمندان وعارفان بزرگ اهل سنّت درفضیلت علی علیه السلام و معنای حدیث نور 257
- اشاره 257
- شرح حال ابن عربی 262
- اشاره 265
- 2- شیخ عبدالوهاب شعرانی 265
- شرح حال شعرانی 268
- اشاره 270
- 3- شمس الدین فنّاری 270
- شرح حال فنّاری 272
- 5- قسطلانی 274
- 6- دولت آبادی 276
- 7- همدانی 277
- 8- سهروردی 279
- 9- ابونعیم اصفهانی 282
- 10- شاه ولی اللّه دهلوی 289
- 11- یازدهم - محمّد صدر عالم 291
- اشاره 299
- 1 - دهلوی گوید: 299
- 2 - دهلوی گوید: 300
- 3 - دهلوی گوید: آسان تر از اثبات این مطلب، خرط القتاد است. 300
- 4 - دهلوی گوید: در نزدیکی نسب حضرت امیر با پیامبر سخنی نیست. 301
- اشاره 303
- 1 - احادیث اصطفاء و گزینش بنی هاشم 303
- اشاره 303
- گفتار دانشمندان پیرامون این احادیث: 309
- 2 - رسول خدا از بنی هاشم بود، امام نیز از آنان خواهد بود 313
- 3 - سخنان ابوبکر در سقیفه 314
- 5 - احتجاج حضرت علی علیه السلام در مقابل ابوبکر 319
- 6 - احتجاج علی در روز شوری 321
- 7 - اعتراف طلحه و زبیر و مسلمان ها به این که آن حضرت به خاطر نزدیکتر بودن به 322
- 8 - رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم قرابت و خویشاوندی را از دلایل امامت برشمرده اند 324
- 9 - پیامبر و جانشین او، می بایست از یک نسل و تبار باشند 325
- 10 - سخنان فخر رازی در مناقب و فضائل امام شافعی 327
- اشاره 329
- 1 - عبّاس عموی پدریِ حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم است 329
- 2 - برادر نزدیک تر از عمو است 330
- 3 - آیه ی «وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلی بِبَعْضٍ » 331
- 5 - عذرخواهی و امتناع عبّاس از پذیرش وصیّت پیامبر 335
- 6 - حدیث یوم الدار 336
- 7 - اجماع بر عدم خلافت عبّاس است 337
- 8 - خلافت در مهاجران است 337
- 9 - خلیفه می بایست از کسانی باشد که در بیعت شجره، با پیامبر بیعت کرده است 338
- 10 - خلافت برای آزادشدگان جایز نیست 338
- اشاره 341
- 1 - برتری مدار امامت است 341
- 4 - هر کس که نورش قوی تر است، برتر است 342
- 5 - این سخن مستلزم آن است که نور فاطمه علیها السلام از نور علی علیه السلام قوی تر باشد 342
- 3 - در هر یک از آن دو بزرگوار، یک چهارم اصل نور است 342
- 7 - آفرینش علی علیه السلام از نور خدا است 343
- 6 - علی علیه السلام بعد از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم افضل مخلوقات است 343
- 9 - بر اساس این سخن لازم می آید که نور حسنین از نور پیامبر بیشتر باشد 344
- 10 - چه دلیل داریم بر این که حسنین بین دو نور را جمع کرده اند؟ 344
- 1 - سلیمان اعمش 347
- اشاره 347
- 2 - فضیل بن عیاض 348
- 4 - احمدبن مقدام 348
- 3 - محمّدبن مثنی 348
- 5 - ابوعلی بردعی 349
- 6 - ابوبکر نصیبی 349
- 9 - ابوالحسین معدل 350
- 8 - ابوالحسن فارسی 350
- 10 - ابومحمّد جوهری 351
- 12 - ابوالحسین واحدی 351
- 11 - ابوغالب نحوی 351
- 13 - ابوعلی حدّاد 352
- 14 - ابوالقاسم شروطی 352
- 16 - ابومحمّد جیلی 353
- 17 - ابواسحاق خشوعی 353
- 20 - ابوالیمن دمشقی 354
- 19 - ابن مقیر بغدادی 354
ص:59
«من و علی نوری بودیم در پیشگاه خداوند، مطیع و فرمان بردار او، تسبیح و تقدیس خدا می کردیم، چهارده هزار سال پیش از آن که آدم را بیافریند.
هنگامی که خداوند آدم را آفرید، این نور را در صلب او قرار داد و پیوسته یک حقیقت بودیم تا این که در صلب عبدالمطّلب از یک دیگر جدا شدیم: نبوّت در من و خلافت در علی قرار گرفت.»
نیز سلمان گوید که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:
«من و علی از نور واحدی آفریده شدیم، چهار هزار سال پیش از آن که آدم را بیافریند. هنگامی که خداوند آدم را آفرید، این نور را در صلب او قرار داد و پیوسته در یک جایگاه بودیم تا این که در صلب عبدالمطّلب، از یک دیگر جدا شدیم: نبوّت در من و خلافت در علی قرار گرفت.»
شرح حال او
تمام شرح حال نگاران هم چون ذهبی در «تذکره الحفاظ»، رافعی در «التدوین»، یافعی در «مراهالجنان»، اسنوی در «طبعات الشافعیّه» و دیگر بزرگان اهل سنّت و صاحبان سیره و تاریخ، شرح حال او را با تعریف و ستایش از او آورده اند و به زودی در بخش «حدیث تشبیه» عین عبارات آن ها را ان شاءاللّه خواهیم آورد. (1)
9- روایت عاصمی
وی این حدیث را از طرق متعدّده نقل کرده، آن را برای شباهت داشتن حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام به حضرت آدم در خلقت دلیل آورده و سپس با آوردن چندین حدیث دیگر، آن را تأیید کرده است، در آن جا که گوید:
یادآوری شباهت علی با حضرت آدم علیهما السلام . مشابهت بین حضرت مرتضی و بین حضرت آدم در ده چیز است: اوّل: خلقت و طینت، دوم: مکث و مدّت، سوم: همسری و همدمی، چهارم: تزویج و خلعت، پنجم: علم و حکمت، ششم: ذهن و زیرکی، هفتم: