- سخن مؤلّف 1
- اشاره 2
- 1 - دلالت بر امامت به نصّ 2
- [درباره] این کتاب 2
- [دلالت صریح و التزامی حدیث نور بر امامت حضرت علی علیه السلام] 2
- اشاره 5
- پاسخ اجمالی به کلام دهلوی 6
- الف - صحابه : 9
- اشاره 9
- ب - اسامی راویان حدیث «نور» از تابعین 10
- ج - راویان حدیث نور از دانشمندان، حافظان و ائمّه حدیث: 10
- اشاره 15
- نصّ روایات حافظان حدیث و دانشمندان اهل سنّت 15
- اشاره 15
- 1 - روایت احمدبن حنبل 15
- عبدالرزّاق صنعانی 16
- اشاره 16
- رجال و ناقلان این حدیث 16
- معمّربن راشد 17
- خالدبن معدان 18
- سلمان فارسی 19
- شرح حال احمدبن حنبل 22
- روایت احمد دلیل بر صحّت حدیث است 32
- پاسخ سبط ابن جوزی به تضعیف حدیث نور 34
- شرح حال ابن خلّکان 35
- شرح حال ابوالفداء 37
- آشنایی با یونینی 37
- شرح حال ابن الوردی 38
- اشکال ذهبی و صفدی در مورد سبط ابن جوزی 40
- دفاع از سبط 40
- اهل سنّت به گفتار سبط ابن جوزی در مسائل مورد اختلاف استناد می کنند 41
- تألیفات وآثار سبط ابن جوزی 42
- اعتماد دانشمندان بر کتاب های سبط ابن جوزی 43
- اشاره 44
- 2 - روایت ابی حاتم رازی 44
- 3 - روایت عبداللّه بن احمد 45
- شرح حال او 45
- اشاره 45
- شرح حال او 46
- اشاره 48
- 5 - روایت ابن عبدالبرّ 48
- شرح حال او 48
- اشاره 48
- اشاره 49
- شرح حال او 49
- 6 - روایت خطیب بغدادی 49
- شرح حال او 50
- 7 - روایت ابن مغازلی 51
- اشاره 51
- شرح حال او 55
- اشاره 55
- 8 - روایت شیرویه دیلمی 55
- 9- روایت عاصمی 56
- شرح حال او 56
- اشاره 59
- اشاره 60
- شرح حال او 60
- 11 - روایت شهردار دیلمی 60
- 12 - روایت خوارزمی 61
- اشاره 61
- شرح حال او 61
- اشاره 63
- 13 - روایت ابن عساکر 63
- 14 - روایت نور صالحانی 64
- 15 - روایت ابوالفتح ناصر مطرزی 65
- اشاره 65
- 16 - روایت صدرالافاضل خوارزمی 65
- شرح حال او 66
- 17 - روایت ابوالقاسم عبدالکریم رافعی قزوینی 67
- اشاره 67
- شرح حال او 68
- اشاره 68
- شرح حال او 68
- 18 - اثبات شیخ فریدالدّین عطّار 68
- اشاره 69
- شرح حال او 69
- اشاره 71
- 20 - روایت گنجی 71
- کلمه ی «الحافظ» در اصطلاح 75
- 21- روایت محبّ طبری 76
- شرح حال او 76
- اشاره 76
- اشاره 78
- 23 - روایت شرف الدّین دَرْگِزینی طالبی قرشی 78
- اشاره 79
- شرح حال او 79
- 24 - روایت جمال الدّین مدنی زرندی 79
- کتاب نظم دررالسمطین 80
- کتاب معارج الوصول 80
- شرح حال او 81
- 25 - روایت سیّد محمّد دهلوی معروف به گیسودراز 83
- اشاره 83
- شرح حال او 84
- 26 - روایت سیّد محمّدبن جعفر مکّی 84
- اشاره 84
- اشاره 85
- شرح حال او 85
- 27 - روایت جلال بخاری 85
- اشاره 85
- 28 - روایت سیّد علی همدانی 85
- شرح حال او 86
- گفتار همدانی در باره ی کتاب «روضهالفردوس»: 87
- شرح حال او 88
- 29 - روایت جلال خجندی 88
- اشاره 88
- 30 - روایت سیّد شهاب الدّین احمد 89
- 31 - روایت شهاب دولت آبادی 90
- اشاره 90
- شرح حال او 92
- اشاره 93
- 32 - روایت ابن حجر عسقلانی 93
- 33 - روایت حافی حسینی شافعی 94
- شرح حال او 94
- 35 - روایت جمال محدّث شیرازی 95
- اشاره 95
- 34 - روایت وصابی یمینی شافعی 95
- شرح حال او 97
- 36 - روایت جُفری 97
- اشاره 97
- 39 - روایت سیّد محمّد ماه عالم 98
- 38 - روایت احمدبن ابراهیم 98
- اشاره 99
- شرح حال او 99
- 40 - روایت محمّد صدر عالم 99
- اشاره 100
- شرح حال او 100
- 41 - روایت غلام علی آزاد بلگرامی 100
- حدیث شجره 101
- حدیث اوّل 101
- اشاره 101
- اشاره 101
- 3 - روایت دیلمی 102
- 1 - روایت حاکم 102
- 2 - روایت ابن مغازلی 102
- 6 - روایت شهاب احمد 103
- 7 - روایت نور بدخشی لاهیجی 103
- 5 - روایت زرندی 103
- 12 - روایت جمال الدّین محدّث 104
- 13 - روایت مناوی 104
- 10 - روایت متّقی 104
- 9 - روایت سیوطی 104
- 11 - روایت وصابی 104
- 15 - روایت بدخشی 105
- 18 - روایت لکهنوی 105
- 16 - روایت صدر عالم 105
- 17 - روایت دهلوی 105
- حدیث شجره با عبارتی دیگر 106
- 1 - روایت عبداللّه بن احمد 106
- اشاره 106
- 2 - روایت ابی نعیم 106
- 3 - روایت ابن مغازلی 107
- 4 - روایت گنجی 108
- 5 - روایت ملک العلماء هندی 111
- حدیث سوم 112
- اشاره 114
- حدیث پنجم 114
- حدیث ششم 114
- سخن میرحامد حسین 114
- مقدّمه 117
- 1 - ابوجعفر محمّدبن یعقوب کلینی 118
- 2 - ابن ماهیار 120
- 3 - فرات بن ابراهیم 120
- 4 - شیخ صدوق 121
- 6 - شیخ مفید 123
- 5 - محدّث بحرانی 123
- 7 - شیخ طوسی 124
- 8 - قطب راوندی 126
- 9 - حضینی 127
- 12 - محمّدبن علی بن احمد فارسی 129
- 13 - شرف الدّین بن علی نجفی 129
- 14 - شیخ محمّدباقر مجلسی 130
- اشکال اوّل 137
- اشاره 137
- اصل و ریشه ی این ادّعا 138
- ملاک تضعیف حدیث چیست؟! 138
- شرح حال ابن حزم 139
- ادّعای اجماع در این مورد دروغ محض است 139
- اشاره 141
- اشکال دوم 141
- منشأ اشتباه 142
- عبارت «ابن جوزی» و تصرّفاتی که در آن کرده اند 143
- ره آورد عبارات فوق 144
- نگرشی به کلام ابن جوزی 145
- نظر خطیب بغدادی و دارقطنی در مورد مروزی 146
- سمعانی «مروزی» را راست گو می داند 146
- خطیب و ابن عساکر، حدیث «مروزی» را نقل کرده اند و گنجی گوید: «حدیث حسن»است 147
- 1 - تعبیر «فی الجمله» 149
- اشاره 149
- 4 - استدلال دهلوی به این حدیث، با آن چه که خود ملتزم به آن است، مخالفت دارد 150
- 3 - تصریح و نصّ برخی از بزرگان بر ضعف آن حدیث 150
- 5 - روایتی که سندی نداشته باشد، توجّهی به آن نمی شود 151
- 6 - احتجاج به آن جایز نیست 151
- 8 - ردّکردن آن، هرچند مستند باشد، جایز است 152
- 9 - نصّ کامل این حدیث 152
- 10 - از جمله سخنان ناروا که در این مورد گفته اند 156
- 11 - نگرشی در وثاقت شافعی 157
- 12 - نشانه های ساختگی بودن بر این حدیث آشکار است 169
- 13 - حدیثِ ساختگیِ دیگری در فضیلت شیخین 170
- اشاره 171
- ابطال تأیید حدیث شافعی به حدیث دیگر 171
- 1 - کابلی این تأیید را ادّعا نکرده است 171
- 2 - معنای حدیث بطلان این ادّعا را روشن می کند 172
- 3 - عمر، پیش از آن که مسلمان شود، نسبت به رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم سخت گیر بود 173
- اشاره 177
- 1 - تصریح به خلافت حضرت علی در این حدیث 177
- 2 - تصریح به وصایت حضرت علی علیه السلام در این حدیث 178
- 3 - فرشتگان و دیگر موجودات، از آن نور، تسبیح پروردگار را آموختند 178
- 4 - اگر این پنج تن نبودند خداوند آدم را نمی آفرید 183
- 5- علی علیه السلام از آدم افضل است 184
- 6 - روزگاران به وجود پیامبر و امیرالمؤمنین مباهات می کند 185
- اشاره 185
- بوصیری و قصیده ی همزیّه ی او 192
- 7 - هر فضیلتی که برای حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم است برای علیّ بن ابی طالب علیه السلام نیز ثابت است 194
- 8 - علی علیه السلام بعد از پیامبر برترین خلایق است 198
- 10 - تقدّم در آفرینش، از دلایل افضلیّت است 202
- 11 - احادیث روشنی که برافضلیّت پیامبربه خاطر تقدّم آن حضرت در آفرینش دلالت دارد 204
- 12 - دلالت احادیث بر افضلیت حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم به خاطر آن که اسمش بر عرش 210
- 13 - استدلال حضرت آدم علیه السلام بر افضلیّت پیامبر ما، بر این که اسم آن حضرت، همراه اسم خداوند است. 211
- 14 - در پیشگاه خداوند متعال بعد از رسول خدا کسی ارزنده تر از علی نیست، زیرا نام او همراه اسم آن دو است 214
- اشاره 214
- یکم - اسم علی بر روی عرش مکتوب است: 214
- دوم - اسم علی علیه السلام با اسم پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در چندین جا همراه است 217
- سوم - اسم حضرت علی، بر درِ بهشت نوشته شده است 217
- چهارم - «علی ولی اللّه» بر درهای بهشت نوشته شده است 218
- پنجم - عبارت «علی ولی اللّه» با طلا بر در بهشت نوشته شده است 221
- ششم - بر در بهشت نوشته شده است: «علی حبیب اللّه» 222
- هفتم - بر عرش نوشته شده است: «علی مقیم الحجّه» 222
- هشتم - بر بال جبرئیل نوشته شده است: «علی ولیّ اللّه» 223
- نهم - بین دو دست صرصائیل نوشته شده است: «علی بن ابی طالب مقیم الحجّه» 224
- یازدهم - بر لواء حمد نوشته شده است: «علی ولی اللّه» 225
- دهم - برپیشانی فرشته نوشته شده است:خداوند محمّد را به علی تأیید و پشتیبانی فرماید 225
- دوازدهم - بر پرچم نور نوشته شده است: «آل محمّد خیر البریّه» 226
- سیزدهم - بر روی گوهری تابناک یا برگی سبز نوشته شده است: «محمّد رسول اللّه نصرته بعلی» 226
- چهاردهم - تقدّم نبوّت دلیل افضلیت است و آن متفرع بر تقدّم نوری است که علی از آن 227
- نمونه ای از احادیث تقدّم نبوّت حضرت محمّد صلی الله علیه و آله و سلم 228
- 15 - گرفتن میثاق نبوّت حضرت محمّد صلی الله علیه و آله و سلم دلیل برتری آن حضرت است و او دلیل 236
- اشاره 236
- نمونه ای از احادیث اخذ میثاق متفرّع بر تقدّم خلقت آن حضرت صلی الله علیه و آله و سلم : 236
- نمونه ای از احادیث افضلیّت حضرت رسول بر پیامبران، به خاطر گرفتن میثاق از آنان 237
- اشاره 237
- یکم - حدیث بعثت پیامبران بر ولایت علی علیه السلام 241
- دوم - حدیث عرض ولایت علی علیه السلام بر حضرت ابراهیم علیه السلام 244
- چهارم - حدیث اخذ میثاق حضرت رسول بر وصایت حضرت علی، از صحابه و یارانش 247
- 16 - احادیثی درفضیلت علی علیه السلام که امامت او را ثابت می کند و مؤیّد حدیث نور است 248
- سخنان دانشمندان وعارفان بزرگ اهل سنّت درفضیلت علی علیه السلام و معنای حدیث نور 257
- 1- شیخ ابن عربی 257
- اشاره 257
- اشاره 257
- شرح حال ابن عربی 262
- اشاره 265
- 2- شیخ عبدالوهاب شعرانی 265
- شرح حال شعرانی 268
- 3- شمس الدین فنّاری 270
- اشاره 270
- شرح حال فنّاری 272
- 5- قسطلانی 274
- 6- دولت آبادی 276
- 7- همدانی 277
- 8- سهروردی 279
- 9- ابونعیم اصفهانی 282
- 10- شاه ولی اللّه دهلوی 289
- 11- یازدهم - محمّد صدر عالم 291
- 1 - دهلوی گوید: 299
- اشاره 299
- 3 - دهلوی گوید: آسان تر از اثبات این مطلب، خرط القتاد است. 300
- 2 - دهلوی گوید: 300
- 4 - دهلوی گوید: در نزدیکی نسب حضرت امیر با پیامبر سخنی نیست. 301
- اشاره 303
- اشاره 303
- 1 - احادیث اصطفاء و گزینش بنی هاشم 303
- گفتار دانشمندان پیرامون این احادیث: 309
- 2 - رسول خدا از بنی هاشم بود، امام نیز از آنان خواهد بود 313
- 3 - سخنان ابوبکر در سقیفه 314
- 5 - احتجاج حضرت علی علیه السلام در مقابل ابوبکر 319
- 6 - احتجاج علی در روز شوری 321
- 7 - اعتراف طلحه و زبیر و مسلمان ها به این که آن حضرت به خاطر نزدیکتر بودن به 322
- 8 - رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم قرابت و خویشاوندی را از دلایل امامت برشمرده اند 324
- 9 - پیامبر و جانشین او، می بایست از یک نسل و تبار باشند 325
- 10 - سخنان فخر رازی در مناقب و فضائل امام شافعی 327
- 1 - عبّاس عموی پدریِ حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم است 329
- اشاره 329
- 2 - برادر نزدیک تر از عمو است 330
- 3 - آیه ی «وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلی بِبَعْضٍ » 331
- 5 - عذرخواهی و امتناع عبّاس از پذیرش وصیّت پیامبر 335
- 6 - حدیث یوم الدار 336
- 7 - اجماع بر عدم خلافت عبّاس است 337
- 8 - خلافت در مهاجران است 337
- 9 - خلیفه می بایست از کسانی باشد که در بیعت شجره، با پیامبر بیعت کرده است 338
- 10 - خلافت برای آزادشدگان جایز نیست 338
- اشاره 341
- 1 - برتری مدار امامت است 341
- 4 - هر کس که نورش قوی تر است، برتر است 342
- 3 - در هر یک از آن دو بزرگوار، یک چهارم اصل نور است 342
- 5 - این سخن مستلزم آن است که نور فاطمه علیها السلام از نور علی علیه السلام قوی تر باشد 342
- 7 - آفرینش علی علیه السلام از نور خدا است 343
- 6 - علی علیه السلام بعد از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم افضل مخلوقات است 343
- 9 - بر اساس این سخن لازم می آید که نور حسنین از نور پیامبر بیشتر باشد 344
- 10 - چه دلیل داریم بر این که حسنین بین دو نور را جمع کرده اند؟ 344
- 1 - سلیمان اعمش 347
- اشاره 347
- 2 - فضیل بن عیاض 348
- 4 - احمدبن مقدام 348
- 3 - محمّدبن مثنی 348
- 5 - ابوعلی بردعی 349
- 6 - ابوبکر نصیبی 349
- 8 - ابوالحسن فارسی 350
- 9 - ابوالحسین معدل 350
- 12 - ابوالحسین واحدی 351
- 11 - ابوغالب نحوی 351
- 10 - ابومحمّد جوهری 351
- 14 - ابوالقاسم شروطی 352
- 13 - ابوعلی حدّاد 352
- 16 - ابومحمّد جیلی 353
- 17 - ابواسحاق خشوعی 353
- 20 - ابوالیمن دمشقی 354
- 19 - ابن مقیر بغدادی 354
ص:75
1- 1) . العبر، حوادث سال 634.
2- 2) . مرآه الجنان، حوادث سال 634.
3- 3) . طبقات الحفاظ: 497.
4- 4) . سبل الهدی و الوشاد به مقدمه کتاب.
5- 5) . نفح الطیب، در ذکر حادثه اینجه 2: 586.
«خداوند متعال شاخه ای از نور را آفرید چهل هزار سال پیش از آن که دنیا را بیافریند، آن را جلو عرش نهاد تا این که زمان بعثت من فرا رسید. نیمی از آن را جدا ساخته و پیامبر شما را از آن آفرید و نیم دیگر علیّ بن ابی طالب است.»
این حدیث را پیشوای حدیث اهل شام از پیشوای اهل عراق نقل کرده است به همان گونه که آوردیم. و در کتاب های هر دو نفر نیز موجود است.
هم چنین خبر داد به ما ابواسحاق دمشقی، از ابوالقاسم حافظ، از ابوغالب ابن بنّا، از ابومحمّد جوهری، از ابوعلی محمّدبن احمدبن یحیی، از ابوسعید عدوی از ابوالأشعث، از فضیل بن عیاض، از ثوربن یزید، از خالدبن معدان، از زاذان، از سلمان، که گفت: شنیدم از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم که می فرمود:
«من و علی نوری بودیم در پیشگاه خداوند، مطیع او بودیم. آن نور خداوند را تسبیح و تقدیس می کرد، چهارده هزار سال پیش از آن که آدم علیه السلام آفریده شود. هنگامی که خداوند آدم را آفرید، آن نور را در صلب او جای داد. ما پیوسته در یک جایگاه بودیم تا این که در صلب عبدالمطّلب از یک دیگر جدا شدیم، جزئی از آن من و جزء دیگر علی شد.»
گنجی گوید: محدّث شام ( ابن عساکر) در جزء سیصد و پنجاهم از تاریخش - پیش از آن که به نصف جزء برسد - آن را نقل کرده و اشکالی بر سند یا متن آن نیاورده است. این نکته می رساند که حدیث در نزد او ثابت و مسلّم بوده است.
خبر داد به ما علیّ بن ابی عبداللّه معروف به ابن مقیر بغدادی در دمشق، از ابوالفضل محمّد حافظ، از ابونصربن علی از ابوالحسن علیّ بن محمّد مؤدّب، از ابوالحسن فارسی، از احمدبن سلمه نمری، از ابوالفرج غلام فرج واسطی، از حسن بن علی، از مالک، از ابوسلمه، از ابوسیعد که ابوعقال از حضرت رسول صلّی اللّه علیه [ وآله ] وسلم پرسید: یا رسول اللّه! سیّد المسلمین (سرور مسلمانان) کیست؟
گنجی حدیث را ادامه می دهد تا می رسد به این جا که: ابوعقال پرسید: کدام یک از آنان نزد شما محبوب تر است؟ حضرت فرمود: «علیّ بن ابی طالب.» گفتم: چرا؟ فرمود:
«زیرا من و علی از یک نور آفریده شده ایم.» پرسیدم: پس چرا او را آخرین نفر قوم قرار دادی؟ فرمود: «وای بر تو ای ابوعقال. آیا من به تو نگفتم که بهترین پیامبرانم و دیگر